Wat zijn circulaire/herwonnen meststoffen?

Onderzoeker Energie en Circulaire Economie

Inès Verleden

051 27 33 84

ines.verleden@inagro.be

Circulaire/herwonnen meststoffen bekom je door ruwe grondstoffen via innovatieve technieken te recupereren en op te waarderen tot een geschikte meststof.
Aangezien er heel wat technieken zijn, is er een breed assortiment aan circulaire meststoffen.

Wat?

De term ‘herwonnen/circulaire meststoffen’ doelt op het produceren van nieuwe, hoogwaardigere meststoffen uit ruwe grondstoffen. Daarbij denken we aan dierlijke mest, stedelijk afval - inclusief huishoudelijk voedselafval, keukenafval of groenafval uit recreatiegebieden - en menselijk afval in de vorm van rioolslib die een behandeling ondergingen.

Er liggen ruwweg vier technieken aan de basis van de grote verscheidenheid aan herwonnen/circulaire meststoffen. Die voorbehandelingsstappen zijn compostering, vergisting, verbranding en hydrothermische carbonisatie. Na vergisting en/of scheiding kunnen de meststoffen verder bewerkt worden met uiteenlopende technieken.

Deze technieken produceren herwonnen/circulaire meststoffen.

Zo krijg je door middel van compostering compost.

Door verbranding (weliswaar van andere reststromen dan mest) bekom je as.

Hydrothermische carbonisatie produceert hydrochar.

Door vergisting bekom je digestaat.

Na mechanische scheiding door middel van een zeefband-, vijzelpers of centrifuge van bijvoorbeeld mest of digestaat verkrijg je een dunne en dikke fractie van respectievelijk mest of digestaat.

Verdere opwaardering

Ook deze producten en fracties kan je verder behandelen. Daarvoor zijn verschillende technieken mogelijk.

Fosforextractie uit asproducten zorgt voor fosforrijk as.
Pyrolyse van de dikke fractie produceert biochar.
Voor de dunne fractie:
- Na biologische mestverwerking krijg je effluent, dat je verder kan behandelen door middel van bijvoorbeeld een rietland om zo loosbaar water te krijgen.
- Door middel van fosforprecipitatie verkrijg je struviet.
- Via membraanfiltratie krijg je mineralenconcentraat.
- Stripping-scrubbing produceert ammoniumzouten.
...

Wat is stripping-scrubbing? Wat is membraanfiltratie?

Herwonnen/circulaire meststoffen hebben vaak al gelijkaardige kenmerken als kunstmest.

Inès Verleden

Ontstaan

Landbouwers gebruiken voor hun bemesting momenteel hoofdzakelijk onbewerkte dierlijke mest en kunstmest. De aanmaak van minerale stikstofkunstmeststoffen op basis van luchtstikstof is een energie-intensief proces en fosforkunstmest wordt gemijnd en geïmporteerd. Nochtans zijn er verschillende regio’s met een overschot aan nutriënten die worden verwerkt en geëxporteerd.

Er bestaan al technieken voor de recuperatie van deze nutriënten tot hoogwaardige meststoffen, maar landbouwers gebruiken ze tot nu toe amper. Dat is een gevolg van de geldende mestwetgeving, die de toegelaten hoeveelheid dierlijke mest limiteert en kunstmestgebruik toelaat. Recuperatie van nutriënten uit reststromen maakt het lokaal gebruiken van nutriëntenoverschot evenwel mogelijk door middel van herwonnen/circulaire meststoffen.

Aanbieders

Verschillende herwonnen/circulaire meststoffen zijn nu reeds via verschillende aanbieders beschikbaar.

Aanbieders van spuiwater uit chemische wassers

Kaart met aanbieders spuiwater uit chemische luchtwassers en RENURE-producten
Producenten van mestverwerkingseffluent

Kaart met producenten van mestverwerkingseffluent
Producten uit de verwerking van plantaardig organisch biologisch afval

Verkooppunten van producten uit de verwerking van plantaardig organisch biologisch afval