Groenbedekkers: meer dan een verplichting
De eerste gewassen zijn geoogst, en dat betekent dat het tijd is voor de volgende stap op het veld: de inzaai van groenbedekkers. Dat is niet alleen wettelijk verplicht, maar biedt ook tal van voordelen voor je bodemgezondheid. Maar hoe bekom je een succesvolle inzaai? Ontdek hoe je met slimme keuzes het maximale haalt uit je groenbedekker.
Wat zegt de wetgeving?
Basismaatregel vanggewassen
Door de wijziging in het mestdecreet is de gebiedsgerichte vanggewasregeling, beter bekend als het doelareaal, voor gebiedstype 2 en 3 geschrapt. De basismaatregel vanggewassen blijft echter behouden voor gebiedstype 1, 2 en 3. Is je hoofdteelt geoogst vóór of op 31 augustus? Dan moet je uiterlijk op 15 september een vanggewas of nateelt ingezaaid hebben.
Daarnaast is de lijst van toegelaten vanggewassen uitgebreid met winterharde vlinderbloemigen.
Toegelaten vanggewassen zijn onder andere: bladrammenas, boekweit, facelia, festulolium, gele mosterd, gras in in onderzaai, grasklaver, graskruiden mengsel, grasland, graszoden, incarnaatklaver, japanse haver, komkommerkruid, luzerne, nootzoetrappzaad, niger, sareptamosterd, snijrogge, sorghum, tagetes, voederkool (bladkool), winterhaver, winterraapzaad, witte klaver, zaaizaad grassen, zomerhaver, zomerraapzaad, zwaardherik, maar ook alle mengsels die voor minimaal 75% bestaan uit een of meerdere van deze teelten.
Meer info?
Minimale bodembedekking van 80%
Volgens de conditionaliteit moet 80% van het totale bouwlandareaal tussen 1 december en 31 januari minimaal bedekt zijn.
Meer info?
Waarom groenbedekkers?
Groenbedekkers zijn en blijven een belangrijk onderdeel van ons bouwplan, want ze hebben veel positieve effecten op onze vervolgteelt. Ze kunnen:
- stikstof binden, stikstof opnemen en vrijstellen voor de volgteelt,
- het nitraatresidu verlagen,
- het organische materiaal in de bodem verhogen,
- verdichte lagen opbreken,
- helpen bij de beheersing van aaltjes
- en onkruid onderdrukken.
Kies daarom bewust welk type groenbedekker je inzaait, zodat je maximaal profiteert van deze positieve effecten. Of het gewas al dan niet kapotvriest tijdens de winter, speelt daarbij een bepalende rol.
Tips voor een geslaagde inzaai
Zaai tijdig
Een vroege inzaai van vanggewassen levert duidelijke voordelen op:
- Meer stikstofopname: hoe vroeger je zaait, hoe meer stikstof het vanggewas kan opnemen. Gele mosterd kan bijvoorbeeld tot drie keer meer stikstof opnemen bij een inzaai op 15 augustus dan bij een inzaai op 15 september.
- Lagere zaaidichtheid: bij vroege inzaai volstaat de minimale hoeveelheid zaad. Bij latere inzaai is een hogere zaaihoeveelheid nodig om een vergelijkbare stikstofopname te realiseren.
- Meer biomassa: hoe vroeger gezaaid, hoe groter de opbrengst en bodembedekking.
KIES in functie van zaaitijdstip
Tot 1 september kun je alle vanggewassen inzaaien.
- Gewassen zoals gele mosterd, facelia, bladrammenas en Japanse haver hebben een voordeel bij de gewasontwikkeling en stikstofopname: ze kiemen snel en wortelen tot wel 60 cm diep. Bij vorst in de winter sterven deze gewassen af, waarbij de opgenomen stikstof als gewasrest bovenaan het bodemprofiel achterblijft.
- Gras als vanggewas bewortelt het bodemprofiel minder diep en neemt daardoor geen stikstof op uit de diepere bodemlagen. Het heeft wel het voordeel dat het winterhard is en stikstof blijft opnemen tot laat in het jaar én opnieuw in het voorjaar.
Na 1 september kunnen bij warme nazomers nog groenbedekkers zoals gele mosterd of Japanse haver ingezaaid worden. Na 15 september is de keuze vaak beperkter en blijven bijvoorbeeld gras of snijrogge als vanggewas over.
Mengsels of niet?
Het gebruik van een mengsel van vanggewassen combineert de voordelen van verschillende soorten.
- Bladrammenas wortelt diep en kan storende bodemlagen openbreken.
- Vlas daarentegen heeft een zeer uitgebreid stelsel van lange, smalle wortels.
- Facelia heeft dan weer een dicht en meer oppervlakkig wortelpatroon.
Deze beworteling op verschillende niveaus in de bodem maakt het mogelijk om nutriënten uit meerdere lagen op te nemen en helpt om de impact van verdichte lagen te verminderen.
Benieuwd naar groenbedekkermengsels?
Slimme inzet van tussenteelt
Een tussenteelt van groenbedekkers houdt in dat je op percelen die eind juli tot augustus geoogst worden, nog een groenbedekker inzaait. Nadien kun je tussen eind september en half november gras of wintergraan inzaaien. Bij gunstige omstandigheden volstaan 6 tot 8 weken om een goed ontwikkelde groenbedekker te realiseren. Het resultaat: een verhoogde kans op een gunstig nitraatresidu en extra organisch materiaal in de bodem.
Meer over inzaai van groenbedekkers?
