GePASt beweiden

een uitdaging

Goed beweiden is geen kinderspel. Het aanbod en de kwaliteit van vers weidegras variëren gedurende het groeiseizoen en hebben ook te lijden onder de klimaatverandering. Het blijft voor een melkveehouder op vandaag een vraagteken hoeveel vers gras de koeien precies opnemen en hoe hij het stalrantsoen hierop moet aanpassen. Beweiding vraagt vakmanschap en brengt bij (intensieve) beweidingssystemen extra arbeid met zich mee. Zeker voor robotmelkers is beweiden een ware uitdaging. Jongvee beweiden resulteert soms in te schraal ontwikkelde vaarzen.

Resultaten

Versgrasopname bij beweiding

Hoeveel vers gras koeien opnemen tijdens de beweiding wordt bepaald door verschillende factoren. 

• Zo hebben het grasaabod en de bijhorende graskwaliteit en smakelijkheid een belangrijke invloed. Zowel het grasaanbod als de -kwaliteit variëren doorheen het jaar. In het voorjaar is de grasgroei, door de klassieke grasgroeicurve, sterker, waardoor er ook een hoger grasaanbod aanwezig is. In de zomerperiode is er een dip in de grasgroei, die door droge omstandigheden nog versterkt kan worden. Ook de kwaliteit van het vers gras ligt in de zomerperiode lager dan in het voor- en najaar. 
• Verder beïnvloeden ook de bijvoeding en de voeropnamecapaciteit de grasopname.
• Ook het aantal uren weidegang bepaalt de opname van het vers gras. Per uur beweiden wordt 0,8 - 1,4 kg DS vers gras uit vers gras opgenomen.

De hoeveelheid vers gras die de koeien opnemen tijdens de beweiding kan ingeschat worden via de VEM-behoefte methode. Hierbij wordt nagegaan in hoeverre de VEM-behoefte van de dieren voor onderhoud, melkproductie en eventuele dracht gedekt wordt met het stalrantsoen en hoeveel VEM eventueel nog op de weide gehaald moet worden. Om de VEM-opname in te schatten werd rekening gehouden met een gemiddeld VEM- en droge stofgehalte. Deze methode werd toegepast op 7 bedrijven. Op het grootste deel van de bedrijven bleek dat de behoefte van de dieren reeds volledig gedekt werd met het stalrantsoen. Deze melkveehouders gaven ook aan dat het beweiden vaak moeilijk liep. Bij de andere melkveehouders zien we dat er wel wat vers gras nodig was om de behoefte volledig te dekken. De opname varieerde van 0,68 kg DS per koe per dag tot 8,40 kg DS per koe per dag afhankelijk van het moment in het beweidingsseizoen.

Om rantsoenen te berekenen met vers gras, werden de ILVO rantsoentool melkvee en de ILVO rantsoentool jongvee uitgebreid met de mediaanwaarden van de vers gras analyses die geanalyseerd werden binnen het project. Er blijft echter nog steeds een grote variatie in de voederwaarde van vers gras. Deze wordt namelijk beïnvloed door het weer, de bodem, de bemesting, de grashoogte en de samenstelling van de zode ne het management. 

Beweiding van jongvee

De groei van jongvee dat beweid wordt kan tegenvallen. Ook hier kan het grasaanbod en de kwaliteit van het gras een sterke invloed spelen. Binnen het project werden op 8 bedrijven het grasaanbod bepaald via grashoogtemetingen en de graskwaliteit door middel van voederwaardeanalyses. Op bedrijven waar het jongvee een ondermaatse groei kende zagen we ook dat het grasaanbod maar zeker ook de graskwaliteit op de weides tegenvielen om voor voldoende groei te kunnen zorgen. Belangrijk is om de beweiding van het jongvee zeker af te stemmen op het grasaanbod, indien het grasaanbod daalt dan moeten of dieren weggehaald worden of de beschikbare oppervlakte vergroot worden of moeten de dieren bijgevoerd worden.

Beweiden ook economisch interessant?

Op de zeven bedrijven gingen we ook na of de beweidingsperiode ook financieel interessant was. Hiervoor werd het voersaldo en de voerefficiëntie berekend. In eerste instantie zagen we voor elk van de bedrijven een lagere melkproductie tijdens de beweidingsperiode dan tijdens de stalperiode. Daarnaast zagen we ook een lagere productie van vet en eiwit. Wanneer echter effectief vers gras opgenomen wordt tijdens de beweidingsperiode liggen zowel de voerefficiëntie als het voersaldo wel hoger. Tijdens de beweidingsperiode wordt minder krachtvoer verbruikt.