Potentieel van henneptoppen voor melkvee en insecten
In het project Cropexplore for Farmers brengen we het potentieel van meer dan 200 akkerbouwgewassen binnen de Vlaamse bio-economie in kaart. Met deder, yacon en hennep worden drie demonstratiecases uitgewerkt. Binnen de hennepcase wordt ingezoomd op de waarde van henneptoppen in feedtoepassingen voor melkvee en insecten.
Microkuilen voor de bepaling van het inkuilpotentieel en de voederwaarde van henneptoppen
Henneptoppen zijn het bovenste hennepstengelgedeelte van ongeveer 30 tot 40 cm. Op heden is weinig geweten over het inkuilpotentieel en de voederwaarde ervan. Daarom wordt dit door Proefhoeve Bottelare (Hogeschool Gent) onderzocht aan de hand van zogenaamde microkuilen.
Concreet werden henneptoppen geknipt van een vroeg ras (USO31) en een laat ras (Santhica 70), al dan niet gedroogd, vervolgens gehakseld en ingekuild. Voor het inkuilen werden stalen genomen voor de bepaling van buffercapaciteit, drogestof- en suikergehalte. Na het inkuilen werden de fermentatiekarakteristieken en de voederwaarde bepaald van het uitgekuilde materiaal en werd tevens een broeitest uitgevoerd.
Eerste resultaten inkuilpotentieel van Henneptoppen
- Wanneer we de analyses van het uitgangsmateriaal bekijken dan zien we dat het suikergehalte bij de drie uitgangsmaterialen lager is dan 1,5% op vers materiaal. Dit toont aan dat het materiaal moeilijk inkuilbaar is.
- De buffercapaciteit is vergelijkbaar met de waarde van gras.
- Het voordrogen van de henneptoppen heeft een duidelijk positief effect op het drogestofgehalte.
-
Analyseparameters uitgangmateriaal
Fermentatiekarakteristieken van ingekuilde henneptoppen
Het materiaal werd na het inkuilen geanalyseerd.
De pH was bij de drie uitgekuilde materialen hoger dan 5 en dit wordt weerspiegeld in de gehalten organische zuren. Naast de verwachte zuren melkzuur en azijnzuur zien we dat er aanzienlijke hoeveelheden propionzuur en boterzuur gevormd werden, wat wijst op een secundaire fermentatie naast de klassieke fermentatie door melkzuurbacteriën. Omwille van de duidelijke aanwezigheid van boterzuur zal de smakelijkheid van de bekomen kuilvoeders niet goed zijn. Het suikergehalte is eerder laag, wat betekent dat de suikers tijdens het inkuilen werden verbruikt.
Naast de fermentatiekarakteristieken werden ook de broeiparameters bepaald. De resultaten tonen aan dat de aerobe stabiliteit en het drogestofverlies goed zijn bij de drie uitgangsmaterialen.
Voederwaarde van ingekuilde henneptoppen
De voederwaardeparameters worden weergegeven in de tabel. De gemiddelde voederwaarde parameters van graskuil werden toegevoegd ter vergelijking.
De resultaten tonen aan dat de voederwaarde van de ingekuilde henneptoppen interessant is. De VEM-waarden moeten echter wel met de nodige voorzichtigheid geïnterpreteerd worden. Aangezien er geen regressieformule beschikbaar is voor ingekuilde henneptoppen werden de VEM-waarden ingeschat met de regressieformule van graskuil.
-
Tabel voederwaarde ingekuilde henneptoppen
Conclusie inkuilproef henneptoppen
Uit de inkuilproef concluderen we dat het proces niet geleid heeft tot sterke melkzuurvorming. Wel wordt er boterzuur gevormd dat de smakelijkheid negatief beïnvloedt. Echter, de bekomen voederwaardeparameters zijn wel interessant en bieden een startpunt voor verder onderzoek naar enerzijds geschikte kuiladditieven of anderzijds andere manieren van bewaren van henneptoppen zoals bijvoorbeeld het drogen van de toppen op het veld en vervolgens in balen te persen.
Henneptoppen als voeder voor insecten
Naast toepassingen in de melkveehouderij werd ook onderzocht of henneptoppen inzetbaar zijn als voederingrediënt in de insectenteelt. De toppen bevatten onder andere rijpende hennepzaden, die rijk zijn aan eiwitten, olie en koolhydraten - precies de voedingsstoffen die nodig zijn voor insectengroei. Zo kan waardevol insecteneiwit geproduceerd worden op basis van een bijproduct van de hennepteelt.
De toppen, afkomstig van een vroeg en een laat ras, werden getest bij meelwormen en larven van de zwarte soldatenvlieg.
Meelwormen
Bij de meelwormen dienden de henneptoppen als aanvulling op tarwezemelen, het standaard voederingrediënt. Dankzij hun hoge vochtgehalte (68–75%) werden ze tijdens de vijf weken durende opkweekfase ingezet als vervanging van de vochtbron normaal gezien worden bijvoorbeeld afgekeurde wortelen gebruikt.
De resultaten tonen aan dat de henneptoppen qua voederwaarde vergelijkbaar zijn met tarwezemelen. Het vochtgehalte bleek wel te laag om in de volledige vochtnood van de meelwormen te voorzien waardoor bijkomende wateraanvulling nodig was.
Soldatenvlieg
Ook bij de zwarte soldatenvlieglarven werd de voedzaamheid van henneptoppen getest. De prestaties van de larven gevoederd met henneptoppen waren vergelijkbaar met die van de controlegroep, wat het potentieel bevestigt. Wel vormen de vezels in de toppen een praktische uitdaging bij de verwerking en oogst van de larven.
Perspectief binnen insectenteelt
Deze eerste resultaten bevestigen dat henneptoppen niet alleen een interessante voederoptie zijn voor herkauwers, maar ook perspectief bieden binnen de insectenteelt. Verdere optimalisatie van het rantsoen en de verwerking is nodig om deze reststroom breder inzetbaar te maken in duurzame voederstrategieën.
Interesse?
