Nieuwe coöperatie Speyebekken zorgt voor meer waterzekerheid in Kortemark
Droogte en captatieverboden maken het steeds moeilijker om gewassen van voldoende water te voorzien. In Kortemark slaan vijf landbouwers, groenteverwerker Verduyn en Wienerberger de handen in elkaar. Samen investeren ze in een waterbekken van 80.000 m³ en een leidingnetwerk om groevewater lokaal te verdelen. Het Speyebekken is na INERO CV in Ardooie de tweede landbouwwatercoöperatie in West-Vlaanderen.
Groevewater als alternatieve waterbron
Het waterbekken van Speyebekken wordt aangelegd op de terreinen die Wienerberger ter beschikking stelt. De steenbakkerij levert ook groevewater en is actief betrokken bij dit project. Voor de kleiwinning van bouwmaterialen pompt Wienerberger jaarlijks tot 100.000 m³ groevewater op – een mix van grondwater en hemelwater. Tot nu toe werd dit water afgevoerd richting de Speyebeek, waar het grotendeels wegvloeide. Dankzij de coöperatie wordt dit waardevolle water nu lokaal opgeslagen in een foliebassin van 80.000 m³, even groot als vier voetbalvelden.
Win-win voor landbouw, bedrijf en ecologie
Dankzij deze samenwerking zullen landbouwers minder water uit lokale waterlopen capteren, wat de ecologie ten goede komt.
Voor ons als landbouwers betekent Speyebekken dat we ook in droge zomers kunnen rekenen op voldoende water. Dat geeft rust en zekerheid voor onze teelten.
- Landbouwer Stefaan Vulsteke-
Voor Verduyn levert het project een aanzienlijke besparing op leidingwater op, terwijl Wienerberger het groevewater optimaal kan benutten om klei te bevochtigen voor de productie van bakstenen. Klimaatrobuustheid, minder transport, minder afhankelijkheid van natuurlijke waterlopen en een efficiëntere verdeling zorgen voor een duidelijke win-win voor landbouw, bedrijf én omgeving.
Efficiënte waterverdeling via leidingnetwerk
Het bekken zal jaarlijks meer dan 95.000 m³ water leveren voor landbouw en industrie. Via een leidingnetwerk wordt het water verdeeld:
- 25.000 m³ voor Wienerberger (bevochtiging klei)
- 30.000 m³ voor Verduyn (opgezuiverd tot drinkwaterkwaliteit)
- 40.000 m³ voor de landbouwers (via zes open waterputten bij de percelen)
Debietsmeters houden bij hoeveel water elke partner afneemt.
Samen investeren, samen sterker
De coöperatie werd eind november opgericht. De aanleg van het foliebassin start binnenkort, zodat het systeem in 2027 operationeel is. Binnen de coöperatie worden investeringen en risico’s gedeeld, en via duidelijke afspraken wordt het beheer gegarandeerd. Dit type samenwerking biedt landbouwers, bedrijven en partners meer zekerheid en maakt het mogelijk om samen te bouwen aan een robuuste watervoorziening.
Speyebekken is, na INERO CV in Ardooie, het tweede coöperatieve waterproject in West-Vlaanderen. Beide projecten tonen hoe collectief waterbeheer in de praktijk werkt en bieden inspiratie voor wie samen wil inzetten op duurzaam watergebruik.
Inagro en VITO Kennispunt Water begeleidden het Speyebekken- en INERO-project van bij de start: van subsidieaanvraag tot coördinatie en advies.
Idee voor een samenwerking? Neem contact op!
