Zwaluwen aantrekken loont: profiteer van gratis insectenbestrijding
Zwaluwen zijn een interessante en trouwe bondgenoot als vliegen- en muggenvanger op je landbouwbedrijf. Met enkele kleine inspanningen kan je ze ieder voorjaar welkom heten en daar soms zelfs financiële steun voor krijgen bij de milieudienst van je gemeente of stad.
De zwaluwen zijn terug! En daar hebben ze heel wat moeite voor moeten doen. In het najaar vertrokken ze in grote groepen naar warmere Afrikaanse oorden. Met de lente in het vooruitzicht maakten ze de afgelopen weken de omgekeerde beweging en komen ze nu terug aan op hun vaste broedplaatsen waar ook jouw bedrijf mogelijks toe behoort.
Na een lange en veeleisende reis die hen zelfs tot tweemaal toe over de Sahara leidde, is een warme ontvangst op zijn plaats. Door ervoor te zorgen dat ze bij terugkomst voldoende voedsel hebben en kansen krijgen om succesvolle nesten voort te brengen, kan je elk jaar opnieuw genieten van deze nuttige gasten op je erf.
Subsidie voor zwaluwnesten
Een aantal West-Vlaamse steden en gemeenten kennen een kleine subsidie toe als er nesten van zwaluwen op jouw bedrijf aanwezig zijn. Het aantal nesten bepaalt meestal het bedrag van de subsidie.
Heb je zwaluwnesten? Informeer dan bij je gemeente of het Regionaal Landschap waartoe je gemeente behoort of er mogelijkheden voor financiële steun zijn.
Heb je geen nesten, maar wil je ze wel? Verderop in deze nieuwsbrief geven we je enkele praktische tips mee. Je interesse kenbaar maken bij het Regionaal Landschap kan ook hier handig zijn om in contact te komen met lokale experten.
Wist je dat zwaluwen de ideale partner zijn bij de bestrijding van vliegen en muggen? Wanneer er jongen zijn, kan één koppel boerenzwaluwen tot wel 10.000 insecten per dag vangen.
Ruben Mistiaen
Adviseur agro-ecologie Inagro
Hoe help je zwaluwen bij het bouwen van een succesvol nest?
Boerenzwaluwen houden van open landbouwlandschappen en veeboerderijen. Hun nesten bouwen ze bij voorkeur in open, beschutte stallen. Je kan hen hierbij helpen.
Modderpoel
De komvormige zwaluwnestjes bestaan vooral uit modderige klei of leem, verstevigd met wat stro of gras. Voorzie daarom een kleine modderpoel in de buurt van een geschikte nestplaats. De modder kleven de zwaluwen stapsgewijs aan een ruwe (voor goede hechting) muur of het plafond. Als vertrekpunt voor hun nest gebruiken ze vaak een steun: een latje, richel, draad, nagel, lamp,… Bij moderne stallen opgetrokken uit gladde bouwmaterialen is het vaak belangrijk om dit te voorzien.
Open Stallen
Hou opendeur dagen in je stallen! Afgesloten stallen zijn een toenemend probleem. Een opening voorzien van eind maart tot september wordt aangeraden in het geval van een gesloten stal. Een open raampje van 30 op 30 cm kan al volstaan.
Let op:
- In rundveestallen vermijd je best nesten in de melkstand, het tanklokaal of boven de voergang om risico's op vlak van hygiëne en diergezondheid te beperken.
- In varkensstallen mogen er omwille van sanitaire redenen geen nesten voorkomen en wordt de toegang voor zwaluwen daarom best verhinderd.
kleine landschapselementen
Verruigde overhoekjes en bloemenranden trekken heel wat insecten aan. Ook kleine landschapselementen inrichten en onderhouden, zoals hagen, heggen, houtkanten en poelen, kan het verschil maken voor zwaluwen. Extra insecten aantrekken klinkt misschien tegenstrijdig, maar als je zwaluwen wil inzetten als natuurlijke insectenbestrijders op je bedrijf, dan moet er uiteraard ook voldoende voedsel zijn om te overleven. Bovendien zijn het vooral nuttige insecten (bestuivers en plaagbestrijders) die aangetrokken worden door verruigde vegetatie en bloemenranden. Het gebruik van insecticiden wordt logischerwijs ten stelligste afgeraden.
Ook kunstnesten zijn een optie
Zijn er geen zwaluwnesten op jouw bedrijf, maar zie je ze toch vaak in de buurt vliegen? Dan kan je de diertjes proberen te lokken door kunstnesten te plaatsen. Goeie nestkasten vind je onder meer bij Vivara.
Enkele richtlijnen bij het voorzien van kunstnesten:
- Plaats er minstens twee, want zwaluwen vormen graag kolonies.
- Hang de kastjes op in een toegankelijke stal of schuur, maar wel op een hoge, donkere plaats uit de tocht.
- Een kabel of zitstok in de omgeving van de kunstnesten is ook belangrijk. Zo kunnen ze veilig uitrusten.
Enkele afsluitende algemene tips
- Onderhoudswerken aan stallen waar zwaluwen broeden doe je bij voorkeur in de wintermaanden.
- Verwijder nooit oude of verlaten natuurlijke nesten. Het is niet uitzonderlijke dat zwaluwen hier na enige tijd plots naar terugkeren en er na wat kleine herstelwerken opnieuw in broeden.
- Overlast van uitwerpselen kun je simpel verhelpen door een mestplankje aan te brengen onder het nest. Hang dit voldoende laag om de in- en uitvliegroute van de zwaluwen niet te belemmeren en om te vermijden dit een opstapje wordt voor katten of andere predatoren zoals ratten of kraaien.
