Waterverspilling voorkomen is de beste waterbesparing
Water is een onmisbare grondstof in de landbouw. Voor gewassen, maar zeker ook voor dieren. In periodes van droogte wordt het belang van efficiënt watergebruik extra duidelijk. Door verspilling te voorkomen, zorg je niet alleen voor een duurzamer bedrijf, maar ook voor gezonde, productieve dieren. Met enkele gerichte maatregelen kan je veel waterverlies vermijden – vaak zonder grote investeringen.
Water: essentieel voor diergezondheid en productiviteit
Bij elk landbouwhuisdier wordt groei, gezondheid en productiviteit in grote mate bepaald door de opname van voldoende kwalitatief water. Bij melkvee en zeugen is dit cruciaal voor een vlotte melkproductie, bij leghennen is het essentieel voor een goede eiproductie. Wateropname gaat ook hand in hand met voederopname. Als dieren onvoldoende kunnen drinken, eten ze ook minder, waardoor optimale groei uitblijft.
Investeer in een waterteller
Probeer dagelijks de wateropname van je dieren na te kijken, het kan je heel wat nuttige informatie opleveren.
Wat als het waterverbruik plots daalt?
Controleer dan of...
- de waterpomp defect is of de waterbron uitgeput,
- alle drinkbakken nog correct werken,
- de kwaliteit van het water nog goed is,
- en of er iets gewijzigd is aan de voedersamenstelling van de dieren waardoor ze minder eten.
Een plotse daling in waterverbruik kan aangeven dat er een probleem is in de watervoorziening, maar kan ook een eerste indicatie zijn dat er iets op til is op vlak van gezondheid. Alles controleren en extra waakzaamheid zijn is de boodschap.
Wat als het waterverbruik plots stijgt?
Een warme dag zal het waterverbruik zeker doen toenemen - dat is niet abnormaal. Ook een wijziging in de voedersamenstelling kan leiden tot een hogere wateropname.
Maar als je niets gewijzigd hebt op je bedrijf en er is geen duidelijke reden voor het verhoogde verbruik, dan is waakzaamheid geboden. Mogelijk is er sprake van een waterlek. Een echte breuk in de waterleiding valt meestal snel op, maar kleinere lekken of een breuk in een leegstaande afdeling blijven soms langer onopgemerkt.
TIP: Installeer een waterteller en controleer dagelijks de tellerstand. Zo kan je afwijkingen sneller opsporen en ingrijpen voor er veel water verloren gaat.
Lekken vermijden begint bij goed onderhoud
Lekken volledig uitsluiten is moeilijk, maar met goed onderhoud en regelmatige controle van drinkbakken, leidingen en kranen kan je veel problemen voorkomen.
enkele praktische tips:
- Voorzie een waterkraan per afdeling. Zo kan je het water in een specifieke afdeling afsluiten bij werkzaamheden of leegstand.
- Sluit het water af in leegstaande afdelingen. Zo voorkom je dat een drinknippel of drinkbak onopgemerkt blijft lopen.
- Plaats kranen buiten het bereik van dieren. Dieren zijn soms inventief en kunnen kranen openen. Kies voor kranen met beveiliging tegen accidenteel openen, zoals een kogelkraan met vergrendeling.
- Controleer drinkbakken met vlotter of lepel. Kijk of je deze kan blokkeren bij leegstand om onbedoeld waterverlies te vermijden.
Kies de juiste drinknippels en stel ze juist af
Drinknippels bestaan in verschillende uitvoeringen. De juiste keuze en afstelling zijn essentieel voor een efficiënte wateropname zonder verspilling.
aandachtspunten:
- Stem af op diersoort en leeftijd
- Varkens en kippen drinken liever van een hoger drinkpunt.
- Koeien verkiezen een waterniveau van 50 tot 80 cm boven de grond.
- Plaats drinkpunten op goed bereikbare, verlichte plaatsen. Vermijd donkere hoeken of smalle doorgangen.
- Zorg voor aangepaste waterdruk en debiet
- Rundvee (sneldrinkers): 10 L/min
- Biggen: vanaf spenen 0,5 L/min → 1,5 L/min bij vleesvarkens vanaf 25 kg
- Lacterende zeugen: 3–4 L/min
- Vleeskuikens: starten vanaf 50 mL/min, geleidelijk verhogen
- Leghennen: vaak 100 mL/min
Te lage druk leidt tot te weinig opname, te hoge druk tot verspilling.
- Gebruik nippels met lekschalen of drinkschaaltjes. Bij pluimvee en varkens kan gemorst water zo alsnog worden opgedronken.
Vragen over water op jouw bedrijf?
