Eerste stappen naar beheersing bladaaltjes in aardbeien
Bladaaltjes vormen sinds kort een nieuwe uitdaging in de aardbeienteelt. Ze veroorzaken misvormde bladeren en bloemtakken, wat leidt tot opbrengstverliezen. Een sluitende beheersingsstrategie ontbreekt voorlopig. Met de operationele groep ESSBA zetten we de eerste stappen naar een praktische leidraad.
Stalen van telers zullen daarbij cruciaal zijn om de verspreiding van deze plaag beter in kaart te brengen. Heb jij problemen met bladaaltjes in jouw aardbeienteelt? Neem dan contact met ons op.
Sinds 2024 duiken bladaaltjes op in de aardbeienteelt, met grote gevolgen voor groei en productie. Het gaat om het bladaaltje Aphelenchoides fragariae, een zogenaamd RNQP-organisme (Regulated Non-Quarantine Pest). Plantgoed moet officieel vrij zijn van deze plaag, maar een waterdicht systeem blijkt in de praktijk moeilijk haalbaar.
Het nieuwe EIP-project ‘Eerste stappen naar een systeembenadering van bladaaltjes in de aardbeienteelt’ (ESSBA) wil telers wapenen met kennis en strategieën om deze plaag duurzaam te voorkomen en te beheersen. Via een systeembenadering onderzoeken we verspreiding, beheersingsmethoden en hygiënemaatregelen, en vertalen die naar praktisch advies.
Bladaaltjes: klein maar schadelijk
Bladaaltjes zijn microscopische rondwormen (0,45 tot 0,8 mm) die zich verplaatsen via een dunne waterfilm. Ze dringen de plant binnen via huidmondjes en nestelen zich vooral in groeipunten, waar ze plantcellen aanprikken. Gevolg:
- misvormde bladeren en vruchten,
- groeiremming,
- en soms volledige plantuitval.
De eerste symptomen werden in 2024 opgemerkt op trayvelden. In 2025 bleek het probleem ook in productiepercelen aanwezig. Hoewel dit aaltje pas recent een probleem vormt in Vlaanderen, werd het al in 1891 beschreven in de literatuur. Ondanks een relatief lage reproductie (20 tot 30 eitjes per vrouwtje) verloopt de levenscyclus razendsnel: bij 18°C is die rond in veertien à achttien dagen. Daardoor kunnen populaties snel exploderen. ILVO telde al tot 12.000 aaltjes per 5 gram plantmateriaal.
Wat gaan we doen?
Het ESSBA-project loopt van oktober 2025 tot september 2027. De kern: een systeembenadering die alle schakels in de keten bekijkt. Concreet werken we aan:
- inventarisatie: verspreiding van bladaaltjes in kaart brengen via stalen van telers;
- beheersingsstrategieën: testen van warmtebehandelingen en curatieve maatregelen;
- hygiënemaatregelen: opstellen van een praktisch protocol voor telers;
- kennisdeling via een demo-event, publicaties en coaching.
Schade? Wij hebben jouw stalen nodig!
Dit onderzoek wordt uitgevoerd in het kader van het EIP-project ‘Eerste stappen naar een systeembenadering van bladaaltjes in de aardbeienteelt (ESSBA)’, met steun van het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling en het Agentschap Landbouw en Zeevisserij.
