Samen naar veenarme substraten in de tuinbouw: project PEATLESS gelanceerd
Vorige maand ging het Europese project PEATLESS officieel van start. Dit initiatief wil aantonen dat teeltsubstraten met een laag veengehalte succesvol kunnen worden toegepast in drie belangrijke tuinbouwsectoren: champignonteelt, zaailingproductie en sierteelt.
Veenarme toekomst voor de tuinbouw
Veengebieden zijn unieke ecosystemen die een sleutelrol spelen in de opslag van koolstof, het behoud van een rijke biodiversiteit en het leveren van belangrijke ecosysteemdiensten. Toch wordt er nog steeds veen gewonnen voor commerciële doeleinden, met jaarlijks zo’n 29 miljoen m³ in Europa alleen al voor niet-energetische toepassingen. De nood aan duurzame alternatieven is dan ook hoog.
Het Europese project PEATLESS wil de afhankelijkheid van veen in de tuinbouwsector drastisch verminderen. Door het promoten van duurzame, lokaal geproduceerde groeimedia - zoals compost en Sphagnum-mos - zet het project in op een versnelde transitie. Daarbij richt PEATLESS zich op het wegnemen van technische, economische en sociaal-culturele barrières die de brede toepassing van deze alternatieven vandaag nog belemmeren.
Ontwikkelen van nieuwe substraatmengels met lager veengehalte
Om dit te realiseren, ontwikkelt PEATLESS nieuwe veenarme substraatmengsels in nauwe samenwerking met stakeholders uit de tuinbouwsector. Via co-creatiesessies worden mengsels afgestemd op de reële behoeften van telers en producenten. Deze substraten worden vervolgens getest in vier toonaangevende referentieregio’s:
- La Rioja (Spanje),
- Pistoia (Italië),
- Vlaanderen (België)
- en de Seeland-regio in Bern (Zwitserland).
Wegnemen van technische, sociaal-culturele en economische barrières
Technische proeven en praktijktesten
In een eerste fase vinden technische proeven plaats in onderzoekscentra, daarna volgen praktijktesten op commerciële teeltbedrijven. Daarnaast wordt een digitaal monitoringsysteem ontwikkeld om de prestaties van de nieuwe substraten nauwkeurig te evalueren.
Sociale innovatie
Naast het technische luik zet PEATLESS sterk in op sociale innovatie. Via educatieve activiteiten, demonstratiebezoeken en praktische workshops worden telers opgeleid in het gebruik van veenarme teeltsubstraten. Zo willen we het vertrouwen binnen de sector versterken en de overstap naar duurzame alternatieven ondersteunen.
Economisch draagvlak
Ook economische obstakels worden aangepakt. We ontwikkelen nieuwe bedrijfs- en organisatiemodellen die de grootschalige toepassing van alternatieve substraten mogelijk maken. Daarnaast worden interactieve workshops georganiseerd met beleidsmakers en projectpartners, met als doel om de aanbevelingen van het consortium te vertalen naar concrete beleidsmaatregelen op nationaal en Europees niveau.
Verwachte impact van PEATLESS tegen 2050
Het PEATLESS-project mikt op een aanzienlijke bijdrage aan een duurzamere tuinbouw tegen 2050. De verwachte impact is drieledig:
- Milieu-impact: besparing van 2,5 miljoen m³ veen en het vermijden van 900.000 ton CO₂-uitstoot.
- Economische en sociale impact: ondersteunen van transitie naar duurzame groeimedia voor meer dan 5.000 tuinbouwbedrijven in 40 Europese regio’s.
- Beleidsimpact: formuleren van meer dan 30 concrete aanbevelingen om het gebruik van groeimedia op nationaal en Europees niveau duurzamer te maken.
Meer info
Het project loopt over drie jaar en brengt 12 partners uit vier landen samen, waaronder onderzoeksinstellingen, universiteiten, bedrijven en beleidsmakers.
- CTICH - Asociacion Profesional de Productores de Sustratos y Hongos de la Rioja (Project coordinator, Spanje)
- Inagro, provinciaal extern verzelfstandigd agentschap in privaatrechtelijke vorm (België)
- CIC - Consorzio Italiano Compostatori (Italië)
- AVI - Associazione Vivaisti Italiani (Italië)
- Innovarum (Spanje)
- Cesens Technologies (Spanje)
- CITA - Centro de investigacion y technologia agroalimentaria de Aragon (Spanje)
- ZHAW - Zurich University of Applied Sciences (Zwitserland)
- GOVRIOJA - La Rioja Government (Spanje)
- OVAM (België)
- Agentschap Landbouw & Zeevisserij (België)
- Consiglio per la ricerca in agricoltura e l'analisi dell'economia agraria (Italië)
