Tweede stikstoffractie bij aardappelen: nodig of niet?
Veel late aardappelrassen zijn dit jaar iets vroeger geplant. De percelen komen nu volop op. Wie bij het planten minder stikstof gaf dan het advies, staat voor een belangrijke vraag: is een tweede fractie nodig? Een bodemstaal (0–60 cm) bij planten van 20–25 cm geeft inzicht in de actuele stikstofvoorraad en helpt om gericht bij te sturen.
Waarom stikstof fractioneren?
Bij fractioneren, gericht bijsturen tijdens het groeiseizoen, geef je bij het planten een beperkte startgift: ongeveer 70% van het stikstofadvies, met een maximum van 150 kg N/ha.
Deze aanpak biedt jou verschillende voordelen:
- minder risico op uitspoeling bij hevige voorjaarsregen;
- beter inspelen op steeds vaker voorkomende wisselende weersomstandigheden;
- meer controle op percelen met onzekere stikstofvrijstelling;
- betere afstemming na gebruik van dierlijke mest.
Wat leren de bodemstalen?
Eind mei nam Inagro bodemstalen in een proef met verschillende stikstoftrappen en aardappelrassen die aangeplant werden half april. Concreet namen we grondstalen bij Fontane (hogere stikstofbehoefte) en Alegria (lagere behoefte).
De resultaten tonen dat de bodem dit voorjaar al een aanzienlijke hoeveelheid stikstof heeft vrijgesteld. De analyses laten zien dat:
- sinds het planten ongeveer 75 kg N/ha werd vrijgesteld via mineralisatie;
- nog ammonium aanwezig is in de rug (meststof nog niet volledig omgezet);
- het oorspronkelijke bemestingsadvies in veel gevallen nog steeds volstaat.
Bij hogere startgiften blijkt dus vaak voldoende stikstof aanwezig voor de rest van het seizoen. Bij lagere giften blijft een tweede fractie in bepaalde situaties wel aangewezen.
De adviesdienst van Inagro weet hoeveel een aardappelplant (per ras) nog nodig heeft de komende weken of maanden om een goede opbrengst én kwaliteit te behalen in het najaar. Laat je adviseren!
Foto: perceel bij staalname eind mei
Stikstofbemesting ≠ stikstofbehoefte
Let op: je dient minder stikstof toe dan wat het ras of de teelt nodig heeft, omdat:
- de bodem zelf stikstof vrijstelt via mineralisatie
- er na de winter nog stikstof in het profiel zit.
Stikstofbemesting = stikstofbehoefte – stikstofvrijstelling tijdens het seizoen
Stem je bemesting altijd af op het ras!
Verschillende rassen hebben een verschillende stikstofbehoefte. Doorgaans neemt de stikstofbehoefte toe met de laatrijpheid van het ras of ‘hoe meer groeidagen, hoe hoger de stikstofbehoefte’. Maar steeds meer nieuwe rassen benutten stikstof efficiënter.
Dat biedt voordelen:
- minder bemesten bespaart kosten
- de kans op een te hoog nitraatresidu is meteen ook een stuk kleiner
Informeer je dus goed over de werkelijke stikstofbehoefte van een ras.
Meer bemesten dan advies loont niet
Uit proeven van Inagro in 2025 blijkt na een bodemstaal dat extra stikstof boven het advies zelden rendeert. Eenzelfde proef werd aangelegd in een zandleemgrond en in de kustpolder.
Meer bemesten dan het advies leidt tot:
- hogere kunstmestkost,
- nauwelijks meer opbrengst,
- tragere knolzetting en afrijping (Markies),
- risico op lager onderwatergewicht,
- hoger nitraatresidu.
Binnen hetzelfde demonstratieproject ‘OptiN-ras: stikstof op maat in aardappelen’ , gefinancierd door de Vlaamse Overheid, legden de partners PIBO Campus en Viaverda een gelijkaardige proef aan.
Extra voordeel: fractioneren geeft meer bemestingsruimte
Nog een extra voordeel van fractioneren van de stikstofbemesting is dat je deze techniek ook kan gebruiken als terugverdienpraktijk en zo een grotere bemestingsruimte vormt op je bedrijf.
Twijfel je of een tweede fractie stikstof nodig is?
In kader van het demonstratieproject 'OptiN-ras: Stikstof op maat van aardappelen'
