You have not yet given permission to place the required cookies. Accept the required cookies to view this content.
Groenbedekker vernietigen: zo pak je het aan
Er bestaat geen ideale machine voor het vernietigen van groenbedekkers. Je aanpak hangt in de eerste plaats af van je groenbedekker, volgteelt, timing en weersomstandigheden. De machine volgt daarna!
Wanneer starten?
Hanteer een duidelijke vuistregel: start minstens vier weken vóór je volggewas. Zo krijgt de vertering tijd genoeg om op gang te komen.
-
Hou rekening met koolstof/stikstof (C/N)-verhouding van groenbedekker
Niet elke groenbedekker verteert even snel. Dat hangt af van de C/N-verhouding.
- Bladrijke soorten (bv. bladrammenas, gele mosterd, facelia)
→ lage C/N
→ snelle vertering
→ snelle N-vrijstelling - Grasachtige soorten (bv. rogge, gras, Japanse haver)
→ hoge C/N
→ tragere vertering
→ N komt later vrij
Grasachtige groenbedekkers werk je dus beter vroeger in als je de N wil benutten in je volgteelt.
- Bladrijke soorten (bv. bladrammenas, gele mosterd, facelia)
-
Hou rekening met je volgteelt
Komt er een teelt met een snelle N-behoefte (bv. spinazie), werk je groenbedekker dan tijdig in, zodat de vertering al op gang is vóór je teelt start.
-
Werk niet te vroeg
Bij inwerken kan opgenomen stikstof vrijkomen en bij regen alsnog uitspoelen vóór het volggewas er gebruik van kan maken.
-
Vermijd natte omstandigheden
Dat geeft structuurschade en een grotere kans op opstroppen.
Hoe pak je het aan?
Je aanpak hangt af van drie factoren:
- Gewas en timing
Veel groenbedekkers vriezen tijdens de winter vanzelf kapot. Doorlevende soorten zoals gras of snijrogge, of mengsels die een zachte winter groen doorkomen, vragen een extra bewerking. - Volgteelt
Moet je perceel zaaiklaar zijn of volgt nog een bewerking? - Bodemstructuur
Werk zo ondiep mogelijk en vermijd bewerkingen in natte bodem.
In de praktijk werkt een combinatie van technieken vaak het best. Denk aan eerst verkleinen, daarna ondiep inwerken.
Vertrek van je teeltplan en perceel, niet van de machine. Werk ondiep waar het kan om je bodemstructuur en vochtgehalte te behouden. En aanvaard dat één werkgang zelden volstaat, zeker bij niet-kerende bodembewerking.
Guillaume Provoost
Onderzoeker bodem en bemesting
Welke machine in welke situatie?
Klepelmaaier
Wanneer inzetten?
Bij grote of taaie groenbedekkers. Ideaal als eerste stap.
Hoe werkt het?
Je verkleint de bovengrondse massa. Dat maakt volgende bewerkingen en zaaien makkelijker. Klepelen en inwerken kan eventueel ook in één werkgang gebeuren.
Sterktes
- Efficiënte verkleining
- Minder kans op verstoppingen nadien
Aandachtspunten
- Werk met voldoende hamers en tegenmessen
- Gebruik een goede looprol
- Combineer eventueel met een volgende bewerking
Messenwals
Wanneer inzetten?
Bij veel bovengrondse massa, vóór grondbewerking of al in het najaar op de vorst.
Hoe werkt het?
De wals drukt de groenbedekker tegen de grond en en versnijdt het grof.
Sterktes
- Lager energieverbruik
- Combineerbaar met grondbewerking
Aandachtspunt
Grover resultaat dan klepelen
Messenrol
Wanneer inzetten?
Bij broze of vorstgevoelige gewassen zoals gele mosterd of bladrammenas.
Hoe werkt het?
De rol kneust en breekt de planten. Ze drogen uit en sterven af.
