Hoe natuurlijke vijanden bevorderen op en rond jouw bedrijf?
Natuurlijke vijanden zoals lieveheersbeestjes, zweefvliegen, gaasvliegen, sluipwespen en loopkevers kunnen een belangrijke rol spelen in de natuurlijke beheersing van plagen. Door hun leefomgeving te versterken en doordacht om te gaan met gewasbescherming, geef je deze nuttige insecten meer kansen om zich op jouw bedrijf te vestigen.
Er zijn twee belangrijke manieren om natuurlijke vijanden te ondersteunen:
- Voorzie voedsel en schuilplaatsen voor natuurlijke vijanden.
- Ga zorgvuldig om met gewasbeschermingsmiddelen zodat nuttige insecten gespaard blijven.
Een geschikt leefgebied voor natuurlijke vijanden
Natuurlijke vijanden hebben meer nodig dan alleen een gewas waarin ze op zoek kunnen naar prooien. Ze hebben ook voedsel, schuilplaatsen en overwinteringsplekken nodig.
1. Voorzie nectar en stuifmeel
Veel natuurlijke vijanden, zoals zweefvliegen, gaasvliegen en sluipwespen, zijn als volwassen insect volledig afhankelijk van nectar en stuifmeel. Deze energiebronnen zorgen ervoor dat ze langer leven en meer eitjes kunnen produceren. De larven van deze insecten ruimen grote aantallen plaaginsecten op. Hoe meer eitjes dus, hoe meer plagen onderdrukt kunnen worden.
Door bloemenrijke elementen zoals bloemenranden, houtkanten of bloeiende akkerranden te voorzien, ondersteun je dus de natuurlijke plaagbestrijding op je bedrijf.
2. Voorzie alternatieve prooien
Sommige natuurlijke vijanden hebben nectar en stuifmeel nodig, andere voeden zich uitsluiten met prooien, zoals de lieveheersbeestjes, kortschild- en loopkevers. Zowel bloeiende kruiden als haagplanten trekken een hele reeks plagen aan en kunnen daarom een belangrijke rol spelen als tijdelijke voedselbron.
Een goed gekozen haag of bloemenrand kan bijvoorbeeld bladluizen aantrekken die geen schade veroorzaken aan landbouwgewassen, maar wel dienen als voedsel voor nuttige insecten. Haagbeuk of hazelaar bijvoorbeeld trekt enkel specifieke soorten bladluizen aan die niet in de gewassen voorkomen.
Zo blijven natuurlijke vijanden aanwezig, ook wanneer er tijdelijk weinig plagen in de teelt voorkomen.
3. Zorg voor beschutting en overwinteringsplaatsen
Veel natuurlijke vijanden brengen een deel van hun levenscyclus door buiten het gewas. Ze overwinteren bijvoorbeeld in de strooisellaag van een haag, aan de voet van graspollen of zelfs achter loshangende stukjes schors van haagplanten.
Maatregelen zoals houtkanten, bloemenranden, keverbanken en kruidenrijke perceelsranden bieden deze insecten de nodige schuilplaatsen doorheen het jaar.
Gewasbescherming met aandacht voor natuurlijke vijanden
Naast een geschikte leefomgeving speelt ook het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen een belangrijke rol.
1. Verdraag een beperkte plaagdruk in je teelt
Natuurlijke vijanden hebben plagen nodig om zich te voeden en voort te planten. Een perceel zonder enige plaaginsecten biedt ook geen leefruimte voor natuurlijke bestrijders.
Kijk daarom eerst of natuurlijke vijanden de plaag kunnen onderdrukken vooraleer je ingrijpt, zeker in het begin van het seizoen. Dikwijls slagen natuurlijke vijanden erin om opbouwende plagen terug onder controle te krijgen. Een te vroege behandeling kan het evenwicht verstoren, waardoor plagen later opnieuw sterker kunnen uitbreken omdat er geen natuurlijke vijanden in de buurt zijn om de groei te remmen.
2. Kies voor selectieve gewasbescherming
Wanneer een behandeling toch nodig is, kies dan zo veel mogelijk voor producten die natuurlijke vijanden sparen. De natuurlijke vijanden zullen sowieso ook een klap krijgen doordat er plots geen voedsel (plagen) meer ter beschikking zijn. Ze vallen elkaar dan aan.
Via de online neveneffectengidsen van Biobest en Koppert kan je nagaan welke impact een gewasbeschermingsmiddel heeft op specifieke nuttige insecten.
- Voer het product of de actieve stof in die je wil gebruiken.
- Duid de natuurlijke vijanden aan waarin je geïnteresseerd bent.
- De gids geeft daarna weer hoe (on)schadelijk het product is.
Aan de slag
