Vleermuisvriendelijk boeren
Vleermuizen zijn een vaste, maar vaak onzichtbare bewoner van het landbouwlandschap. Als efficiënte insecteneters voeden ze zich met grote hoeveelheden vliegende insecten en kunnen ze bijdragen aan een natuurlijk evenwicht op en rond landbouwbedrijven. Door landbouwgebouwen en het landschap vleermuisvriendelijk in te richten, versterk je de biodiversiteit én werk je aan een weerbaarder landbouwsysteem.
Waarom aandacht besteden aan vleermuizen?
Vleermuizen behoren tot de meest efficiënte insecteneters in onze natuur.. Afhankelijk van de soort en de omstandigheden kan één vleermuis tijdens een nacht honderden tot duizenden insecten vangen, zoals muggen en andere vliegende insecten. Daarmee zijn ze een belangrijke schakel binnen de functionele biodiversiteit van het landbouwlandschap.
Hun exacte bijdrage aan de beheersing van landbouwplagen wordt vandaag nog verder onderzocht. Toch tonen verschillende studies aan dat vleermuizen een waardevolle rol kunnen spelen in ecosystemen waar voldoende voedsel en geschikte verblijfplaatsen aanwezig zijn.
Daarnaast leveren maatregelen voor vleermuizen ook bredere voordelen op:
- meer biodiversiteit op en rond het landbouwbedrijf
- versterking van ecologische verbindingen in het landschap
- optimaal gebruik van bestaande gebouwen als verblijfplaats
- bijdrage aan een klimaatrobuust landbouwlandschap
Hoe maak je je landbouwbedrijf vleermuisvriendelijk?
Vleermuizen hebben nood aan een combinatie van geschikte verblijfplaatsen, veilige vliegroutes en voldoende voedselaanbod. Op veel landbouwbedrijven zijn hiervoor al kansen aanwezig.
Enkele maatregelen kunnen zijn:
- verblijfplaatsen integreren in loodsen en stallen
- vleermuiskasten plaatsen op geschikte locaties
- houtkanten, bomenrijen en andere kleine landschapselementen behouden of aanplanten
- aangepaste verlichting rond landbouwgebouwen
- donkere verbindingen tussen verblijfplaatsen en foerageergebieden behouden
Veel van deze maatregelen kunnen relatief eenvoudig worden geïntegreerd zonder de dagelijkse werking van het bedrijf te hinderen.
Functionele biodiversiteit als uitgangspunt
Vleermuisvriendelijke maatregelen maken deel uit van een bredere aanpak waarbij biodiversiteit wordt ingezet ter ondersteuning van de landbouw. Door verschillende planten- en diersoorten een plaats te geven op het bedrijf, ontstaan natuurlijke processen die bijdragen aan een veerkrachtiger landbouwsysteem.
Een gevarieerd landbouwlandschap biedt niet alleen kansen voor vleermuizen, maar ook voor bestuivers, natuurlijke vijanden van plaaginsecten en tal van andere soorten. Zo versterken verschillende biodiversiteitsmaatregelen elkaar en leveren ze samen een meerwaarde voor bodem, natuur én landbouw.
Vleermuisvriendelijke maatregelen op de biohoeve van Inagro
Binnen het Europese project TransAgroBat onderzoekt Inagro hoe vleermuizen beter geïntegreerd kunnen worden op landbouwbedrijven. Op de biohoeve worden verschillende maatregelen aangelegd en opgevolgd, zoals:
- vleermuisvriendelijke verlichting
- vleermuiskasten
- geïntegreerde verblijfplaatsen in de loods:
- invliegopeningen naar de spouw in de gevelbekleding
- bestaande houten gevelcellen worden ingericht als verblijfplaats
- koloniekast in de nok van de loods
Via monitoring wordt nagegaan hoe vleermuizen deze maatregelen gebruiken en welke lessen hieruit kunnen worden getrokken voor de landbouwpraktijk. De opgedane kennis wordt gedeeld via demonstraties, studiedagen en praktijkgerichte adviezen voor landbouwers.
Ontdek ook onze andere agro-ecologische maatregelen
