De teelt van hazelnoot
Als inheemse struik maakt hazelaar al langer deel uit van landschappelijke elementen, maar sinds kort duiken ook de eerste productiegerichte hazelaaraanplanten op in onze regio's. De hazelaar is een veelzijdige, hoogproductieve teelt aangepast aan het Vlaamse klimaat. De commerciële hazelnootteelt staat in Vlaanderen voorlopig nog in de kinderschoenen, maar daar komt misschien wel snel verandering in.
Waarom hazelnoten telen?
1. Snelle productie
Hazelaars beginnen vaak al 3 tot 5 jaar na aanplant te produceren. Dat maakt de teelt aantrekkelijk voor landbouwers die op zoek zijn naar een snel renderende boom- of struikteelt.
2. Goed aangepast aan Vlaamse klimaat
Als inheemse struiksoort gedijen hazelaars uitstekend in het Vlaamse klimaat. Ze zijn winterhard, ziektebestendig en geschikt voor diverse bodemtypes.
3. Lokaal nicheproduct met groot marktpotentieel
Hazelnoten zijn gegeerd bij bakkers, chocolatiers en consumenten. Lokale productie speelt in op de groeiende vraag en vermindert de afhankelijkheid van import.
4. Veelzijdig in gebruik
Hazelaars zijn geschikt voor uiteenlopende toepassingen: van notenproductie tot hagen, houtsingels en bufferstroken. Ze zijn ook zeer geschikt voor toepassing in alternatieve teeltsystemen zoals agroforestry.
Teeltinformatie
Bij de commerciële teelt van hazelnoot wordt haast uitsluitend gewerkt met veredelde rassen afkomstig van de inheemse gewone hazelaar (Corylus avellana). Bij het telen van hazelaars op stam wordt vaak gebruikt gemaakt van boomhazelaar (Corylus colurna) als onderstam.
bodem en standplaats
Hazelaars groeien goed op de meeste bodems, maar de voorkeur gaat naar vochthoudende en goed doorlatende bodems. Op drogere zandgronden is irrigatie vaak nodig en te natte bodems kunnen dan weer leiden tot wortelverstikking. De optimale pH ligt tussen de 6 en 7.
Ze verdragen lichte schaduw, maar geven hogere opbrengsten op zonnige locaties. Enige beschutting tegen harde wind komt de groei en vruchtzetting ten goede.
Rassenkeuze
Er zijn ondertussen heel wat rassen beschikbaar voor de commerciële teelt van hazelnoot en het aanbod blijft toenemen. De meeste zijn goed aangepast aan het Vlaamse klimaat, maar verschillen in:
- tijdstip van bloei en uitlopen van knoppen
- groeikracht en -wijze
- productiviteit
- vruchteigenschappen (vorm, grootte, schaaldikte, tijdstip afrijping,...)
- gevoeligheid voor ziektes en plagen (aandacht voor de hazelnootboorder!)
Focus niet enkel op de productiviteit. Zo zijn vooral de vruchteigenschappen belangrijk in functie van de verwerking.
aandacht voor bestuiving!
Hazelaars zijn kruisbestuivers en kunnen dus niet aan zelfbestuiving doen. Rijen van productieve hoofdrassen, gekozen op basis van hun goede productiekwaliteiten, worden daarom op regelmatige afstanden afgewisseld met een rij van compatibele en doorgaans minder productieve bestuivingsrassen. De bloei van de bestuivende rassen moet overlappen met die van de productieve rassen, maar daarnaast moeten beide ook genetisch compatibel zijn.
Bestuiving gebeurt via de wind, dus voorzie zeker voldoende bestuivers en zorg dat ze niet verder dan 30 m van het hoofdras staan.
Laat je op voorhand goed informeren over de bestuivingscompatibiliteit van de rassen die je wil aanplanten!
aanplant en beheer
- Neem de bodem onder de loep vooraleer je aanplant. Bepaal het bodemtype, bekijk de waterhuishouding, breng eventuele bodemverdichting in kaart en kijk naar de chemische eigenschappen van je bodem.
- Kies kwalitatief plantgoed. Goed bewortelde planten, bestaande uit één doorgaande scheut zijn ideaal.
- Plantafstanden variëren van 4 - 6 m tussen de rij en 2,5 - 3,5 m in de rij en worden vooral bepaald door het machinale beheer.
- Verzorg je aanplant. Bescherm de bomen tegen wind- en vraatschade en voorzie eventueel een laag verteerd organisch materiaal rond de jonge boompjes.
- Vooral jonge bomen verdragen geen concurrerende ondergroei. Voorzie een zwartstrook onder de bomen en hou die braak door regelmatige oppervlakkige mechanische bewerking. Gras tussen de rijen vermijdt spoorvorming en is gemakkelijk te onderhouden. Een korte grasmat is ideaal voor het rapen van hazelnoten.
- Voer een jaarlijkse vormsnoei uit en neem stamopslag weg om een vaasvorm op korte stam te bekomen. Deze groeivorm bevordert de machinale oogst en het beheer van zwartstrook.
- Irrigeer bij langdurige droogte of op droge zandgronden. Het voorzien van druppelbevloeiing kan heel wat werk besparen.
- Bemest enkel wanneer nodig. Baseer je hierbij op bodem- en bladanalyses. Een teveel aan stikstof is contraproductief.
Oogst en verwerking
De oogst van hazelnoten situeert zich naargelang het ras tussen augustus en oktober. De noten vallen rijp op de grond, waarna ze opgeraapt of opgezogen worden. Machinale oogst is mogelijk, maar zal vooral in grotere professionele aanplanten rendabel zijn. Om schimmels of smaakverlies te vermijden en de houdbaarheid te verhogen, moeten de noten zo snel mogelijk na het vallen opgeraapt, geschoond en gedroogd worden.
Na het drogen worden de hazelnoten gekraakt en afhankelijk van het beoogde eindproduct worden de opgeschoonde kernen bijvoorbeeld geroosterd, gemalen (meel) of gepureerd (pasta).
Inagro's hazelnootperceel
Binnen het Vlaio Pro-Noot-project zetten we in op de professionalisering van notenteelt in Vlaanderen. Eind 2025 legden we daarom een perceel met beloftevolle nieuwe hazelaarrassen aan op de proefvelden van Inagro. We onderzoeken hun opbrengstpotentieel, noteneigenschappen, gevoeligheid voor ziekten en plagen en hun bestuivingscompatibilteit. Daarnaast demonstreren we praktijkervaring rond beheer, oogst en mogelijke mechanisatie.
Rassen opgenomen in de proef: Butler, Katalonski, Mc Donald, Yamhill, PollyO, Dorris en Halle'sche Riesen.
Hazelnoten in agroforestry
Hazelaars passen goed binnen agroforestry omdat ze compact blijven, snel produceren, een hoge ecologische waarde hebben en goed combineren met gewassen die halfschaduw verdragen of bijvoorbeeld pluimvee.
Hoewel hazelnootteelt perfect zelfstandig kan bestaan, biedt agroforestry extra mogelijkheden voor telers die willen verbreden.
Interesse in hazelnootteelt in agroforestrycontext?
