Timing en aandachtspunten bij het aanvragen van een omgevingsvergunning
Op 15 januari 2026 vond de infoavond “Vergunning onder de loep” voor varkenshouders plaats. Deze avond werd georganiseerd in het kader van het Leader Westhoek project 'Varkenshouderij 2.0: de varkenshouder als sterke en duurzame ondernemer'. Pieter-Jan en Pieter van studiebureau Decock gidsten de aanwezigen doorheen de belangrijkste aandachtspunten bij het aanvragen van een omgevingsvergunning.
De rode draad van de infoavond was duidelijk: begin tijdig, voer correct uit en vermijd zo regularisaties.
Voorbereiding vraagt tijd - veel tijd
Een omgevingsvergunningsaanvraag bestaat uit zowel een milieuluik als een stedenbouwkundig luik. Een volledig dossier kan onder andere bestaan uit volgende aspecten:
- Impactscore en PAS-referentie 2030
- Geurstudie
- Stofstudie
- Milieuplan
- Stalconcept
- Stedenbouwkundige plannen
- Hemelwaterverordening
- Sloopopvolgingsplan
- Landschapsbedrijfsintegratie
- MER-screening of -rapport
- Archeologienota
Dat betekent dat meerdere specialisten tegelijk nodig zijn: stallenbouwer, architect, sloopdeskundige, landmeter, MER-deskundige,…
Een procedure die in theorie op 6 maanden rond kan zijn, duurt in de praktijk vaak 1 jaar. Het is dus belangrijk om goed voorbereid te zijn en tijdig te starten.
Vermijd een regularisatie
Als de uitvoering afwijkt van de vergunde plannen is een regularisatie van de vergunning nodig. Enkele voorbeelden hiervan zijn:
- extra verharding
- wijziging van de stalinplanting tov de vergunning
- ander type luchtwasser geplaatst dan vergund
- meer dieren houden dan toegestaan
Zonder correcte regularisatie wordt je project dat niet voldoet aan de vergunning mogelijks beschouwd als illegale bouw of exploitatie. Dit kan verschillende sancties teweegbrengen. Je kan bijvoorbeeld verplicht worden terug te keren naar de oorspronkelijke vergunde situatie.
Ook naar je VLIF-steun toe is het noodzakelijk om exact te bouwen volgens de vergunning. VLIF-steun kan enkel toegekend worden bij uitvoering volgens de afgeleverde vergunning. Indien je dus een hernieuwing van je vergunning vraagt, let er dan zeker op dat alles wat moet geregulariseerd worden ook aan het dossier wordt toegevoegd.
Het niet uitvoeren van je bijzondere voorwaarden kan ook zorgen voor een onvergunde situatie. Zo dient je landschappelijke integratie uitgevoerd te worden binnen een bepaalde termijn en dien je voorzorgsmaatregelen te nemen om het beplantingsplan te doen slagen. Ook PAS-maatregelen moeten uitgevoerd worden conform de fiches (zie Overzicht wetgeving | Vlaamse Landmaatschappij).
Stikstofdecreet: cruciale deadlines
Elk veeteeltbedrijf met een impactscore > 0,025% moet een PAS-referentie 2030 vastleggen. Die bepaalt de maximale ammoniakemissie (kg NH₃/jaar) toegelaten na 31 december 2030. Belangrijke data hierbij zijn:
Uiterlijk 30 september 2026 dien je je aanvraag voor een afwijking op de PAS-referentie, via de Commissie Afwijkende PAS-referentiesituatie aan te vragen. Heb je geïnvesteerd in dierplaatsen tussen 1/1/2017 en 22/02/2024, had je een overmachtssituatie in 2019,2022 of 2021 of heb je een nieuwe exploitatie gestart sinds 2022 dan kan je mogelijks een afwijking van je PAS-referentie aanvragen. Meer informatie en voorwaarden kan je vinden via: Stikstof en vergunningen | Vlaanderen.be
Uiterlijk 30 september 2029 dient een aangepaste omgevingsvergunning met de PAS-referentie verkregen te zijn. Houd hierbij rekening met de doorlooptijd van vergunningen bij adviesbureaus van 1 jaar.
Nieuwe geurstudie verplicht bij elke wijziging
Bij hernieuwing, uitbreiding, verandering of verplaatsing van dieren is een nieuwe geurstudie verplicht voor:
- varkens
- pluimvee
- vleeskalveren
- geiten
- schapen
Gericht advies nodig?