Niet-kerend werken op zware poldergrond: wat levert het op?
Kan niet-kerende bodembewerking ook goede resultaten opleveren op zware poldergrond? Op twee demopercelen met suikerbieten in Veurne en Lo bleek de opkomst sneller en gelijkmatiger te verlopen in de niet-kerend bewerkte delen. Ook het bodemvocht bleef er tijdens de droge zomer hoger. De suikergehaltes waren vergelijkbaar met die van de geploegde delen, terwijl de suikeropbrengst in enkele niet-kerend bewerkte objecten iets hoger lag.
In de polder werden dit jaar twee demopercelen met niet-kerende bodembewerking aangelegd.
- Het eerste perceel lag op zware poldergrond in Veurne. Een deel werd traditioneel geploegd en een ander deel werd niet-kerend bewerkt. Op dit perceel werd voor het eerst met niet-kerende bodembewerking gewerkt.
- Op een tweede perceel in Lo werd het jaar voordien al een deel niet-kerend bewerkt. Daar werden drie bewerkingsmethodes met elkaar vergeleken:
- ploegen;
- een eerste jaar niet-kerende bodembewerking, aangeduid als NKB J1;
- een tweede jaar niet-kerende bodembewerking, aangeduid als NKB J2.
Beide percelen waren bestemd voor de teelt van suikerbieten.
Verschillende bewerkingen en groenbedekkers
Veurne
- Op het geploegde deel van het perceel in Veurne werd vóór de winter gewerkt met een combinatie van een ploeg en een rotoreg.
- Op het niet-kerend bewerkte deel gebeurde dat met een erosieploeg, eveneens in combinatie met een rotoreg.
- Op 23 september werd een groenbemester ingezaaid met: Alexandrijnse klaver, phacelia en Engels raaigras.
In het voorjaar werd de groenbemester twee keer opengetrokken met een schijveneg. Daarna werd een beperkte hoeveelheid Roundup toegepast. De suikerbieten werden op 31 maart gezaaid.
Lo
Op het perceel in Lo werd het niet-kerend bewerkte deel klaargelegd met een erosieploeg en een rol met tanden die de landbouwer zelf had gemaakt. Op 15 oktober werd een mengsel van Japanse haver, Alexandrijnse klaver en wikke ingezaaid. Ondanks de late inzaai ontwikkelde het mengsel zich nog goed.
In het voorjaar werd de groenbedekker chemisch vernietigd. De suikerbieten werden uiteindelijk op 9 april gezaaid.
Snellere en gelijkmatigere opkomst
De opkomsttellingen toonden op beide percelen een snellere en uniformere opkomst in de niet-kerend bewerkte delen.
Opkomst Veurne
Op het perceel in Veurne werd een afzonderlijke telling uitgevoerd op een strook zeer zware grond. Zo kon het verschil tussen de lichtere en de zeer zware poldergrond worden bekeken. Op de zwaarste grond verliep de opkomst het snelst. Die bodem bleef vochtiger dan de lichtere delen van het perceel. Tijdens het droge voorjaar konden de suikerbieten daarvan optimaal profiteren.
-
Opkomst Lo
In Lo werd de beste opkomst vastgesteld op het perceelsdeel dat voor het tweede jaar niet-kerend werd bewerkt.
Vergelijkbare suikergehaltes
De opbrengstbepaling werd uitgevoerd in samenwerking met Iscal. Iscal is een belangrijke West-Europese suikerproducent die suikerbieten verwerkt tot suiker en andere bietenproducten. De suikergehaltes waren vergelijkbaar tussen de verschillende bewerkingsmethodes.
De opbrengst aan suikerbieten en de totale suikeropbrengst was hoger in:
- het NKB J1-deel in Lo;
- het niet-kerend bewerkte deel in Veurne.
In het NKB J2-deel was de opbrengst iets lager. Volgens ons kan dit gedeeltelijk worden verklaard door de perceelshistoriek, aangezien op dit deel in het verleden grond werd aangevoerd.
De hogere opbrengsten in de niet-kerend bewerkte delen kunnen mogelijk worden verklaard door de snellere en gelijkmatigere opkomst en doordat deze percelen tijdens de droge zomer beter vocht konden vasthouden.
-
Opbrengst suikerbieten (ton/ha)
Veurne
Lo


-
Suikergehalte (%)
Veurne
Lo


-
Suiker (ton/ha)
Veurne
Lo


Meer bodemvocht tijdens de droge zomer
De opvallendste resultaten waren zichtbaar in de vochtgrafieken. Die tonen het volumetrische vochtgehalte in de verschillende objecten van mei tot september. Het valt onmiddellijk op dat het vochtgehalte steeds hoger lag in de niet-kerend bewerkte objecten. Zeker tijdens de droge zomer was dit een groot voordeel voor de suikerbieten.
Niet-kerende bodembewerking zorgt ervoor dat de natuurlijke bodemstructuur beter behouden blijft. Doordat poriën en wormengangen niet worden verstoord, kan water gemakkelijker infiltreren en behoudt de bodem zijn capillariteit.
Het is opvallend dat deze voordelen al na een eerste jaar niet-kerend werken zo duidelijk naar voren komen. Vermoedelijk is dit effect tijdens het eerste jaar veel minder uitgesproken in zanderige bodems dan in kleibodems.
Naar september toe waren de geploegde delen na regenval tijdelijk natter dan de niet-kerend bewerkte delen. Mogelijk wijst dit erop dat de bodemstructuur in de niet-kerend bewerkte objecten beter in staat was om het gevallen regenwater te verwerken en te laten infiltreren.
-
Grafieken vochtgehalte
Veurne
Lo


Perspectief voor niet-kerend werken in de polder
Zelf aan de slag met niet-kerende bodembewerking?