Bemesting in groenteteelt onder droge omstandigheden
Hoeveel stikstof moet je toedienen aan je teelt? Het antwoord is niet eenvoudig. Tal van factoren spelen een rol, zoals dit jaar de aanhoudende droogte. Bemesting blijft daardoor een zoektocht naar evenwicht. Eén principe staat echter wel als een paal boven water: fractioneren is altijd een goed idee.
Wat bepaalt je bemestingsstrategie?
De uitgangssituatie van het perceel is cruciaal. Denk aan de voorteelt: stonden er nog kolen of een goed ontwikkelde groenbedekker die pas dit voorjaar is ondergewerkt? Is het koolstofgehalte in de bodem hoog? Al deze factoren beïnvloeden je basisbemesting.
Dierlijke mest voegt nog een extra onzekerheid toe. Hoeveel stikstof daaruit vrijkomt, is moeilijk te voorspellen. Daarom is het nemen van een bijbemestingsstaal na de basisbemesting sterk aan te raden. Zo krijg je een beter zicht op de stikstofbeschikbaarheid en kun je het bemestingsadvies optimaal benutten.
Door slim te starten en bij te sturen op basis van analyse, benut je de beschikbare stikstof op je perceel maximaal.
Guillaume Provoost
Onderzoeker bodem en bemesting - erosiecoördinator
Bandbemesting: een slimme keuze bij strengere normen
In 2025 zijn de bemestingsnormen voor veel groenten aanzienlijk verlaagd, afhankelijk van het gebiedstype. In gebiedstype 2 en 3 betekent dit zelfs een reductie van respectievelijk 20 tot 30%, tenzij je over een vrijstelling beschikt.
Wanneer je vóór het zaaien of planten al organische bemesting hebt toegepast, blijft er vaak nog maar een beperkte hoeveelheid minerale stikstof over die je mag doseren.
Net daar komt bandbemesting van pas: deze techniek laat toe om die kleine hoeveelheid minerale stikstof gericht en geconcentreerd bij te doseren tijdens het planten, vlak bij de wortelzone van de jonge planten. Zo krijgen de planten een krachtige start en een vlotte weggroei, zonder dat je de bemestingsnormen overschrijdt.
Zodra ze dieper wortelen, kunnen ze verder profiteren van de stikstof uit de organische bemesting. Bandbemesting verhoogt dus de efficiëntie van je stikstofgebruik, en laat toe om een deel van de stikstof achter te houden voor latere bijbemesting. Deze aanpak heeft zich vooral in koolgewassen al bewezen.
Fractioneren bij droogte: toch doen?
Veel landbouwers twijfelen: “Wat als het te droog is om te fractioneren?” Begrijpelijk, want bij droogte lossen korrelmeststoffen moeilijk op. Kies in dat geval eerder voor meststoffen met nitraat en ammonium. Vermijd ureumhoudende meststoffen, die bij droogte sneller vervluchtigen.
Soms is dauw al voldoende om de werkzame stoffen uit de korrel op te nemen in de bodem. Wat je dan nog ziet liggen op het veld, is vaak de vulstof: het niet-actieve deel van de korrel. Toch blijft een beetje regen de beste garantie om kunstmest goed te laten oplossen in de bodem.
We moeten realistisch zijn: langdurige droogte verkleint de kans op een maximale opbrengst. Bemesten voor 100% opbrengst is dan niet zinvol en kan leiden tot hoge nitraatresidu’s en onnodige kosten.
Op sommige aardappelpercelen zijn we al 5 à 6 weken na het planten. Normaal is dit het moment om stalen te nemen voor bijbemesting.
Door het gebrek aan regen raden we aan om de staalname uit te stellen tot uiterlijk de laatste week van mei.
Beregenen?
De aanhoudende droogte en oppompverboden dwingen ons om kritisch te blijven nadenken over irrigatie. Waar beregenen nog mogelijk is, loont het om eerst een kosten-batenanalyse te maken. De beregeningstool helpt je daarbij. Door gegevens zoals teelt, bodemtype, beregende oppervlakte, kostprijs en verwachte meeropbrengst in te vullen, krijg je snel inzicht in de rendabiliteit van een irrigatiebeurt.
Controleer bij twijfel eerst de vochttoestand van de bodem. Bij sommige teelten, zoals pas aangeplante openluchtgroenten, is het raadzaam om eerst de effectieve vochttoestand en capillaire nalevering in de bodem te controleren. Indien de weggroei effectief gestart is, moet er meestal nog niet worden beregend.
Let ook op de kwaliteit van je irrigatiewater, zoals de geleidbaarheid. Die kan van invloed zijn op het gewas.
Wil je structureel minder afhankelijk zijn van beregening? Overweeg dan om werk te maken van bodemverbetering via organische koolstofopbouw. Een bodemkoolstofscan zet je op weg.
Nood aan begeleiding?
