Vergunningen en stikstofdecreet onder de loep: concrete tips uit de Varkensacademie
Omgevingsvergunningen en het stikstofdecreet: het blijft voor veel varkenshouders complex. Tijdens de 11e editie van de Varkensacademie zoomden Inagro-adviseurs Sophie Ingelbeen en Lisa Dejonghe in op deze actuele thema’s. In de sessie ‘vergunning onder de loep’ kregen landbouwers concrete handvatten om de complexe regelgeving beter te begrijpen en toe te passen op het eigen bedrijf.
Omwille van de grote interesse organiseren we op 15 januari 2026 opnieuw een infosessie hierover..
Omgevingsvergunning: wat moet je weten?
Sinds 2017 vervangt de omgevingsvergunning de vroegere milieu- en bouwvergunning. Voor iedere landbouwer is het cruciaal om vóór 30 september 2029 hun vergunning te vernieuwen. Tijdens de sessie kwamen onder meer deze aandachtspunten aan bod:
1. Rubriekenlijst VLAREM
Activiteiten worden ingedeeld in klassen (1 = meest milieubelastend, 3 = melding volstaat). Voor varkenshouderijen gaat het o.a. om:
- dieren
- mestopslag
- gevaarlijke producten en fytoproducten
- grondwaterwinning en noodvoorzieningen
De volledige rubriekenlijst vind je online op EMIS Navigator
2. Waarderingspunten en afstandsregels
VLAREM bevat ook verbods- en afstandsregels specifiek voor varkenshouderij. Het belangrijk te bekijken hoe jouw bedrijf gelegen is volgens het gewestplan en hoeveel waarderingspunten jouw bedrijf scoort.
Waarderingspunten geven een score om de milieu-impact van een varkensstal en mestopslag te beoordelen. Hoe lager de waarderingspunten, hoe groter de potentiële impact op geur en milieu. De punten worden toegekend op basis van stalconcept, mestopslag, ventilatie…Dit kan gevolgen hebben voor de vergunningsvoorwaarden en de afstand die uw bedrijf moet respecteren (afstandsregels).
Hoe meer waarderingspunten uw bedrijf scoort, hoe kleiner de afstand moet zijn ten opzichte van gevoelige bestemmingen (woningen, scholen, recreatiegebieden,...) . Bij uitbreiding of nieuwbouw moet je deze regels respecteren, anders is een vergunning niet mogelijk.
3. Het geurkader: wanneer is een geurstudie verplicht?
Een geurstudie brengt mogelijke geurhinder van een veehouderij objectief in kaart. Dit is verplicht bij:
- uitbreiding van dieren
- bij wijziging van diercategorie die leidt tot hogere geuremissie
- bij verlenging van de vergunningstermijn (ook zonder wijziging)
- bij nieuwbouw van een stal
Met de IFDM-tool wordt de geurimpact berekend voor zowel de huidige als de geplande situatie. Vaak moet ook de cumulatieve impact met omliggende bedrijven (bronnencluster) bekeken worden.
4. Correct uitvoeringsplan: essentieel voor handhaving én VLIF-steun.
Landbouwers die een omgevingsvergunning aanvragen, doen er goed aan extra aandacht te besteden aan hun uitvoeringsplan. Dat plan bepaalt waar de vergunde activiteiten worden ondergebracht en hoe de stallen precies worden gebouwd.
Het blijft essentieel dat de uitvoering volledig overeenstemt met wat in het dossier is vastgelegd. Elke afwijking van het goedgekeurde uitvoeringsplan kan leiden tot een verplichte regularisatie. Dat kan niet alleen vertraging veroorzaken, maar heeft ook belangrijke gevolgen voor VLIF-aanvragen en mogelijke controles door de handhavingsdiensten.
We willen landbouwers niet alleen informeren, maar ook begeleiden.
Bij vragen kunnen West-Vlaamse veehouders rechtstreeks bij ons terecht.
Lisa Dejonghe
Stikstofdecreet: impact op jouw bedrijf
Het stikstofdecreet legt generieke maatregelen op voor intensieve veehouderij.
-
Voor varkens- en pluimveebedrijven betekent dit een 60% reductie van ammoniakemissies in niet-AEA-stallen tegen 2030.
-
Rundveehouders moeten uiterlijk eind 2025 al minimaal 5% reduceren, tegen 2030 25% reductie.
Tijdens de sessie kwam ook de impactscoreberekening, PAS-referentie 2030 en de mogelijkheden om een afwijking van de PAS-referentie aan te vragen bij CAPAS aan bod.
Onze drie tips
-
Controleer je mestbankaangifte van productiejaar 2021
-
Bereken zelf eens de impactscore van je bedrijf
-
Bekijk of je in aanmerking komt voor een afwijking van PAS-referentie gezien de deadline hiervoor 30/09/2026 is! Meer info op: Stikstof en vergunningen | Vlaanderen.be
Onze boodschap is duidelijk: wacht niet tot het laatste moment. Wie zijn vergunning niet afstemt op de PAS-referentie 2030, riskeert vanaf oktober 2029 een ambtshalve aanpassing.
Sophie Ingelbeen
Erkende technieken en maatregelen
Als laatste werden de erkende ammoniakemissie-reducerende technieken en maatregelen bij de varkenshouderij nog overlopen en welke technieken er momenteel nog onderzocht worden.
De lijst van de erkende maatregelen en technieken per diercategorie kan je hieronder terugvinden.
