Droogte
Contacteer ons
Heb je vragen over droogtemaatregelen of oppompbeperkingen? Contacteer ons dan via dries.mergaert@inagro.be of 051 14 03 62.
Aanhoudende droogte zorgt voor captatieverbod uit bijna alle onbevaarbare waterlopen in West-Vlaanderen
Het waterniveau staat intussen in bijna alle waterlopen onder druk. In de polderwaterlopen loopt de zoutdruk op en op heel wat locaties werd ook blauwalgenbloei vastgesteld.
Op basis van deze vaststellingen besliste gouverneur Carl Decaluwé om vanaf 14 juli het captatieverbod in de provincie fors uit te breiden naar alle onbevaarbare waterlopen met uitzondering van de onbevaarbare waterlopen in de Oostkustpolder.
Omwille van de lage waterstand in de IJzer werd door de gedelegeerd bestuurder van de Vlaamse Waterweg een captatieverbod ingesteld voor wateronttrekkingen uit alle bevaarbare waterlopen in het IJzerbekken stroomopwaarts tot de Ganzepoot in Nieuwpoort.
Uit welke waterlopen kan je wel nog water capteren mits het hebben van de nodige toelating:
- onbevaarbare waterlopen in de Oostkustpolder
- bevaarbare waterlopen (behalve het Ijzerbekken en voor zover captatie niet beperkt is door o.a. zoutgehalte, blauwalg, …). Controleer dit hier!
Hoe weet ik of ik nog kan capteren of niet?
Op basis van verschillende indicatoren kan de gouverneur of de gedelegeerd bestuurder van de Vlaamse Waterweg beslissen om voor bepaalde waterlopen een tijdelijk captatieverbod op te leggen. Dit gebeurt onder andere op basis van te lage waterpeilen, te beperkte debieten of te hoge zoutconcentraties. Ook blauwalgen kunnen aanleiding geven tot het tijdelijk verbieden van captatie voor irrigatie.
Een algemeen overzicht van waar er mag opgepompt worden, is terug te vinden op deze kaart. In gebieden die op deze kaart rood ingekleurd zijn, geldt er een onttrekkingsverbod. In de andere gebieden kan nog gecapteerd worden.
Heb ik een vergunning nodig om oppervlaktewater te gebruiken?
In de meeste gevallen heb je voor het capteren van oppervlaktewater een toelating nodig. Afhankelijk van het feit of het oppervlaktewater een niet-bevaarbare of een bevaarbare waterloop is, moet de toelating op een ander e-loket aangevraagd worden. Dit kan via een melding of door een vergunning aan te vragen.
OPGELET: wanneer je water onttrekt met een aalton (of gelijkwaardig) met een inhoud van minder dan 10 m³ én de totale hoeveelheid op jaarbasis minder dan 500 m³ is, dan heb je geen onttrekkingsticket nodig. Deze manier van watercaptatie is evenwel NIET meer toegelaten wanneer voor de betrokken waterloop een captatieverbod geldt. Als je volgens deze manier wil werken, dan doe je er goed aan om deze kaart te checken vooraleer je je rit begint. Is de locatie waar je water wil ophalen rood ingekleurd, dan mag dit ook niet met een aalton (of gelijkwaardig) met een beperkte inhoud.
Wat mag er wel nog in de gebieden waar een beperking geldt?
In deze gebieden mag er wel nog water onttrokken worden voor:
- Het drenken van vee in weides met behulp van weidepompen (zowel mechanische weidepompen als weidepompen op zonne- of windenergie).
- Het vullen van spuittoestellen op voorwaarde dat de gebruiker ervoor zorgt dat er geen risico is op puntvervuiling (behalve in die gebieden waar een permanent captatieverbod geldt zijnde de Bornebeek en de bovenloop van de Hertsbergebeek).
- Onttrekkingen met zonnepompen voor weidevogels.
- Het door de waterloopbeheerder toegestaan gravitair vullen van open putten dat op een zodanige manier gebeurt dat de afgesproken minimumpeilen verzekerd zijn.
- Onttrekkingen door de hulpdiensten in geval van nood en wanneer er geen alternatief voor handen is.
- In de bevaarbare waterlopen van het IJzerbekken zijn onttrekkingen in het kader van dierenwelzijn nog toegelaten mits het hebben van de noodzakelijke toelating.
Veelgestelde vragen
-
Ik heb een onttrekkingsticket voor een waterloop waarin er nu een verbod geldt. Wat nu?
Wanneer je een onttrekkingsticket hebt om water te capteren uit een waterloop waar nu een verbod geldt, dan wordt de geldigheid van dit ticket (tijdelijk) opgeschort. Dat wil dus zeggen dat je ook geen water meer uit de waterloop kan onttrekken. Normaal word je daarover ook automatisch geïnformeerd. Deze opschorting blijft geldig zolang het politiebesluit van de gouverneur van kracht is.
