ALTER-PEAT: halverwege en klaar voor de volgende stappen!
Het Alter-Peat-project loopt nu twee jaar en zet grote stappen richting veenarme teeltsubstraten. Na een uitgebreide inventarisatie en eerste praktijkproeven liggen er veelbelovende alternatieven op tafel. De nood is hoog: door de slechte veenoogst en strengere regelgeving groeit de interesse bij telers en producenten.
Alternatieve grondstoffen en eerste proeven als stevige basis
Inventarisatie van alternatieven
We hebben 52 mogelijke grondstoffen in kaart gebracht in de Alter-Peat-matrix. Elk materiaal werd uitgebreid geanalyseerd op onder andere:
- pH
- geleidbaarheid
- organische en anorganische stof
- stabiliteit
- stikstofimmobilisatie
Op basis van deze analyses berekenden we een geschiktheidsscore per materiaal. Deze score helpt onderzoekers van verschillende teelten – sierteelt, aardbei, houtig kleinfruit (framboos, blauwe bes) en champignons – om onderbouwde keuzes te maken.
Eerste praktijkproeven
We voerden oriënterende proeven uit in sierteelt, aardbei, kleinfruit en champignons. Daarbij testten we tal van potentiële veenvervangers.
- Onderzoekers krijgen nu een duidelijk beeld van de aandachtspunten bij het vervangen van veen.
- Samen met de begeleidingsgroep optimaliseren we de mengsels verder, zodat we kwaliteitsgaranties kunnen bieden voor gebruik door telers.
Praktijkproeven: resultaten per teelt
Sierteelt
- Zowel in boomkwekerij als bij perkplanten blijken meerdere alternatieven geschikt als veenvervanger: plantenvezels, groencompost en biochar.
- Belangrijke aandachtspunten: juiste dosering, watergift en bemesting.
- Bij zuurminnende planten blijft beworteling in veenvrije substraten een grote uitdaging
AARDBEI
- Eerste proeven met doorteelt en voorjaarsteelt tonen veelbelovende alternatieven: hergebruikt substraat, veenmos, houtvezels, schorsproducten en plantenvezels.
- Zelfs bij 75% veenvervanging blijven de resultaten voor een doorteelt positief.
- Voor najaarsteelten moet nog gewerkt worden aan een optimaal fertigatieschema (irrigatie en bemesting).
Houtig kleinfruit
- Proeven met floricane braam, primocane framboos en blauwe bes tonen dat meerdere veenvrije recepturen minstens even goed presteren als het referentiesubstraat (40% veen).
- Goed presterende alternatieven: droge plantenvezels, schorscompost, hergebruikt substraat en houtvezels.
- Bij framboos blijft watergift een aandachtspunt bij sommige recepturen.
Champignons
- Eerste proeven met blends tonen dat toevoeging van schuimaarde en biochar ter vervanging van een deel van de dekaarde geen negatieve effecten heeft.
- Deze premix van biochar en schuimaarde in combinatie met alternatieven zoals schorscompost, groencompost, verwerkte plantenvezels, sphagnum mos of gebruikt substraat biedt potentieel om 50% van de dekaarde te vervangen.
- Verdere optimalisatie nodig tegen dichtslemping van de dekaarde en het beperken van contaminaties met andere schimmels.
Wat brengt de toekomst?
In de komende twee jaar focussen we op:
- Verdere validatie van veenarme substraten in praktijk.
- Nieuwe technieken zoals verzuring opschalen naar praktijk. Verzuring met elementaire zwavel blijkt een sleuteltechniek om pH te verlagen, N-immobilisatie te beperken en de biologische stabiliteit in o.a. plantenvezels te verbeteren.
- DEMO's met veenarme teeltsubstraten op de praktijkcentra.
-
Ontwikkeling van gebruikersgidsen per gevalideerd substraat.
