Correct en veilig werken met biociden: het biocidenregister
Sinds 2024 ben je als landbouwer verplicht om de biociden die je op je bedrijf gebruikt – of die door anderen op jouw bedrijf worden gebruikt – te registreren in een biocidenregister. Maar welke producten vallen onder biociden en welke niet? Wat is het verschil tussen biociden uit het vrije en het gesloten circuit? En wat moet er precies in dat register worden opgenomen? We zetten de belangrijkste punten op een rij.
Wat zijn biociden?
Biociden en gewasbeschermingsmiddelen vallen officieel onder de noemer ‘pesticiden’. Gewasbeschermingsmiddelen worden omschreven als producten die gebruikt worden om gewassen te beschermen of hun ontwikkeling te verbeteren.
Biociden daarentegen zijn bedoeld om ongewenste organismen te vernietigen, te weren of hun schadelijke effecten te voorkomen. In de wetgeving worden er niet minder dan 22 verschillende productgamma's (ook wel gekend als PT's) beschreven voor uiteenlopende toepassingen. Je herkent ze eenvoudig aan het etiket, dat duidelijk moet vermelden dat het om een biocide gaat. Denk aan reinigings- en ontsmettingsmiddelen voor stal of melkinstallatie, drinkwaterbehandeling of ratten- en vliegenbestrijding.
Twijfel je? Raadpleeg dan het biocidenregister, zo ben je altijd zeker.
Vrij of gesloten circuit?
Binnen de biociden bestaat er – naast de onderverdeling in PT’s – ook een onderscheid tussen het vrije en het gesloten circuit.
Producten uit het vrije circuit, zoals javel, handontsmetting of vliegenspray, zijn vrij verkrijgbaar. Je vindt ze gewoon in de supermarkt, het tuincentrum of de doe-het-zelfzaak. Iedereen mag ze kopen én gebruiken, zonder dat je ze hoeft te registreren in het biocidenregister.
Voor producten uit het gesloten circuit is dat anders. Die zijn strikt voor professioneel gebruik en enkel verkrijgbaar als je geregistreerd bent bij de FOD Volksgezondheid als professionele gebruiker. Goed nieuws: in tegenstelling tot de fytolicentie hoef je voorlopig geen opleiding te volgen om je te registreren als vergunningshouder. Maak eerst een account aan, registreer je bedrijf via het KBO-nummer en geef aan dat jij vergunningshouder bent (dus zelf biociden gebruikt). Voeg daarna alle andere personen op je bedrijf toe die met biociden werken.
Twijfel je of een product onder het vrije of gesloten circuit valt? Check het in het biocidenregister. Staat een product op het gesloten circuit? Dan lees je dat ook gewoon terug op de factuur.
Wat zet ik in mijn biocidenregister?
Werk je met biociden uit het gesloten circuit? Dan ben je verplicht om elke aankoop én elk gebruik te registreren in je biocidenregister. Dat mag je digitaal of op papier bijhouden — zolang je het maar kan voorleggen bij een controle.
Je hebt maximaal zeven dagen om onderstaande gegevens te noteren in het register:
- datum gebruik
- volledige handelsnaam van het product (controleer op het etiket of in het biocidenregister)
- toelatingsnummer van het biocide (controleer in het biocidenregister)
- plaats waar je het product toepast
- gebruikte dosis van het product
Koop je biociden aan zonder ze meteen te gebruiken? Noteer ze dan direct in je biocidenregister. Zo toon je bij een controle eenvoudig aan dat het product geregistreerd is - ook al staat het nog op de plank.
Belangrijke aandachtspuntjes!
- Vergeet zeker de biociden niet die door externen op jouw bedrijf worden gebruikt. Huur je een firma in voor ongediertebestrijding, of komt er een externe kuisploeg langs met eigen producten? Vraag dan altijd de technische fiche van deze middelen en registreer ze correct in je biocidenregister.
- Ook biociden die je dagelijks of continu gebruikt, mogen niet ontbreken in je registratie. Noteer per verpakking de start- en einddatum in je biocidenregister, en geef duidelijk aan hoe het product dagelijks wordt toegepast en aan welke dosering.
- Wettelijk ben je verplicht om het biocidenregister vijf jaar lang te bewaren.
- Heb je personeel in dienst? Dan moet je niet alleen zorgen dat ook zij geregistreerd zijn, maar ook dat je van élke gebruikte biocide het SDS-document beschikbaar hebt op je bedrijf — bij voorkeur netjes uitgeprint en opgeborgen in een map.
Veelvoorkomende biociden binnen de veehouderij
Ga er altijd van uit dat elk product een biocide kan zijn. Check dus zorgvuldig het etiket: staat er expliciet vermeld dat het om een biocide gaat? Zoek het product vervolgens op in het biocidenregister om zeker te zijn.
Hieronder vind je alvast een overzicht van biociden die vaak worden gebruikt binnen de veehouderij:
- reinigings- en ontsmettingsproducten voor stallen, vervoer of ander diermateriaal
- producten voor voetbaden (zowel voor mens als dier)
- tepeldipmiddelen en tepelspray
- reinigingsproducten melkinstallatie
- drinkwaterbehandeling met uitzondering van aanzuren
- bestrijding van knaagdieren
- bestrijding van insecten
- ...
Soms ligt de grens tussen diergeneesmiddelen, reinigingsmiddelen, gewasbeschermingsmiddelen en biociden niet helemaal scherp. Producten met dezelfde samenstelling kunnen – afhankelijk van hoe je ze gebruikt – onder verschillende categorieën vallen. Daardoor zijn ze ook onderhevig aan verschillende wetgevingen. Check dus altijd het biocidenregister vóór gebruik. Twijfel je? Neem contact op met de biocidenhelpdesk en vermijd verrassingen.
Meer weten of nog vragen?
Meer info omtrent onze drinkwaterprojecten
BiofilmPrevent is een VLAIO LA-traject gefinancierd met middelen uit de herstel- en veerkrachtfaciliteit van de Europese Unie en wordt mede mogelijk gemaakt door de cofinanciering van Aguabel, Alguma, Bivit, Boehringer-Ingelheim, Boerenbond, Cid Lines, Eastman, GreenX, Gullimex, Harsonic, HQ-Line, Huvepharma, Impextraco, Konax, Leaulyte, LED Techno, Leievoeders-Cibus, Mervar, Nutrivet, ProAgro, Realco, Schippers Europe, Pehestat, Voeders Ostyn en Voeders Seurynck.
