Emissiereductie bij varkens (1/4): dagontmesting bij vleesvarkens
Dagontmesting voert mest dagelijks af uit de stal en pakt emissies aan bij de bron. Uit het RAMBO-onderzoek blijkt dat de techniek de ammoniakuitstoot bij vleesvarkens met ongeveer 60% kan verlagen. Bij gespeende biggen loopt dat op tot 85%. Ook de methaanuitstoot daalt sterk, met meer dan 90%. Daarmee behoort dagontmesting tot één van de meest beloftevolle onderzochte maatregelen voor emissiereductie in de varkenshouderij.
In aanloop naar het RAMBO-slotevent van 15 september zetten we drie onderzochte maatregelen en technieken in de kijker. In dit eerste deel: dagontmesting bij vleesvarkens.
Waarom is dagontmesting interessant?
De vorming van ammoniak en uitstoot van methaan ontstaan vooral wanneer mest langere tijd in de stal aanwezig blijft. Dagontmesting voorkomt dat door de mest dagelijks uit de stal te verwijderen. Want hoe sneller de mest uit de stal verdwijnt, hoe minder kans er is op emissievorming.
Dat maakt dagontmesting interessant voor veehouders die op zoek zijn naar een maatregel die niet alleen emissies verlaagt, maar ook bijkomende voordelen biedt voor dier, veehouder en omgeving.
Hoe werkt dagontmesting?
Het principe achter dagontmesting is eenvoudig: mest zo snel mogelijk uit de stal verwijderen zodat er minder ammoniak en methaan emissies kunnen ontstaan.
Het systeem werkt in vier stappen:
- Mest valt in een smal mestkanaal onder de roosters.
- Mest wordt automatisch uit de stal gespoeld via een V-vormige mestgoot met schuine wanden.
- Door de korte verblijftijd van mest in de stal, wordt de vorming van ammoniak en de uitstoot van methaan beperkt.
- Dagverse mest blijft geschikt voor verdere verwerking. Het methaan dat normaal in de stal zou vrijkomen kan benut worden voor de productie van biogas.
Extra troef: het systeem werkt volledig automatisch.
Sterke reductie van ammoniak en methaan
Op het vleesvarkensbedrijf van de familie Verhoeven volgden onderzoekers de werking van dagontmesting meerdere jaren op. Met sensoren werden continu ammoniak-, CO₂- en klimaatgegevens verzameld en vergeleken met een traditionele afdeling met diepe mestput.
De resultaten tonen een duidelijke daling van de emissies.
- Ongeveer 60% ammoniakreductie bij vleesvarkens;
- Ongeveer 85% ammoniakreductie bij gespeende biggen;
- Meer dan 90% methaanreductie.
De metingen bevestigen dat frequente mestafvoer een doeltreffende brongerichte maatregel is om emissievorming te beperken.
Meer dan emissiereductie alleen
De voordelen beperken zich niet tot lagere emissies.
- Beter stalklimaat: Doordat er minder ammoniak aanwezig is in de stal, verbetert het stalklimaat. Dat komt zowel de dieren als de mensen die dagelijks in de stal werken ten goede. Een lagere ammoniakbelasting ondersteunt de gezondheid van de luchtwegen en zorgt voor een aangenamere werkomgeving.
- Gezondere dieren en goede technische resultaten: De onderzoekers zagen op het praktijkbedrijf bovendien goede technische resultaten en gunstige slachtbevindingen. Het bedrijf gebruikt al jarenlang geen antibiotica en noteerde onder meer een lage score voor longaantastingen in vergelijking met referentiecijfers uit de sector.
- Kansen voor energieproductie: dagverse mest bevat vrijwel alle methaan nog en is daardoor bijzonder geschikt voor monomestvergisting. Het methaan dat anders in de stal zou vrijkomen, kan zo benut worden voor de productie van biogas en hernieuwbare energie.
Aandachtspunten voor de praktijk
Dagontmesting werkt het best wanneer techniek en management op elkaar afgestemd zijn.
Belangrijke aandachtspunten zijn:
- Op tijd ingrijpen bij calamiteiten van het systeem;
- Het creëren van functiegebieden in een hok, met aparte zones voor eten, rusten en mesten;
- Aandacht voor hokbevuiling en daarbij sturen op mestgedrag;
- Passend voer en schoon drinkwater dragen bij aan gezondheid;
- Een passend stalklimaat en ventilatie.
Meer weten?
- Download de fiche dagontmesting voor een praktisch overzicht van de werking, voordelen en aandachtspunten.
-
Raadpleeg het evaluatierapport voor de volledige onderzoeksresultaten.
Ontdek meer beloftevolle ammoniakreducerende technieken
Volgende week in deel 2: hoe kunnen vrijloopkraamhokken met dagontmesting bijdragen aan zowel dierenwelzijn als emissiereductie?
RAMBO staat voor Reductie van Ammoniak via Brongerichte en flankerende Oplossingen. Het Interreg Vlaanderen-Nederland project wil maatregelen en technieken ontwikkelen die varkens- en pluimveehouders in staat stellen om aan de ammoniakemissienormen te voldoen.
