Alter-Peat: Veenarme substraten bewijzen steeds meer hun potentieel
Veenarme substraten komen steeds dichter bij toepassing in de praktijk. Binnen Alter-Peat zijn inmiddels 61 mogelijke veenvervangers volledig geanalyseerd. Tegelijk leveren praktijkproeven in verschillende teelten steeds meer inzicht op in hun prestaties.
De resultaten tonen dat alternatieve mengsels perspectief bieden. De juiste samenstelling en teeltstrategie blijven wel belangrijk. Vooral de waterhuishouding vraagt aandacht.
61 veenvervangers volledig geanalyseerd
De inventarisatie en karakterisering van potentiële veenvervangers loopt stilaan op haar einde. De Alter-Peat-matrix bevat inmiddels 61 volledig geanalyseerde grondstoffen, aangevuld met gebruikte teeltsubstraten en tal van geoptimaliseerde materiaalstromen.
De voorbije maanden kwamen daar onder meer nieuwe houtvezels, paludicultuurgewassen en vezels uit vergisting bij. Daarmee groeit de databank verder uit tot een unieke kennisbron voor de sector. De databank moet tegen volgende zomer beschikbaar zijn voor een breed publiek.
Alternatieve grondstoffen verder verbeteren
Naast de screening van nieuwe grondstoffen werd binnen Alter-Peat ook sterk ingezet op het verbeteren van bestaande materiaalstromen.
- Biologische verzuring blijkt daarbij veelbelovend. De techniek kan de chemische eigenschappen van materialen beïnvloeden en nieuwe substraatmengsels stabieler en homogener maken. Zo kan de pH dalen en kan de stikstofvastlegging worden beperkt.
- Ook vergisting wordt onderzocht. De eerste resultaten met vergiste grasvezels zijn beschikbaar. In een volgende stap wordt bekeken of biologische verzuring deze vezels verder kan stabiliseren en beter inzetbaar kan maken in veenarme mengsels.
Ook na de teelt behouden organische substraten hun waarde
Organische teeltsubstraten blijken ook na gebruik nog mogelijkheden te bieden. Zowel veengebaseerde, veengereduceerde als veenvrije substraten kunnen opnieuw als teeltsubstraat worden gebruikt, zelfs na meerdere gebruikscycli. Dit onderstreept de lange functionele levensduur en hoge circulariteit van deze materialen.
Is hergebruik niet langer mogelijk? Dan kunnen de substraten nog dienen als bodemverbeterend middel. Ze brengen nutriënten aan en dragen bij aan de bodemkoolstof.
Resultaten verschillen per teelt
-
In de sierteelt boomkwekerijgewassen werd onderzocht hoe veenvrije mengsels meer water kunnen vasthouden. Plantaardige sponsmaterialen en middelen die de wateropname verbeteren (wetting agents), tonen interessante resultaten voor waterbuffering en plantgroei.
-
In de aardbeiteelt lag de focus op aangepaste irrigatiestrategieën en gelaagde substraten. De resultaten bevestigen dat de waterhuishouding sterk afhankelijk is van de opbouw van het substraat en dat aangepaste irrigatie essentieel blijft om het potentieel van veenarme mengsels volledig te benutten.
-
Bij framboos heeft het gekozen substraattype een grotere invloed heeft op productie en oogstverloop dan de irrigatiestrategie zelf. Verschillende alternatieve mengsels presteren vergelijkbaar met de veenreferentie, terwijl andere materialen ook na meerdere teeltjaren minder goede resultaten blijven geven.
-
Bij champignonteelt zijn de resultaten eveneens veelbelovend. Verschillende mengsels waarin 50% van de referentie dekaarde vervangen werd door alternatieve grondstoffen, halen opbrengsten die minstens even hoog liggen als de referentie.