Een goed conditiemanagement start met gelten in de juiste conditie
Een optimale lichaamsconditie van zeugen is cruciaal voor goede productieresultaten én voor hun langleefbaarheid. Die langleefbaarheid of totale levensproductie begint al bij de start: met gelten in de juiste conditie. Wat die juiste conditie precies is, hangt sterk af van de genetica. In dit artikel zetten we de belangrijkste aandachtspunten en richtlijnen van fokkerij-organisaties op een rij.
Heb je interesse in een gedetailleerder beeld van de conditie van jouw zeugen? Laat dan een conditie-audit uitvoeren door Inagro op jouw bedrijf.
Een goede lichaamsconditie bepaalt de langleefbaarheid van zeugen
Moderne zeugen zijn echte topsporters. Dat vraagt om een lichaamsconditie die precies goed zit: niet te vet en niet te mager. Zeugen met een onder- of overmatige conditie presteren minder goed. Dat uit zich onder meer in:
- een verlengd spenen-bronstinterval
- onvoldoende drachtpercentages
- moeilijker werpproces en meer doodgeboren biggen
- onvoldoende colostrum- en melkproductie
Ook gaan deze zeugen minder efficiënt om met hun voeder, waardoor het dierenwelzijn onder druk komt te staan, met meer beenwerkproblemen, schouderletsels en biggensterfte in de kraamstal. Zulke zeugen vallen vaak vroeger uit, wat de totale langleefbaarheid verlaagt. Een goede start met gelten in de juiste conditie is daarom essentieel.
Gelten zijn de toekomst van je bedrijf
Jonge zeugen moeten de afgevoerde zeugen vervangen. Wie het vervangingspercentage laag wil houden en de langleefbaarheid van de zeugen hoog, moet inzetten op een correcte opfok en startconditie van gelten. Dat gaat verder dan enkel leeftijd: ook gewicht, spek- (en spier) dikte zijn bepalend.
Een gelt die in de juiste conditie start, gaat doorgaans langer mee.
Hou rekening met de adviezen van de fokkerij-organisatie
Aan welke voorwaarden een gelt moet voldoen, verschilt sterk volgens genetica. Verschillende fokkerij-organisaties leggen andere klemtonen. Houd hier rekening mee in je management en volg hun specifieke adviezen op.
We zetten enkele richtwaarden voor eerste inseminatie op een rij.
-
Danbred
- Optimaal gewicht: 150-160 kg
- Ideale leeftijd: 210-240 dagen
- Minimale Renco spekdikte +/- 12 mm
-
Hendrix Genetics Swine (Hypor en Danish Genetics)
- Optimaal gewicht: min. 140 kg
- Ideale leeftijd: 250-270 dagen
- Minimale Renco spekdikte 13-15 mm
-
PIC New Camborough en Danic*
- Optimaal gewicht: 140-160 kg
- Ideale leeftijd: 220-250 dagen
- Geen adviezen voor Renco spekdikte
*PIC werkt niet met de Renco spekdiktemeter, maar met de Caliper-methode. Met deze methode wordt de hoek gemeten tussen de ruggegraat en de rugspieren. Dit wordt uitgedrukt in “units” en geeft een beeld van de conditie.
-
Rattlerow-Seghers (RA-SE)
- Optimaal gewicht: 160-170 kg (minimaal 150 kg)
- Ideale leeftijd: 240 dagen
- Minimale Renco spekdikte 15-16 mm
-
Topigs Norsvin (TN70)
- Optimaal gewicht: 170 -190 kg (min. levensgroei van 650 gr/dag)
- Ideale leeftijd: 240-280 dagen
- Minimale Renco spekdikte 10-12 mm
Niet alleen de absolute spekdikte is belangrijk, maar ook de evolutie ervan. Zo is het verlies aan spekdikte tijdens de lactatie een belangrijke parameter. Verschillende fokkerij-organisaties zijn het erover eens dat dit niet te veel mag zijn (+/- 4mm), maar dat dit afhangt van de spekdikte bij het werpen. Sommige stellen een minimale spekdikte bij spenen voorop.
Daarna is het belangrijk dat de zeugen goed recupereren na het spenen en tijdens de volgende dracht, om terug een voldoende spek- en eiwitreserve te hebben, nodig voor de volgende lactatie. Een overzicht van de belangrijkste adviezen:
| Fokkerij-organisatie | Spekdikte bij werpen (Renco, mm) | Verlies tijdens de lactatie | Herstel na spenen |
| Danbred | 14 - 17 | max. 3 - 4 mm | |
| Hypor | 17 - 19 | max. 4 - 5 mm (min. 12mm overhouden) | 4 mm herstel na 5 weken |
| PIC Camborough en Danic | 13 - 16 units (Caliper) | max. 3 units | 80% in targetconditie na 30 dagen |
| RA-SE | 17 - 19 | max. 4 - 6 mm (behoud van 10 mm) | 80% in gewenste conditie na 40 dagen |
| Topigs Norsvin | 14 - 16 | max. 50 kgLG | herstel na 5 weken |
Conditiebepaling: zo pak je het zelf aan
Een goede conditie-inschatting kan je zelf uitvoeren, op voorwaarde dat je dit objectief en consequent doet:
- gebruik een objectieve meetmethode zoals wegen, Caliper of Renco spekdikte;
- meet dezelfde zeugen op verschillende vaste tijdstippen (vlak voor werpen, bij spenen, na 1 maand dracht). Zo zie je de evolutie;
- bepaal het moment van eerste inseminatie bij gelten op basis van conditie
- streef naar een uniforme zeugenstapel
- hou altijd rekening met de genetica en bijhorende richtlijnen, zeker als je verandert van genetica.
Interesse in een gedetailleerder beeld van de conditie van je zeugen?
