Ons antwoord op dure kunstmestprijzen - deel 3: Drijfmest in wintergraan, de tijd dringt!
Om het gebruik van de dure kunstmest zo efficiënt mogelijk in te zetten zullen we actuele tips hiervoor geven. Bemesten is meer dan stikstof toedienen! Bij de start van het bemestingsseizoen hou je best rekening met de stikstofvrijstelling uit oogstresten en vanggewassen, stikstof besparen is zeker mogelijk.
Dure kunstmest maakt drijfmest in tarwe interessant
Op 3 december 2021 organiseerde B3W, de Begeleidingsdienst voor een Betere Bodem- en Waterkwaliteit, een thematisch uitwisselingsmoment bij Joris Saerens in Mollem over het toedienen van drijfmest in wintergranen. We wisselden er ervaringen en opinies uit, want wanneer correct toegepast kan deze techniek verschillende voordelen bieden voor je bedrijf. De prijs van kunstmest ging flink de hoogte in, dat maakt het gebruik van drijfmest financieel meteen heel wat interessanter.
Het is mogelijk om drijfmest in het voorjaar emissiearm toe te dienen bij wintergranen. Het wordt dan met een sleepvoet of schijfkouter geïnjecteerd rond de eerste of tweede fractie. Bij sommige landbouwers is de techniek ingeburgerd, maar bij andere heerst er koudwatervrees om hem te introduceren op hun bedrijf. Joris past de techniek al jaren toe en is tevreden over het resultaat.
“Mits enkele aandachtspunten kan het je een kostenbesparing opleveren zonder dat je opbrengst moet inleveren”, zegt Joris.
Gunstige randvoorwaarden om te starten
Drijfmesttoediening biedt enkele interessante voordelen voor jouw bedrijf. Binnen de geldende mestwetgeving kan je immers 170 eenheden N dierlijk mest per hectare (E Ndier/ha) opbrengen vóór 31 juli. Voor bedrijven die problemen hebben met hun mestafzet, kan de voorjaarstoepassing van hun drijfmest perspectief bieden.
Olivier Eylenbosch, de loonwerker die drijfmest injecteert voor het gastbedrijf, beaamt: “Veel van mijn klanten hebben vee. Voorjaarstoediening van drijfmest in wintergranen zorgt ervoor dat ze minder in de problemen komen in de mestopslag tijdens de wintermaanden”. Naast een gunstig wetgevend kader speelt ook de prijs steeds meer in het voordeel van voorjaarstoediening van drijfmest, landbouwers zullen fors meer moeten besteden aan bemesting als ze kiezen voor een minerale variant. De aanwezige landbouwers gaven aan dat de kostprijs een motivatie kan zijn om de techniek te introduceren op hun bedrijf. Zo kunnen ze ervoor zorgen dat de flinterdunne winstmarges bij wintergranen niet volledig wegsmelten.
Hoe en wanneer drijfmest toedienen
Om iedereen op weg te helpen bij de voorjaarstoediening van drijfmest, haalde B3W tijdens dit uitwisselingsmoment enkele tips, aandachtspunten en rekenvoorbeelden aan om met de juiste dosis en het juiste toedieningstijdstip van start te gaan. Joris geeft aan dat hij zeker niet de volle toegelaten dosis geeft in het voorjaar. Andere aanwezigen bevestigen dat ze een deel toedienen voor de oogst van het wintergraan en de rest toepassen op de stoppel. Vaak wordt er een dosis van 130 eenheden Ndier/ha toegepast. Het is belangrijk je exacte dosis te kennen. De aanwezige landbouwers geven immers aan dat er veel variatie kan zitten op de nutriënteninhoud van drijfmest. Een mestanalyse kan hier soelaas bieden. Een mooi volume waar je je als landbouwer op kan richten is 20 m³/ha. Wanneer je dit volume toedient, blijft de drijfmest mooi in de sleuven en verlies je een minimale hoeveelheid van die kostbare stikstof door vervluchtiging.
Meestal wordt drijfmest toegediend na de eerste fractie, vertellen enkele landbouwers. Dien je het al vroeger toe, dan is de bodem onvoldoende opgedroogd waardoor je te veel schade veroorzaakt. Dien dus enkel drijfmest toe als de draagkracht van je bodem dit toelaat. Joris geeft mee dat hij hier streng op is:
“Als de bodem het niet toelaat, laat ik geen drijfmest toedienen.”
Wanneer komt de stikstof beschikbaar
Ook het tijdstip waarop je nutriënten uit drijfmest worden vrijgesteld is een aandachtspunt. In tegenstelling tot kunstmest werkt drijfmest met vertraging. Hanteer daarom de 50-30-20 regel. Wanneer je drijfmest toedient voor of vlak na de eerste fractie, komt 50% van de werkzame N vrij tijdens de eerste fractie, 30% tijdens de tweede fractie en 20% tijdens de derde fractie. Op basis van de 50-30-20 regel kan je de restfractie die met minerale kunstmest moet toegediend worden berekenen. Joris en enkele andere aanwezige landbouwers met ervaring geven mee dat ze meestal gewoon de tweede fractie kunstmest die ze vroeger gaven, vervangen door drijfmest.
Drijfmest toedienen in het voorjaar kan ervoor zorgen dat je kosten bespaart omdat je minder aan kunstmest moet uitgeven, zonder dat je opbrengsten verlagen. Pas drijfmest emissiearm toe met schijfkouters of sleepvoeten wanneer de bodem het toelaat. Op die manier kan je verliezen beperken.
Bram Van Nevel
Adviseur Inagro
Goede opbrengst verzekerd, mits enkele aandachtspunten
Joris is tevreden over de voorjaarstoediening van drijfmest in wintergranen: “Het kost ons minder en de opbrengsten zijn gelijklopend.” Ook loonwerker Olivier beaamt dat er meestal geen opbrengstverschillen zijn tussen percelen waar in het voorjaar drijfmest werd geïnjecteerd in het wintergraan en andere percelen waar er gangbaar met kunstmest werd gewerkt.
Het belangrijkste aandachtspunt blijft de bodemdruk. Natte omstandigheden in het voorjaar kunnen roet in het eten gooien. Veel aanwezige landbouwers zien dit dan ook als de belangrijkste drempel om ermee te starten. “Leg het eerste perceel wintertarwe dat je in het voorjaar injecteert niet aan je bedrijf”, zegt een van de aanwezige landbouwers. “In het begin kan je de sporen soms duidelijk zien en vrees je voor de opbrengst. Meestal komt de wintertarwe er snel bovenop en zie je er na een maand niets meer van.” Een dosis vertrouwen en stalen zenuwen helpen in het begin, de volgende jaren werk je verder op de opgedane ervaring.
