Leren van het Westland: inspiratie voor de Vlaamse glastuinbouw
Vorige week trok Inagro naar het Nederlandse Westland voor een inspirerend bezoek in het kader van RE-Greenhouse. We verkenden een geothermie-pilootproject en deelden waardevolle inzichten met internationale partners. Hernieuwbare warmte biedt kansen, maar ook uitdagingen - en die blijken verrassend gelijkend over de grenzen heen.
Context Nederland
Op dit moment betalen Nederlandse glastuinbouwers de gewone gasprijs. Daarnaast betalen ze extra CO₂-heffing als hun uitstoot hoger is dan een afgesproken referentiewaarde. Vanaf 2027 zal de glastuinbouw in Nederland normaal vallen onder het nieuwe Europese ETS2-systeem. De aparte CO₂-heffing verdwijnt dan, maar de gasprijs zal flink stijgen. Dat komt omdat gasleveranciers ETS2-rechten moeten kopen en die kosten doorrekenen in de gasprijs. Door deze hogere kosten willen veel Nederlandse tuinders minder gas gebruiken en zoeken ze naar andere hernieuwbare warmtebronnen.
Bij ons is er op dit moment geen CO₂-heffing voor glastuinbouwers. De Vlaamse glastuinbouw zal normaal ook vrijgesteld worden van het ETS2-systeem.
Warmtenet
In de Nederlandse gemeente Westland (provincie Zuid-Holland) ligt dé glastuinbouwregio van Nederland, vol met serres. In deze regio worden verschillende warmtenetten aangelegd, die gevoed worden door diepe geothermische bronnen. Een warmtenet transporteert warmte van ongeveer 80 à 100°C van de bron naar de serres. Telers gebruiken het om een gedeelte van hun warmtevraag te dekken. Daarnaast blijven ze hun serres verwarmen met WKK’s, omdat die ook elektriciteit en CO₂ leveren.
Geothermie
Naast ondiepe geothermie (zoals warmte-koudeopslag en boorgat-energieopslag) bestaat er ook diepe geothermie. Daarbij wint men warmte uit aardlagen die dieper liggen dan 500 meter. Heet water uit deze diepe lagen levert via een warmtenet hoogwaardige warmte (80 à 100°C) aan serres, woningen en gebouwen. Hoe dieper men boort, hoe hoger de temperatuur van het water. Daarna wordt het afgekoelde water terug in dezelfde aardlaag gepompt, waar het opnieuw opwarmt.
Deze duurzame en hernieuwbare warmtebron biedt heel wat mogelijkheden, maar kent ook enkele nadelen.
-
Voordelen
-
Betrouwbare warmtebron
-
Groot warmtepotentieel
-
Onafhankelijk van weersomstandigheden
-
Hernieuwbare warmtebron: het water wordt ondergronds automatisch weer op temperatuur gebracht.
-
Beperkte milieu-impact
-
Bovengronds beperkte ruimte nodig
-
-
Nadelen
-
Het kan niet overal: ongeschikte of te diepe grondlagen
-
Dure investering met financiële risico’s
-
Warmtenet noodzakelijk
-
Klein risico op aardtrillingen tijdens boringen
-
Tomatoworld
We bezochten de Nederlandse pilootopstelling Tomatoworld. Deze haalt de volledige warmtevraag uit het lokale warmtenet, gevoed door diepe geothermiebronnen.
Hun fieldlab biedt hightech bedrijven, startups en onderwijsinstellingen een proeftuin om innovatieve technologieën zoals IoT, AI en robotica te testen, tonen en bij te schaven. Het teeltproces wordt er continu gemonitord en geoptimaliseerd met behulp van sensoren, camera’s, drones, oogstrobots en autonome robots. Deze technologieën maken het werk efficiënter, preciezer en duurzamer.
Tomatoworld toont zo hoe de toekomst van de Nederlandse glastuinbouw eruit kan zien.
Data
Voor RE-GREENHOUSE zullen we waardevolle inzichten kunnen halen uit de data die Tomatoworld en het warmtenetwerk in Westland verzamelen. Deze informatie zal ons helpen bij het ontwikkelen van een beslissingstool waarmee glastuinbouwers kunnen nagaan welke hernieuwbare energiebron voor hun bedrijf technisch en economisch het meest geschikt is.
