BIO_aardappelplaag_01

Beheersing van aardappelplaag in de biologische teelt

De belangrijkste maatregel om de schade door Phytophthora infestans in de hand te houden in de biologische teelt, is het telen van plaagresistente rassen. Andere maatregelen zijn vooral gericht op het vervroegen van de teelt om een zekere opbrengst te realiseren voordat de plaag zich laat gelden. Je kan ook nog een beperkte hoeveelheid koper toepassen.

De aardappelplaag

Phytophthora infestans is de gevreesde ziekte in de biologische aardappelteelt. Deze schimmel tast in eerste instantie de bladeren aan en vervolgens ook de stengel. Al na enkele dagen kan het loof afsterven. Phytophthora produceert een enorme hoeveelheid sporen waardoor de ziekte zich snel kan verspreiden. Na aantasting van het loof en de stengel kunnen ook de knollen geïnfecteerd worden als de schimmelsporen door regen tot in de bodem worden meegevoerd. Op de knol ontstaan licht ingezonken bruine vlekken. Deze kunnen vervolgens een toegangspoort vormen voor andere schimmels en bacteriën die droog of nat rot veroorzaken. In de bewaring kan dit rechtstreeks overgaan op andere knollen waardoor de verliezen uiteindelijk nog groter zijn.

Aardappelplaag detail aantasting blad

Stel preventie voorop

Om de ziektedruk op je perceel te beperken, moet je in de eerste plaats een aantal preventieve maatregelen in acht nemen. Het belang hiervan is de eerste infectie zolang mogelijk uitstellen en het risico op knolbesmetting of besmetting van andere percelen te beperken.

  • Hou een ruime vruchtwisseling aan (4 à 6 jaar) om infectie vanuit de bodem te vermijden. De schimmelsporen kunnen 2 tot 3 jaar in de grond overleven. 
  • Verwijder opslagplanten en vernietig aardappelen in afvalhopen want dat zijn broeihaarden van waaruit Phytophthora zich heel snel kan verspreiden. 
  • Kies voor rassen die resistentiegenen bezitten tegen de aardappelplaag. De robuuste rassenlijst bevat meer dan 30 aardappelrassen en wordt elk jaar bijgewerkt met de resultaten van verschillende rassenproeven.
  • Als het gewas is aangetast, vernietig het besmette aardappelloof dan vroegtijdig door het mechanisch klappen of afbranden om verdere verspreiding van de sporen te verhinderen.
Aardappelen gebrand en niet gebrand

Deze teeltmaatregelen verhogen de opbrengstzekerheid

Naast de bovengenoemde preventieve maatregelen zijn er aantal teeltstrategieën die geen effect hebben op het aantastingsverloop van de ziekte maar wel een effect hebben op de opbrengst. Deze maatregelen zijn er vooral op gericht om groeitijd te winnen vooraleer de aardappelplaag toeslaat. Zo vervroeg je de knolproductie en vergroot je de kans dat je een acceptabel opbrengstniveau bereikt.

  • Kiem het pootgoed voor in speciaal daartoe ontworpen netzakken (‘Joppezakken’) of in bakjes.
  • Plant vroeg
  • Kies voor vroege rassen
  • Kies voor een grotere potermaat wat zorgt voor een sterkere begingroei
Bio aardappelen voorkiemen

Volg biologische adviezen bij de inzet van koper

Producten op basis van koper zijn tot op vandaag toegelaten voor gebruik in de biologische landbouw, weliswaar wettelijk beperkt tot maximaal 6 kg per ha per jaar (betreffende Verordening). Koper in de vorm van koperhydroxide, koperoxychloride, kopersulfaat (ook gekend als ‘Bordeauxse pap’), koperoxide, koperoctanoaat. De koperionen verhinderen de kieming van schimmelsporen en kunnen op die manier nieuwe infecties en verdere verspreiding beperken.

Als je rassen teelt met een lage plaagtolerantie, kan je met een regelmatige en goedgeplaatste koper behandeling je opbrengst meer zeker stellen. Voor zeer gevoelige rassen zoals Bintje zal koper geen oplossing bieden. Om koper zo efficiënt mogelijke in te zetten, volg je best de waarschuwingsberichten ‘biologische aardappelteelt’ van Viaverda. Zij sturen waarschuwingen uit op basis van voorspellingen met een model dat met input van weersgegevens de ontwikkeling van de ziekte kan simuleren. De adviezen voor behandelingen met koper houden rekening met de beperkte toegelaten hoeveelheid kopermetaal alsook met het resistentieniveau van de meest geteelde rassen. Het advies per behandeling varieert van 0,4 kg Cu-metaal/ha tot 1 kg/ha bij hoge druk.

Nog geen biologische alternatieve middelen

Hoewel het gebruik van koper onder strikte voorwaarden toegelaten is in de biologische landbouw, staat het toch ter discussie. Koper is namelijk een zwaar metaal en kan bij overmaat toxisch zijn voor o.a. schapen, vissen en het bodemleven. Naast de beperking in het toegelaten gebruik is men daarom ook op zoek naar alternatieve biologische middelen. Inagro en andere proefcentra hebben al verschillende middelen getest in veldproeven maar voorlopig blijft koper op dit moment het enige middel dat voldoende effectief is om de aardappelplaag in toom te houden.  

Meer info?

Laat u informeren over de beheersing van aardappelplaag.

Wekelijks onafhankelijk nieuws en persoonlijke uitnodigingen in je mailbox. Op jouw maat.