Sterktes
- Zeer oppervlakkige bewerking (door kleine putjes te maken)
→ vermenging van plantenresten en bodem → versnelde vertering - Interessant bij directzaai
Aandachtspunt
Minder effect bij stevige gewassen
Rolwals
Wanneer inzetten?
Bij groenbedekkers die gevoelig zijn voor kneuzing.
Hoe werkt het?
De rolwals kneust de bovengrondse plantendelen. De groenbedekker droogt uit en sterft af. Er gebeurt geen grondbewerking.
Sterktes
- Hoge capaciteit door hoge rijsnelheid
- Geen verstoring van de bodem
Aandachtspunt
Minder effectief bij stevige of doorlevende gewassen
Schijveneg
Wanneer inzetten?
Voor versnijden én inwerken in één werkgang.
Hoe werkt het?
Snijdt de massa en mengt die in de toplaag.
Sterkte
Snelle vertering
Aandachtspunten
- Onregelmatig snijbeeld → vaak blijft deel van groenbedekker staan
- Werk ondiep (± 5 cm)
- Zorg voor voldoende snelheid voor goeie onderwerking
- Meerdere passages geven beter resultaat, maar ook meer uitdroging (omdat je bij elke extra passage dieper begint te werken)
(Precisie)cultivator
Wanneer inzetten?
Bij focus op minimale bodembewerking.
Hoe werkt het?
Precisie: snijdt de wortels ondiep door, waardoor plant snel uitdroogt.
Gewone: werkt niet snijdend en is vooral geschikt voor minder sterk ontwikkelde groenbedekker.
Sterktes
- Behoud van bodemstructuur
- Efficiënt bij beperkte gewasontwikkeling
Aandachtspunten
- Gebruik brede ganzenvoeten met voldoende overlap
- Let op verstoppingen bij veel massa
Acticut
Wanneer inzetten?
Bij grotere bovengrondse massa.
Hoe werkt het?
Gelijkaardig als precisiecultivator (eveneens ondiep), maar in plaats van ganzenvoeten heeft de Acticut hydraulisch aangedreven roterende schijven, wat zorgt voor een betere versnijding.
Sterktes
Minder kans op stroppen
(Mulch)frees
Wanneer inzetten?
Bij sterke of doorlevende groenbedekkers (zoals gras of rogge).
Hoe werkt het?
Gewone frees: verhakselt en mengt intensief in de bovenste 10 cm van de bodem.
Mulchfrees: werkt diep door dieptewielen en haakse messen die overlappen wat zorgt voor een vlak snijbeeld.
Sterkte
Zeer snelle vertering
Aandachtspunten
- Intensieve bewerking
- Risico op structuurschade (zeker bij natte bodem)
- Hoog brandstofverbruik
Geohobel
Wanneer inzetten?
Als alternatief voor de mulchfrees.
Hoe werkt het?
Schraapt de groenbedekker ondiep af, maar laat het materiaal grover achter in vergelijking met een mulchfrees.
Sterkte
Minder kans op afstroming bij regen
Rotoreg
Wanneer inzetten?
Als aanvullende bewerking.
Hoe werkt het?
Klop het losgesneden materiaal verder los.
Sterkte
Versnelt uitdroging en vertering.
Kan ik ook ploegen?
Ja, maar werk doordacht. Vermijd te diep inploegen van te veel groene massa. Door zuurstofgebrek kan het ‘inkuileffect’ ontstaan: een slecht verteerde, zure laag ter hoogte van de ploegzool, wat zeer nadelig is voor het volggewas. Een bewerking vóór het ploegen is daarom sterk aanbevolen.
Kan ik ook chemische vernietigen (met glyfosaat)?
Ja, soms is dit noodzakelijk bij moeilijke situaties. Voordeel? Snel en efficiënt. Nadeel? Impact op milieu, alsook vaak nog mechanische bewerking nodig nadien.
Alles op een rijtje
In deze video zie je een overzicht van enkele machines.
Meer info over groenbedekkers
Onderzoeker bodem en bemesting
Guillaume Provoost
Onderzoeker bodem en bemesting