Bomen kiezen en planten met kennis van zaken: terugblik op de studiedag agroforestry
Op 20 oktober verzamelden meer dan 60 landbouwers, onderzoekers en praktijkdeskundigen bij Calle Plant in Wetteren voor een interactieve studiedag rond plantgoed en aanplanttechnieken in agroforestry- en voedselbossystemen. Verschillende sprekers maakten eens te meer duidelijk dat alles begint met een weloverwogen soorten- en rassenkeuze, maar dat kwalitatief plantgoed, goede plantvoorbereidingen en een aandachtige opvolging na aanplant minstens even cruciaal zijn. Tijdens een rondleiding op het bedrijf kregen de deelnemers een bik achter de schermen van de boomkwekerij inclusief een demo van machinale aanplant.
Weet wat je koopt én waarom
Hoe herken je kwalitatief plantgoed? Welke soorten en rassen horen waar thuis? Waarom is het belangrijk om aandacht te hebben voor de gebruikte onderstam bij je keuze? Welke zorg vragen bomen tijdens en na de aanplant? Heel wat vragen die Marc Calle (Calle Plant bv) en Jeroen Rappe (Treehive, Fruitdas) tijdens hun uiteenzetting beantwoordden vanuit hun praktijkervaring.
Marc Calle - Calle Plant bv
Marc begon met aan te halen hoe belangrijk het is om steeds te vertrekken vanuit een doel, stil te staan bij de economische return en goed na te denken op welk verdienmodel je zal inzetten (zelfpluk, verwerking in sap, educatie, toerisme …) om daarna te beginnen met een schets van de aanplant die rekening houdt met perceelscondities zoals bodemtype en waterhuishouding, windbeschutting... Allemaal factoren die een impact hebben op een soorten- en rassenkeuze op maat van jouw systeem.
Vervolgens deelde hij zijn uitgebreide kennis over sortimentskeuze van appel- en perenbomen, pruimen, kersen, vijgen, perzik, abrikoos, mispel, walnoot, hazelnoot, kiwi, framboos. Veel appel- en peersoorten werden geëtaleerd en konden ter plekke geproefd worden.
Geregeld nam Marc ook wat plantgoed bij de hand, onder meer om aan te tonen wat de wortels van het plantgoed je allemaal kunnen vertellen over bijvoorbeeld de kwaliteit van het plantgoed of de gebruikte onderstam (snelgroeiend of traaggroeiend).
Marc zoomde ook in op snoei na aanplant met een korte snoeisessie waarbij enkele deelnemers zelf aan de slag gingen met een boompje. Uit de feedback van Marc en de interactie met andere deelnemers bleek dat er veel verschillende opvattingen zijn over hoe deze snoei er moet uitzien, maar het belang van deze snoei stond buiten discussie.
Jeroen Rappe - Treehive & Fruitdas
Vanuit zijn persoonlijke expertise benadrukte Jeroen graag nog eens het belang van de snoei. Deze moet afgestemd zijn op de soort, maar groei- en snoeivorm hebben ook een grote impact op de latere oogst, zowel wat betreft opbrengst als praktische uitvoering.
Veel aandacht ging naar het belang van onderstammen, iets waar nu vaak te weinig rekening mee gehouden wordt. In plaats van louter te spreken over laag- en hoogstammen, ijvert Jeroen voor meer aandacht voor de groeikracht van de boom. Die groeikracht wordt vooral bepaald door de onderstam. Samen met het gekozen plantformaat zal deze groeikracht bijvoorbeeld ook het beheer onder en tussen de bomen bepalen, waarbij trage groeiers doorgaans weinig concurrentie in de boomspiegel verdragen, terwijl dit bij meer groeikrachtige bomen minder het geval is.
Klimaatbomen
Ellen Desie - Ku Leuven
Onderzoekster Ellen Desie (KU Leuven) lichtte toe hoe klimaatverandering nieuwe uitdagingen stelt die vragen om aangepaste soorten. Samen met de partners van het project 'Klimaatbomen' kwam ze tot een goed en wetenschappelijk onderbouwd overzicht van boomsoorten die op de langere termijn een toekomst hebben in onze regio, de zogenaamde 'klimaatwinnaars'.
De klimaatbomen tool kan je helpen bij je soortenkeuze.
Om klimaatrisico's te beperken pleit Ellen Desie om steeds voldoende diversiteit in soorten, leeftijden en structuur aan te brengen in je aanplant.
Maak gebruik van inheemse Europese boomsoorten, want 'inheems Vlaams' is een begrip met verstreken houdbaarheidsdatum.
Mechanische aanplant met GPS
Erik Rietjens - Food Forest Factory
In de namiddag demonstreerde Erik Rietjens (Food Forest Factory) hoe GPS-gestuurde aanplant het werk op het veld kan vergemakkelijken. Dankzij nauwkeurige plaatsbepaling kunnen bomen sneller, rechtlijniger en met minder inspanning worden geplant. Daarnaast biedt het digitaliseren van je aanplant ook heel wat voordelen bij het opvolgen van je bomen en struiken de jaren nadien.
Met GPS-technieken kun je tijd besparen én fouten vermijden, zeker bij grotere percelen.
Rondleiding op de kwekerij
Thomas Calle - Calle Plant bv
We sloten de dag af met een rondleiding op de boomkwekerij waar dieper op het beheer van bodem en jonge bomen op de kwekerij werd ingegaan.
Thomas Calle deelde zijn ervaring met mechanische aanplant en dit werd ook gedemonstreerd.
Interesse in toekomstige agroforestry studiedagen?
