You have not yet given permission to place the required cookies. Accept the required cookies to view this content.
Weerbare bodem, sterker bedrijf: wat regeneratieve landbouw jou kan opleveren
Je hoort het steeds vaker: regeneratieve landbouw. Maar wat betekent dat nu echt in de praktijk? Steeds meer collega-landbouwers zetten er succesvolle stappen in. Het komt neer op slim boeren. Je bouwt je bodem zo op dat die zelf meer werk doet. Daardoor krijg je op termijn minder kosten, meer zekerheid en minder last van extreme weersomstandigheden.
Wat houdt regeneratief boeren in?
Veel landbouwers passen vandaag al één of meerdere principes toe zonder het zo te noemen.
-
Zo weinig mogelijk bodemverstoring
Dit kan met niet-kerende bodembewerkingen en door elke bewerking kritisch te bekijken: Kan het met minder? Is het echt nodig om de bodem na de tarwe-oogst intensief te bewerken om een groenbedekker in te zaaien, of volstaat een ondiepe bewerking?
-
De bodem zoveel mogelijk bedekt houden
Dit kan met oogstresten of stoppels, maar ook met een levende wortel: zie hieronder!
-
Levende wortels zo lang mogelijk in de grond
Levende wortels zijn cruciaal om je bodem te verbeteren.
- De fysieke aanwezigheid van de wortels zorgt voor een verkruimeling van de bodem, en tegelijkertijd voor het vasthouden ervan.
- Daarnaast geven wortels exudaten af, zoals suikers uit fotosynthese, die bodemleven aantrekken. Dat bodemleven is essentieel: wormen graven gangen waardoor water en zuurstof beter doordringen, en ze verbeteren de bodemstructuur en verkruimeling.
-
Meer diversiteit in je teelten en rotatie
Diversiteit is altijd beter: het zorgt voor weerbaarheid. Ziektes en plagen verspreiden zich sneller in een uniforme teelt, hetzelfde geldt voor onkruiden. Door verschillende teelten op hetzelfde perceel te combineren, beperk je die risico’s.
Valorisatie van mengteelten is bedrijfsafhankelijk. Bij melkveebedrijven kan een mengteelt van granen en vlinderbloemigen (zoals erwten of boontjes) eiwit toevoegen aan het rantsoen én zorgen voor meer bodemleven en een gevarieerde rotatie.
Op bijna alle bedrijven kan je ook diversiteit brengen via groenbedekkers. Kies steeds een mengsel van minstens vier soorten voor optimaal effect.
-
Integratie van vee
Bekijk of beweiding mogelijk is; dat hangt sterk af van je bedrijf. Misschien kunnen schapen een hardnekkige groenbedekker afgrazen.
Vandaag vind je regeneratieve praktijken vooral terug in akkerbouwrotaties. In groenterotaties ligt dat moeilijker. Die zijn vaak kort, intensief en geven een hogere kans op bodemverdichting, zeker bij laat geoogste gewassen. Bovendien is er vaak weinig ruimte voor rustgewassen.
Toch groeit net daar de noodzaak om die regeneratieve principes stap voor stap in te brengen. Zeker omdat vele bodems onder druk beginnen te staan.
Maar het hoeft niet ingewikkeld te zijn. Vaak kun je in akkerbouw én groenteteelten met kleine, haalbare stappen al verschil maken. Denk aan complexe groenbedekkers met diverse wortelstructuren. Ze brengen leven in de bodem, verbeteren de structuur en maken de grond beter bewerkbaar.
Ontdek hoe jij ermee kan starten in deze video!
Karel: “Al vijftien jaar ploegen we minder of helemaal niet meer”
Karel Dewaele (35) uit Stavele combineert akkerbouw met een geleidelijke omschakeling naar bio en experimenteert met technieken zoals directzaai. Hij heeft een grote interesse in wat er onder de grond gebeurt en kiest daarom voor zo weinig mogelijke verstoring.
Al vijftien jaar ploegen we minder of helemaal niet meer, een proces dat we geleidelijk hebben doorgevoerd. Wat goed zit, laat ik liever met rust. Ik ga dus nooit dieper werken dan nodig en beperk het aantal bewerkingen.
Stijn: “Je bodem moet ook afkicken”
Melkveehouder Stijn De Wulf (39) uit Ledegem zet al enkele jaren stappen richting regeneratieve landbouw. Hij startte met mengteelten zoals complexe groenbedekkers en graskruiden. Maar de omschakeling naar regeneratieve landbouw vraagt tijd.
Een bodem die jaren met vele hulpstoffen zoals kunstmest heeft gewerkt, kun je eigenlijk vergelijken met een drugsverslaafde. Je bodem moet daarvan kunnen afkicken. Wanneer je die input vermindert, krijgt het bodemleven opnieuw de kans om zich te ontwikkelen. Dat vraagt tijd, maar op het einde van de rit is de bodem veel gezonder en autonomer.
Samen leren en experimenteren: word deel van het CoVE-netwerk
Elk jaar, elke bodem en elk bedrijf is anders. Kijk hoe pioniers het aanpakken en test technieken uit op je eigen percelen. Zo merk je snel wat het best past binnen jouw bedrijfsvoering. Inagro en VIVES begeleiden landbouwers én studenten bij de eerste stappen richting regeneratieve landbouw en bundelen die kennis in CoVE, een nieuw netwerk met workshops, demo’s en lerende netwerken. Wie wil aansluiten, kan zich eenvoudig inschrijven!
Persoonlijk advies?
