Metaldehyde
Slakken kunnen in korte tijd veel schade veroorzaken. Daarom grijpen veel telers naar slakkenkorrels met metaldehyde. Dat werkt snel en doeltreffend. Tegelijk vraagt deze actieve stof extra aandacht voor waterkwaliteit. Met een doordachte aanpak hou je je percelen proper én beperk je risico’s voor het oppervlaktewater.
Wat is metaldehyde?
Metaldehyde is de actieve stof in heel wat slakkenkorrels (zoals Metarex Inov, Limatex, Metarex One, Cargo en Limperax). Het is een doeltreffend middel dat in verschillende teelten wordt ingezet om vraatschade door slakken te beperken. De stof tast de slijmklieren van de slak aan, waardoor die veel slijm verliest en uiteindelijk sterft.
Wat is de impact op waterkwaliteit?
Metaldehyde vraagt extra aandacht richting waterkwaliteit. Dat heeft te maken met de eigenschappen van de stof:
- Het is een polaire stof en lost zeer goed op in water
- Daardoor is het moeilijk te verwijderen met de huidige zuiveringstechnieken
- Dat vormt een uitdaging voor drinkwaterproductie
In de praktijk zie je dit ook in West-Vlaanderen:
- Waterproductiecentra zoals de Blankaart, Zillebeke en Dikkebus ondervinden regelmatig hinder
- Bij te hoge concentraties wordt de inname van oppervlaktewater tijdelijk stopgezet
Ook de timing speelt mee:
- Slakkenkorrels worden vaak toegepast in late zomer en najaar
- In die periode neemt het gebruik van andere gewasbeschermingsmiddelen af
- Metaldehyde kan de periode van innamestop verlengen
Dat zet de beschikbaarheid van water extra onder druk.
Strategisch Plan Drinkwater - Verbod op metaldehyde vanaf 2028
Recent werd het Strategisch Plan Drinkwater goedgekeurd. Hierin wordt de uitfasering van probleemstoffen voor drinkwaterproductie beschreven, metaldehyde is hier één van.
Omdat er voor metaldehyde op vandaag een bruikbaar alternatief voorhanden is (ijzer(pyro)fosfaat), wordt gepland om het gebruik van metaldehyde vanaf januari 2028 in gans Vlaanderen te verbieden. De exacte timing hangt af van de verdere omzetting naar wetgeving.
Praktische tips: zo beperk je verliezen naar water
-
Stel je strooier correct af
Een goed afgestelde machine zorgt voor een gelijkmatige verdeling en voorkomt overdosering.
Ontdek in deze video hoe je met je granulaatstrooier (APV- of outcaststrooier) korrels op je perceel houdt en verliezen voorkomt.
In afstroomgebieden waar oppervlaktewater wordt gewonnen voor drinkwaterproductie kan je via de Provincie West-Vlaanderen tot 70% subsidie krijgen om je toestel aan te passen.
-
Vermijd morsen
Vul je toestel zorgvuldig. Mors je toch, ruim de korrels meteen op.
-
Voorzie een grasbufferstrook
Een bredere bufferstrook vangt afspoeling op. Via ecoregelingen kan je hiervoor steun krijgen.
-
Respecteer bufferzones
Strooi niet in de beek of op de graskant. Hou voldoende afstand:
- Gebiedstype 0 en 1: minimaal 3 meter
- Gebiedstype 2 en 3:
- 3 meter bij niet-nitraatgevoelige teelten
- 5 meter bij nitraatgevoelige teelten - Voor sommige actieve stoffen gelden specifieke bufferzones: check het etiket
-
Wees opmerkzaam langs waterlopen
Blijf met je machine op afstand. Werk de rand langs de waterloop indien nodig manueel af.
-
Overweeg toedienen van slakkenkorrels tijdens het schoffelen
Hierbij worden de korrels via een APV-strooier pneumatisch naar de schoffelelementen geleid en dicht bij het gewas afgezet. Deze toepassing is ook heel doelgericht: er wordt enkel gestrooid waar het gewas uitgeplant is.
In afstroomgebieden waar oppervlaktewater wordt gewonnen voor drinkwaterproductie kan je via de Provincie West-Vlaanderen tot 70% subsidie krijgen om je toestel aan te passen.
-
Ga in gesprek met je loonwerker
Maak duidelijke afspraken over toepassing en aandachtspunten op jouw percelen.
Alternatief: ijzer(pyro)fosfaat
Slakkenkorrels op basis van ijzerfosfaat of ijzerpyrofosfaat zijn een sterk alternatief.
Hoe werken ze?
Ze verstoren de maagwerking van de slak. De slak stopt met eten en trekt zich terug in de bodem. Daardoor zie je minder dode slakken aan de oppervlakte, maar het effect is er wel.
Voordelen
- Even doeltreffend bij correcte toepassing
- Minder risico voor waterkwaliteit
- Goede aanvulling binnen een geïntegreerde aanpak
Kostprijs
De kost van ijzer(pyro)fosfaat ligt iets hoger. Gelukkig bestaan er ondersteuningsmogelijkheden:
- GMO-steun via telersverenigingen
- Demomaatregel 'Alternatief voor metaldehyde' binnen het project ‘Robuuste Waterlopen Westhoek’ voor percelen in het afstroomgebied van de Bollaertbeek en de Kleine Kemmelbeek
Informeer bij je telersvereniging of adviseur naar de mogelijkheden.
Benieuwd naar de effectiviteit van ijzer(pyro)fosfaat?