-
Wat met oplopende zoutgehaltes van het water?
Door het uitblijven van grotere neerslaghoeveelheden stijgt de geleidbaarheid in sommige waterlopen sterk. Dit kan ertoe leiden dat het water niet langer geschikt is voor bepaalde toepassingen.
Wil je meer weten over het zoutgehalte en de mogelijke gevolgen? Raadpleeg dan de recent gemeten geleidbaarheidswaarden online of neem zelf een staal en laat het analyseren. Vergelijk de resultaten met de geldende normen om te bepalen of het veilig is om het oppervlaktewater nog te gebruiken.
Let op: de geleidbaarheid kan sterk variëren, afhankelijk van factoren zoals diepte en tijdstip. Controleer dus regelmatig!
-
Wat betekenen blauwalgen voor landbouwgebruik van water?
Blauwalgen (of cyanobacteriën) zijn microscopisch kleine bacteriën die van nature voorkomen in oppervlaktewater. Onder bepaalde omstandigheden – zoals warm weer, stilstaand water en een hoge nutriëntenbelasting – kunnen ze zich explosief ontwikkelen en een zogenaamde “bloei” vormen.
Tijdens zo’n bloei kunnen zich drijflagen vormen die het water een blauwgroene, soms roodbruine kleur geven, vaak met een olieachtige structuur aan het wateroppervlak.
Het belangrijkste risico zit in de productie van toxines (cyanotoxinen). Deze stoffen kunnen schadelijk zijn voor mens en dier en vormen ook een aandachtspunt voor landbouwtoepassingen.
Voor landbouwers die oppervlaktewater gebruiken, kan blauwalgenbloei verschillende problemen veroorzaken:
- risico op opname van toxines in gewassen bij irrigatie
- mogelijke effecten op voedselveiligheid
- verstopping van irrigatiesystemen
- problemen bij waterontsmetting
- stijging van de pH van het water
De kans op blauwalgen is het grootst tijdens warme en droge periodes, wanneer water stilstaat en nutriëntenconcentraties oplopen.
Praktisch advies
- Bij zichtbare blauwalgen (verkleuring, drijflagen, geur) is voorzichtigheid aangewezen. Gebruik van dit water voor irrigatie of drinkwater voor dieren wordt afgeraden. Laat bij twijfel een wateranalyse uitvoeren om de risico’s correct in te schatten.
- Wanneer in publieke wateren (oppervlaktewater of spaarbekkens) blauwalgen worden vastgesteld, dan wordt het gebruik van dit water voor landbouwtoepassingen verboden.
Meer info op www.blauwalgen.be en in Inagro's nieuwsbericht
Zijn er alternatieve waterbronnen?
-
Provinciale spaarbekkens met aftappunt
Wanneer de provincie gecontroleerde overstromingsgebieden aanlegt, dan combineert ze dat vaak met een spaarfunctie. Die spaarfunctie is water dat gespaard wordt voor later, voor droge periodes bijvoorbeeld.
Ligt een provinciaal spaarbekken in een gebied waar onttrekkingsverboden gelden én kan er nog op een legale manier water onttrokken worden, dan is dit toegelaten.
Locaties provinciale spaarbekkens
Op de kaart kan je terug vinden of onttrekken nog toegestaan is. Dit is enkel in de provinciale spaarbekkens met een kleurcode groen of geel (enkel captatie voor landbouwtoepassingen). Momenteel lijkt het minimumpeil echter in alle bekkens bereikt, waardoor capteren niet meer mogelijk zou zijn.
-
Gebruik effluent van Aquafin zuiveringsinstallaties NIET meer mogelijk
Vroeger bood Aquafin de mogelijkheid om gezuiverd afvalwater op te halen en in te zetten voor onder andere beregening van gewassen en openbaar groen. Omwille van een verandering in de regelgeving kan Aquafin het gezuiverd afvalwater niet meer aanbieden als irrigatiewater.
-
Aquafin biedt hemelwater aan
De bufferbekkens van Aquafin vangen overtollig hemelwater op tijdens natte periodes. Aquafin stelt het opgevangen water uit deze bufferbekkens ter beschikking van land- en tuinbouwers.
Op deze kaart (enkel raadpleegbaar via pc) kan je bekijken of een dergelijk bekken bij jou in de buurt ligt. Ook de contactgegevens vind je er terug.
-
Gebruik van gezuiverd afvalwater afkomstig van bedrijven
Door de aanhoudende droogte werd een regeling uitgewerkt om gezuiverd bedrijfsafvalwater van voedingsbedrijven via een vereenvoudigde watertoelating aan te bieden als irrigatiewater.
-
Andere mogelijkheden
Zie je ergens anders mogelijke extra waterbronnen, neem contact op met de eigenaar, de gemeente of met Inagro om te kijken of we dit water op een correcte manier ter beschikking kunnen stellen van de land- en tuinbouw.
Inagro helpt je verder
Interessante informatie
