You have not yet given permission to place the required cookies. Accept the required cookies to view this content.
De kievit
Kieviten horen bij de landbouw. Zowel grasland, maar steeds vaker akkerland, zijn van groot belang voor deze weidevogels. Als landbouwer kan je de kievit met enkele eenvoudige ingrepen helpen!
De kievit is onlosmakelijk verbonden met het Vlaamse landbouwlandschap. Zowel grasland maar steeds vaker akkerland spelen een cruciale rol voor deze vogel. Met enkele eenvoudige en haalbare ingrepen kan je als landbouwer een groot verschil maken voor het broedsucces van de kievit.
Maak kennis met de kievit
Als landbouwer ken je hem ongetwijfeld: de zwart-witte vogel met zijn opvallende kuif en karakteristieke roep. Waar kieviten vroeger vooral broedden op natte, kort gemaaide graslanden, kiezen ze vandaag steeds vaker voor open akkers. Vooral in het vroege voorjaar vallen hun spectaculaire baltsvluchten op boven het veld.
Vlaamse landbouwers maken het verschil
In het vroege voorjaar keren kieviten terug uit hun overwinteringsgebieden en starten de werken op de akkers. Heel wat veldwerkzaamheden vallen samen met de leg- en broedperiode van de kievit. Hierdoor is deze soort, die zijn nest op de grond maakt, extra kwetsbaar en gaan heel wat jongen jaarlijks ongewild verloren.
Net daarom zijn de landbouwers dé sleutel tot een succesvol herstel en behoud van kieviten in Vlaanderen. Met wat extra aandacht en enkele eenvoudige maatregelen kun je als teler al een groot verschil maken.
Een nest is vaak maar een kuiltje
Tussen half maart en half april bevindt de kievit zich in de meest kwetsbare fase van het broedseizoen. Vooral percelen die net ingezaaid zijn of nog open liggen (zoals maïspercelen) zijn aantrekkelijk voor nestbouw.
Het nest van de kievit bestaat meestal uit een ondiep kuiltje, licht bekleed met strootjes. Zodra er vier goed beschutte eitjes in liggen, weet je dat het nest volledig is en start de broedperiode. Na ongeveer 25 tot 30 dagen komen de kuikens uit.
Door de schutkleur van de eitjes zijn de nesten moeilijk te zien, wat hen extra kwetsbaar maakt wanneer je als teler met de tractor aan de slag bent op je akker.
Vrijwilligers kunnen je helpen
Wil je helpen, maar ontbreekt het je aan tijd of ervaring om nesten op te sporen? Geen probleem.
De Regionale Landschappen werken met een netwerk van vrijwilligers die landbouwers ondersteunen bij het opsporen en beschermen van kievitsnesten op akkerland tijdens het drukke voorjaar.
Wist je dat? In zachte winters blijft een deel van de kieviten in Vlaanderen, de anderen trekken weg en keren in het vroege voorjaar terug. De mannetjes van de kievit keren als eerste terug en verdedigen hun territorium met luide baltsvluchten.
Ruben Mistiaen
Adviseur agromilieu, Inagro
Drie praktische maatregelen voor nestbescherming
1. Nestmarkering met (bamboe)stokjes
Door bamboe- of houten stokjes één à twee meter vóór en achter het nest te plaatsen, maak je nesten zichtbaar en voorkom je predatie door bijvoorbeeld kraaien.
Zo kan je er tijdens de veldwerkzaamheden makkelijk omheen rijden en het nest met de eieren te sparen. Door het uiteinde van de stokjes te markeren maak je ze extra opvallend.
2. Nest tijdelijk afdekken of verplaatsen
Wanneer uitwijken onmogelijk is, kan een nest kortstondig worden verplaatst of beschermd:
- Verplaats het nest door het oppervlakkig uit te graven en eventueel in een rieten mandje of vergiet te leggen.
- Bij bemesten of sproeien kan je het nest tijdelijk afdekken met een felgekleurde, vastgepinde schaal. Vergeet niet om de bescherming nadien weer te verwijderen
3. Vroege of uitgestelde bewerkingen
- Door bewerkingen vóór 1 april af te ronden, vermijd je verstoring tijdens de broedperiode.
- Door werkzaamheden kort na elkaar uit te voeren, krijgen kieviten minder kans om nieuwe nesten te maken tussen de bewerkingen.
- Op percelen met veel kieviten kan het lonen om bewerkingen uit te stellen tot half mei en te kiezen voor later in te zaaien teelten (zoals laat maïsrais, wortelen, prei, selder of peulvruchten).
Wist je dat?
Interesse in vogelvriendelijk boeren?
