Biologische landbouw in Vlaanderen hervindt marktevenwicht en kijkt opnieuw vooruit
Na enkele moeilijke jaren stabiliseert de biomarkt. Zowel in Vlaanderen als in de buurlanden herneemt de vraag naar bioproducten en groeit de markt opnieuw met ongeveer tien procent per jaar. Die hernieuwde dynamiek biedt perspectief voor landbouwers die een omschakeling overwegen, al blijft een goede marktverkenning cruciaal. Dat was een van de centrale conclusies op de zesde trefdag biologische landbouw bij Inagro.
Biomarkt herstelt na dip
“De biologische sector kreeg in 2022 en 2023 een duidelijke klap. De koopkrachtcrisis na de oorlog in Oekraïne, gecombineerd met stijgende kosten, drukte tijdelijk de vraag naar bioproducten. Ondertussen lijkt die dip achter de rug. Volgens recente marktanalyses groeit de vraag naar biologische producten opnieuw met zo’n 10 procent per jaar, vergelijkbaar met het ritme voor de crisis. Daardoor keert geleidelijk de rust terug in de biologische keten”, analyseert Paul Verbeke, ketenmanager bij Bioforum de huidige marktsituatie voor biologische landbouw.
De markt stabiliseert opnieuw en dat creëert kansen voor landbouwers die de stap naar bio overwegen. Maar die nieuwe groei moet goed geregisseerd gebeuren. De kunst zit in vraag en aanbod in de hele keten correct op elkaar af te stemmen.
Jan Groen, CEO van Green Organics
Die nood aan afstemming klinkt steeds luider in de sector. Volgens Groen vraagt een duurzame ontwikkeling van de biomarkt duidelijke afspraken, transparantie en vertrouwen tussen telers, verwerkers en afnemers. Tegelijk groeit het besef dat verdere groei alleen kan slagen als passie, kennis en markt hand in hand gaan.
Ruimte voor groei, mits afstemming
Ook binnen verschillende subsectoren is opnieuw voorzichtig optimisme merkbaar. In de biologische melkveehouderij, varkenshouderij en pluimveesector ontstaat opnieuw ruimte voor uitbreiding.
Vandaag is er opnieuw ruimte voor groei, maar enkel als die afgestemd is op reële afzetkansen. Marktverkenning is geen bijzaak meer, maar een essentieel onderdeel van het omschakelproces.
Lieven Delanote, adviseur sectorontwikkeling bio bij Inagro
Volgens Delanote heeft de sector geleerd uit het recente verleden. “Biologische landbouw blijft pionierswerk. Wie vandaag instapt, moet vooruitkijken: waar ligt de vraag, welke keten past bij mijn bedrijf en hoe kan ik mijn productie daarop afstemmen?”
Omschakelen vraagt voorbereiding en begeleiding
Tijdens de trefdag werd ook benadrukt dat omschakelen naar bio meer vraagt dan technische aanpassingen alleen. Het is een ingrijpende bedrijfs- en denkomslag, die voorbereiding en begeleiding vereist.
Biologische melkveehouder Johan Boussemaere, die in 2016 omschakelde, herkent dat. “Omschakelen is ook een mentale keuze. Je kiest bewust voor een ander bedrijfsmodel. Dat werkt alleen als de markt die keuze ondersteunt”, zegt hij. “Tegelijk merk je dat de maatschappelijke waardering groeit. Die erkenning, van collega’s tot consumenten, doet deugd.”
Ook akkerbouw- en groenteteler Kevin Beddeleem, die meteen biologisch startte, wijst op het belang van goed informeren, uitwisseling met collega-bioboeren en begeleiding tijdens het hele traject.
Ketenregie als sleutelfactor
In sectoren zoals biologische groenten en aardappelen wordt ketenregie steeds bepalender. Handelsbedrijf Green Organics werkt vandaag samen met ongeveer 150 telers en verhandelde in 2023 ruim 75.000 ton biologische groenten, fruit en aardappelen.
“Van teeltplanning tot oogst en levering: hoe beter vraag en aanbod op elkaar afgestemd zijn, hoe duurzamer het systeem wordt”, aldus Jan Groen. Biologische landbouw en maatschappelijke impact zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Hier moeten we met z’n allen, van boer tot consument, voor gaan.
Inagro als kennispartner
Met ruim 25 jaar praktijkgericht onderzoek en advies in de biologische landbouw speelt Inagro een verbindende rol tussen onderzoek, praktijk en markt. Via een grondige praktijkkennis en een goede voeling met de keten, wil het praktijkcentrum landbouwers objectief ondersteunen bij strategische keuzes.
Onze rol is niet om groei te promoten om de groei. Wel om landbouwers te helpen onderbouwde beslissingen te nemen. Bio heeft toekomst in Vlaanderen, maar alleen als passie, kennis én markt hand in hand blijven gaan.
besluit Lieven Delanote
