1,2,4-triazool en waterkwaliteit
1,2,4-triazool is een afbraakproduct van verschillende veelgebruikte fungiciden. De stof wordt steeds vaker aangetroffen in oppervlaktewater en drinkwaterwingebieden. Daarom gelden er sinds 2026 bijkomende maatregelen voor het gebruik van bepaalde triazoolhoudende gewasbeschermingsmiddelen. Op deze pagina lees je wat 1,2,4-triazool is, waarom het een aandachtspunt vormt voor de waterkwaliteit en welke maatregelen voor jou van toepassing kunnen zijn.
Wat is 1,2,4-triazool?
1,2,4-triazool is een afbraakproduct van verschillende triazoolhoudende fungiciden die gebruikt worden voor de bestrijding van schimmelziekten in onder meer granen, aardappelen en groenteteelten.
De stof kan ontstaan uit actieve stoffen zoals: difenoconazool, tebuconazool, prothioconazool, mefentrifluconazool, metconazool, tetraconazole, bromuconazole, paclobutrazol, penconazool, propiconazool en amisulbrom.
Ook propiconazool is een moederstof van 1,2,4-triazool, maar is niet langer toegelaten als gewasbeschermingsmiddel, wel nog als biocide.
Bekijk welke middelen triazolen bevatten in onze Tool Triazoolhoudende fungiciden
Geef aan welke ziekte je wilt bestrijden in welke teelt, en ontdek vervolgens welke middelen triazolen bevatten en welke alternatieve middelen beschikbaar zijn zonder triazolen.
Let wel: deze tool maakt enkel een onderscheid op basis van erkende actieve stoffen, maar houdt geen rekening met werkzaamheid, resistenties, ziektedruk, toepassingsperiode, ... Hierdoor kan het aantal effectieve alternatieven voor triazolen voor ziektebestrijding in bepaalde teelten aanzienlijk kleiner zijn dan hieronder weergegeven.
Waarom vormt dit 1,2,4-triazool een probleem?
De stof wordt regelmatig teruggevonden in onttrekkingsgebieden en is moeilijk te verwijderen tijdens de drinkwaterproductie.
In 2024 werd in verschillende onttrekkingsgebieden in West-Vlaanderen, waaronder de Blankaart, Zillebeke, Dikkebus en De Gavers 1,2,4-triazool aangetroffen boven de toegelaten drinkwaternorm van 0,1 µg/L in het geproduceerde drinkwater. Daarom keurde Minister Brouns een tijdelijke afwijking van de norm tot 1µg/L goed voor het geproduceerde drinkwater in deze drinkwaterproductiecentra. Deze afwijking gold voor twee jaar.
Recent werd het Strategisch Plan ter bescherming van de Waterbevoorrading goedgekeurd. Hierin werd beslist dat de afwijking van de norm van 1µg/L voor 1,2,4-triazool zal verlengd worden tot eind 2029.
Belangrijk om te weten: landbouw is niet de enige bron van 1,2,4-triazool in het water
In opdracht van De Watergroep voerde onderzoeksinstelling VITO een bronnenonderzoek uit om de herkomst van de verhoogde concentraties te achterhalen. Uit het onderzoek blijkt dat de verhoogde concentraties afkomstig zijn uit meerdere bronnen:
- industriële lozingen (van voedselverwerkende bedrijven)
- effluent van rioolwaterzuiveringsinstallaties (RWZI’s)
- landbouw (gebruik van triazoolhoudende gewasbeschermingsmiddelen)
- farmaceutisch gebruik (ziekenhuizen).
De verbetering van de waterkwaliteit vraagt dus inspanningen van meerdere sectoren.
Verplichte maatregelen vanaf 12 mei 2026
Een gevolg van de normafwijking voor 1,2,4-triazool is dat er extra maatregelen gelden bij het gebruik van triazoolhoudende gewasbeschermingsmiddelen in de onttrekkingsgebieden van de waterproductiecentra De Blankaart, De Gavers, Dikkebus en Zillebeke.
1. Verplichte bufferzone van 5 meter
- Een verplichte bufferzone van 5 meter langs VHA-waterlopen.
- Hierin mogen geen triazolen worden toegepast.
- De 5 meter zone wordt berekend vanaf de bovenkant van de talud.
- Voor andere gewasbeschermingsmiddelen gelden de gebruikelijke beschermingszones vanuit MAP: 3 meter of 5 meter afhankelijk van gebiedstype en teelt
2. Verplichte registratie
- Verplichte registratie van het gebruik van triazoolhoudende fungiciden
- binnen 5 dagen na toepassing;
- via www.dewatergroep.be/triazoolregistratie;
- geldig voor alle sectoren (ook niet-landbouw).
Waar er een kosteneffectief alternatief bestaat, wordt het gebruik van de stof uitgefaseerd. Eerst in de oppervlaktewaterwingebieden, daarna in alle drinkwaterwingebieden (2030), tenslotte in gans Vlaanderen (2032).
Hoe beperk je het risico op uitspoeling naar water?
- Volg de waarnemings- en waarschuwingsberichten voor Alternaria in aardappelen en ziektes in granen en groenten.
- Vermijd puntvervuiling bij het vullen en spoelen van spuittoestellen. Doe dit niet op een verhard erf met afloop naar de waterloop, maar op het veld of op een correct uitgeruste vul- en spoelplaats met opvang van restvloeistoffen.
- Respecteer de bufferzone op het etiket en houd beschermingsstroken in acht.
- Pas driftreducerende technieken toe (90%) om verwaaiing naar waterlopen te beperken.
- Gebruik zoveel mogelijk alternatieven voor triazolen. Deze vind je terug in bovenstaande triazolentool.
Hulpmiddelen en ondersteuning
Indien je nood hebt aan begeleiding omtrent veilige vul- en spoelplaatsen, bekijk dan zeker de onafhankelijke adviesdienst van Inagro.
Wil je weten hoe je emissies naar water kan beperken of welke alternatieven beschikbaar zijn voor triazolen?
- Ontdek onze begeleiding rond veilige vul- en spoelplaatsen
- Gebruik de triazolentool om alternatieven te verkennen.
Hulp nodig bij een duurzame gewasbescherming?
