Keverbank
Een keverbank stimuleert natuurlijke plaagbestrijding op je perceel en biedt tegelijk een leefgebied voor akkervogels zoals de patrijs. Deze eenvoudige agronatuurmaatregel zorgt voor meer biodiversiteit én kan bijdragen aan een weerbaarder landbouwsysteem. Mits een doordachte ligging is de impact op de bedrijfsvoering beperkt en kan deze maatregel eenvoudig worden geïntegreerd in een akkerperceel.
Wat is een keverbank?
Een keverbank is een verhoogde, minimaal beheerde grasstrook die als een eiland in de akker ligt.
- De ophoging zorgt voor een droger microklimaat tijdens de winter waardoor loopkevers, kortschildkevers en andere nuttige insecten er een geschikte plaats om te overwinteren.
- In het voorjaar zorgt de verhoging voor een snellere opwarming dan de omliggende bodem. Vanuit de keverbank trekken deze insecten in het voorjaar het gewas in, waar ze zich voeden met onder andere bladluizen, rupsen en andere plaaginsecten.
Zo kan een keverbank bijdragen aan de natuurlijke plaagbeheersing op perceelsniveau.
Een geschikte habitat voor akkervogels
Naast nuttige insecten profiteren ook akkervogels van een keverbank. Soorten zoals de patrijs vinden er dekking, nestgelegenheid en voedsel. Vooral tijdens het broedseizoen zijn de vele insecten op en rond de keverbank een belangrijke voedselbron voor de kuikens.
Met enkele eenvoudige keuzes maak je een keverbank nog geschikter voor akkervogels:
- voorzie een breedte van minstens 3 meter;
- leg indien mogelijk een braakstrook langs de keverbank aan. Akkervogels gebruiken deze voor stofbaden en jacht op kruipende insecten.
- vermijd een rechtstreekse verbinding met de perceelsrand om predatie te beperken;
- combineer de keverbank met andere maatregelen zoals bloemenblokken, kruidenrijke akkerranden of hagen.
Mijn keverbank trekt insecten aan die plagen bestrijden in mijn gewassen én ik kan genieten van alle dieren erin er errond. Een win-win!
Landbouwer Geert Goossens
Tevreden eigenaar van één van de eerste Vlaamse keverbanken
Hoe leg je een keverbank aan?
-
Voorbereidende fase
Wanneer het totale grondverzet het maximaal toegelaten volume van 30m³ overschrijdt, is er vergunningsplicht voor de aanleg van een keverbank.
Voor de huidige wetgeving hieromtrent, verwijzen we door naar de wetgeving rond reliëfwijziging.
-
Locatie van de keverbank
Er moet rekening gehouden worden dat de keverbank niet tot aan de perceelsranden loopt. Zo voorkom je dat grondpredatoren die perceelsranden afspeuren, zoals de vos, toevallig op de patrijzennesten stuiten.
Op grotere percelen kan je een perceelsdekkende werking bekomen door verschillende keverbanken aan te leggen over het perceel met een tussenafstand van 100 à 150 meter.
-
Aanleg van de keverbank
De aanleg met de ploeg kan tegelijk gebeuren met de veldwerkzaamheden in het najaar of voorjaar. Er zijn hier twee mogelijke pistes:
- Aanleggen met een kraan:
Het voordeel hiervan is dat er minder impact is op de bodem door minder zware betreding en dat de ophoging goed aangedrukt kan worden. Het is wel een stuk arbeidsintensiever en neemt meer tijd in beslag.
- Aanleggen met een ploeg:
Door inklinken van de bodem zal de hoogte van de keverbank nog voor ongeveer de helft afnemen. Het is aan te raden om twee maanden te wachten vooraleer in te zaaien.
Afmetingen van de keverbank
- Hoogte: 50 tot 70 centimeter;
- Breedte: minstens 2 meter;
- Aan weerszijden van de keverbank: een bufferstrook van minstens 1 meter breed;
- Niet verbonden met de rand van het perceel - afstand moet overeenkomen met de breedste machine die er moet kunnen passeren tijdens veldwerkzaamheden, bv. de spuitboom.
- Aanleggen met een kraan:
-
Inzaai van de keverbank
Nadat de ophoging aangelegd is, maak je met de rotoreg een vals zaaibed om onkruidproblemen maximaal te beperken. Onkruiden krijgen de tijd om te kiemen en worden vervolgens chemisch of mechanisch verwijderd.
Met een strooier kan de inzaai breedwerpig gebeuren, gevolgd door de grond oppervlakkig te eggen om de zaden licht in te werken. Indien je over een roller beschikt, is zacht aanrollen voldoende.
-
Samenstelling van het zaaimengsel
Het mengsel bestaat uit 80 % polvormende grassen en 20 % kruiden. Bloeiende kruiden zijn niet noodzakelijk op een keverbank, maar zorgen voor een interessante aanvulling van roofinsecten, zoals zweefvliegen en parasitaire wespen.
De zaaidensiteit is tussen de 10 en 15 kg per ha.
Soort Wetenschappelijke naam Aandeel in gewichts% Rietzwenkgras Festuca arundinaceae 31 Roodzwenkgras Festuca rubra 20 Kropaar Dactylis glomerata 12 Beemdlangbloem Festuca pratensis 12 Timotee Phleum pratense 5 Korenbloem Centaurea cyanus 3 Knoopkruid Centaurea jacea 3 Gewoon duizendblad Achillea millefolium 3 Gewone rolklaver Lotus corniculatus 2 Grote klaproos Papaver rhoeas 2 Muskuskaasjeskruid Malva moschata 2 Wilde peen Daucus carota 2 Grote kaardebol Dipsacus fullonum 2 Komkommerkruid Borago officinalis 1
Beheer
Een keverbank vraagt weinig onderhoud. Tijdens het eerste jaar kunnen hoogstens twee à drie maaibeurten op een tiental cm hoogte nodig zijn om ongewenste kruiden te onderdrukken en polvormende grassen te stimuleren.
Eens de vegetatie goed begint te ontwikkelen is er nauwelijks beheer meer nodig. Een maaibeurt om de drie à vier jaar kan nuttig zijn om de graspollen te verjongen, maar de beste keverbanken zijn over het algemeen deze die onbeheerd blijven. Net doordat keverbanken nauwelijks beheerd worden, bieden ze het hele jaar door schuilgelegenheid voor insecten en akkervogels.
Evolutie keverbank doorheen de jaren na aanleg
Aan de slag met deze factsheet!
