Voederbomen voor bio-herkauwers

Voederbomen en koe

Project info

Project type

CCBT

Start date

14/02/2020

End date

29/04/2022

Dit project reikt de houders van bioherkauwers in Vlaanderen voorbeelden, inzichten, praktische handvaten en expertise aan die hen toelaten (voeder)bomen en struiken te integreren in hun bedrijfsvoering gericht op het optimaliseren van diereigen gedrag, diergezondheid en -welzijn in de buitenloop/huiskavel, rekening houdend met sector- en bedrijfsspecifieke aandachtspunten. We vertrekken van een praktische vertaling van bestaand onderzoek omtrent de noden van herkauwers op vlak van diereigen gedrag, dierenwelzijn en diergezondheid in een buitenloopsetting met bomen en struiken.

We ontwerpen vervolgens op vier voorbeeldbedrijven een buitenloop met functionele integratie van bomen en struiken. Op twee van deze bedrijven wordt de aanleg vervolgens ook gerealiseerd als demo.

Via excursies naar voorlopers in binnen- of buitenland en sectorspecifieke groepssessies zetten we in op een participatief leertraject dat de stiel- en terreinkennis van landbouwers, het ruimer innovatief potentieel van de biobedrijfsnetwerken (melkvee/vleesvee/geiten), en de gezamenlijke expertise van de projectindieners en de extern ingehuurde expertise (op vlak van ontwerp met bomen en struiken, aanleg, beheer, diergezondheid, dierenwelzijn, wetgeving en inpasbaarheid in de bedrijfsvoering) bundelt en integreert.

Gezamenlijk zoeken we naar inspiratie, voorbeelden, concrete handvaten en best practices zodat we samen stappen kunnen zetten tot praktische en functionele integratie van bomen en struiken in de bedrijfsvoering van Vlaamse houders van bioherkauwers.

Doelgroep: alle houders van biologische herkauwers, in het bijzonder melkvee-, vleesvee-, geiten- en schapenhouders.

​Handvaten en richtlijnen voor praktisch ontwerp en aanleg van buitenloopsystemen met functionele integratie van bomen en struiken, in eerste instantie gebaseerd op de theoretische noden van herkauwers op vlak van diereigen gedrag, dierenwelzijn en -gezondheid, en vervolgens verfijnd op basis van concrete ervaringen bij ontwerp, aanleg, excursies, workshops en andere uitwisselingen tijdens de verschillende werkpakketten.

  • Ontwerp van een buitenloopsysteem met functionele integratie van bomen en struiken op vier geselecteerde voorbeeldbedrijven, verdeeld over de verschillende sectoren (melkvee-vleesvee-geiten-schapen).
  • Aanleg van een buitenloopsysteem met functionele integratie van bomen en struiken op twee geselecteerde demobedrijven.
  • Inzichten in mineralenbehoeftes en maagdarmwormbesmetting van het vee op de twee geselecteerde demobedrijven.
  • Co-creatie tijdens sectorspecifieke workshops (melkvee, vleesvee, geiten, schapen) van bedrijfseigen ontwerpen van een buitenloopsysteem met functionele integratie van bomen en struiken door landbouwers onder begeleiding van experts.
  • Expertise omtrent het functioneel en operationeel integreren van houtige gewassen in de bedrijfsvoering van de verschillende deelsectoren dierlijke productie (herkauwers).
  • Opzet van een netwerk van praktiserende landbouwers met het oog op toekomstige uitwisseling en onderzoek.
  • Vulgariserende artikels, een inspiratiefilmpje, een praktische brochure en een eindrapport.

Digitaal eindrapport

We verwijzen graag door naar ons digitaal eindrapport, waar we de concrete handvaten in verschillende thema's hebben gegoten:

  1. Praktische handleiding 
  2. Vulgariserend eindverslag
  3. Presentatie studie-avond PCKH - 21 oktober 2021
  4. Verslag workshop 'Voederbomen op maat van je bedrijf' - 1 maart 2022

Webinar - Voederbomen op maat van je bedrijf

Op 7 december 2021 werd de webinar georganiseerd om professionele veehouders te laten kennismaken met voederbomen.

  • Welke rol kunnen ze spelen op hun bedrijf?
  • Hoe kan je mineralentekorten of infectiedruk van maagdarmwormen bij je dieren in beeld brengen?
  • Hoe beïnvloeden deze parameters jouw voederbomenplan?

Excursie boerderij De Kerkhoeve (Nederland)

We trokken naar boerderij De Kerkhoeve (Nederland). Jan Valckx bespreekt hoe boer Jo al 10 jaar geleden gestart is met het aanplanten van voederbomen op zijn bedrijf. De locatie werd gekozen omdat deze tegen de bosrand aan lag. Er werd gekeken naar de voederwaarde, de mineralen en het gedrag van de geiten en koeien. Voor boer Jo is het ook een voordeel om geen afrastering te moeten aanleggen op deze locaties.

Excursie boerderij Jaak Sprangers (Nederland)

We trokken naar de boerderij van Jaak Sprangers (Nederland), waar hij een biologisch melkveebedrijf met zo'n 70 Jerseykoeien heeft. Hij is reeds 5 jaar aan het experimenteren met voederbomen. Boer Jaak ziet de meerwaarde vooral in de opname van meer mineralen. Het is ook een deel van het perceel, waarbij de houtwal midden in de wei vrij toegankelijk is voor de koeien. Hij geeft ook aan dat hij meer aandacht had moeten besteden aan de aanplant ervan, want het bewateren in het begin vraagt toch meer zorg dan gedacht.

banner voederbomen.png

Digitaal eindrapport

Deze pagina wil graag alle kennis over voederbomen samenbrengen, als vertrekpunt voor jouw bedrijf. De onderdelen die je hier kunt terugvinden, zijn:
  • Waarom zou je voederbomen aanplanten?

    Voederbomen zijn nuttig voor je dieren én voor je bedrijf.

  • Aan de slag met voederbomen

    We overlopen soortenkeuze, aanplanting, beschermen tegen vraat en hoe je kunt voederen of oogsten.

  • Voedingswaarde

    Voederbomen zijn een bron van eiwitten, mineralen, spoorelementen en tannines.

  • Wetgeving

    Dit is het overzicht van de wetgeving die van toepassing is bij het aanplanten en beheren van bomen of struiken op en rond akkers en weides.

  • Steunmaatregelen

    Heb je concrete plannen om aan de slag te gaan met voederbomen dan kan je beroep doen op enkele organisaties of adviesbureaus met de nodige praktische kennis.

Partners

Inagro vzw

Odisee

Wim Govaerts & Co cvba

Financers

CCBT

Wekelijks onafhankelijk nieuws en persoonlijke uitnodigingen in je mailbox. Op jouw maat.