Klimaatslim(mer) ondernemen in de varkenshouderij
Veel land- en tuinbouwers willen hun bedrijf duurzamer en klimaatrobuuster te maken. Maar hoe begin je daaraan? En wat is financieel haalbaar? Het Klimrek klimaattraject biedt antwoorden en oplossingen voor jouw bedrijf. Laat je inspireren en ontdek de mogelijkheden!
Klimrek- en Klimrek klimaattraject-project
WAT IS klimrek?
Binnen het Vlaio Klimrek-project ontwikkelden ILVO, Boerenbond en VITO klimaattrajecten voor varkenshouders, met waardevolle input van pilootboeren en dynamische co-creatiesessies.
Wat houdt het Klimaattraject in?
-
Een klimaattraject begint met een gedetailleerde klimaatscan. Aan de hand van deze scan kan een klimaatconsulent landbouwers praktisch en economisch ondersteunen bij het verduurzamen en klimaatrobuust maken van hun bedrijf.
- De scan vormt de basis voor de klimaatkoers: een op maat gemaakt plan met specifieke klimaatmaatregelen voor het bedrijf. Dit omvat doorgerekende scenario’s en een kosten-batenanalyse om de economische haalbaarheid nauwkeurig te beoordelen.
-
De klimaatscan
Voor het berekenen van de klimaatimpact van een varkenshouderij gebruiken we levenscyclusanalyse (LCA). Deze methode analyseert het volledige gebruik van grondstoffen, zoals voeders en fossiele brandstoffen, en de emissies die ontstaan gedurende de gehele levenscyclus van een product, vanaf de ontginning van primaire grondstoffen.
We berekenen de impact tot het moment waarop het varken of de big de boerderij verlaat. Daarbij maken we een onderscheid tussen de voorgrond, wat alle activiteiten op het landbouwbedrijf omvat, en de achtergrond, wat gebeurt in de toevoerketen. Directe emissies, zoals die van het telen van voeders, de gemiddelde veebezetting en mestopslag, vallen onder de voorgrond. Tegelijk nemen we ook indirecte emissies mee, zoals de uitstoot die vrijkomt bij de productie van voeders en de inputs voor luchtwassers, aangezien deze een aanzienlijk deel van de totale emissies tijdens de levenscyclus van het product vertegenwoordigen.
Voor de emissies op het bedrijf gebruiken we zo specifiek mogelijke data. Voor de emissies uit de achtergrond maken we gebruik van databanken. We brengen niet alleen broeikasgasemissies, die klimaatverandering veroorzaken, in kaart, maar ook andere emissies, zoals verzurende en vermestende stoffen en grondstoffenverbruik. Dit gedetailleerde overzicht helpt ons voorkomen dat klimaatmaatregelen onbedoeld andere milieuproblemen veroorzaken. -
De klimaatkoers
In de klimaatkoers werkt de klimaatconsulent samen met de landbouwer aan klimaatmaatregelen die zowel klimaatvriendelijk als klimaatrobuust zijn en perfect aansluiten bij het specifieke bedrijf. Hierbij wordt rekening gehouden met milieueffecten en economische haalbaarheid. Omdat de beste maatregelen sterk afhankelijk zijn van bedrijfsspecifieke gegevens, vormt dit altijd het startpunt. Zodra geschikte oplossingen zijn gevonden, biedt de consulent begeleiding en ondersteuning bij de implementatie ervan op het bedrijf.
Grijp je kans
Het demoproject 'Klimrek Varkens' heeft één duidelijk doel: het klimaattraject stevig verankeren in de sector en varkenshouderijen inzicht bieden in hun eigen klimaatvoetafdruk en de stappen om hun bedrijf veerkrachtiger te maken voor de toekomst. Daarom krijgen 25 varkenshouders persoonlijke begeleiding om hun bedrijf stap voor stap duurzamer en klimaatrobuuster te maken.
Wil jij ook aan de slag met klimaatslim ondernemen? Grijp je kans en sluit aan bij één van de 25 klimaattrajecten!
Wat mag ik verwachten?
Na aanmelding neemt een klimaatconsulent contact op om een afspraak in te plannen voor een klimaatscan. Tijdens dit bezoek verzamelt de consulent de nodige gegevens om een volledig beeld te krijgen van de in- en outputs van het bedrijf. De gevraagde informatie omvat:
- De opbrengst/ha en aantal ha van elke teelt, de werkgangen en bemesting op die teelten
- De hoeveelheid voeders die werden aangekocht
- De gemiddelde veebezetting
- De verschillende stalsystemen, met of zonder luchtwassers
- Het type mestopslag
- De verbruikte en geproduceerde energie
- Het waterverbruik
Ter voorbereiding vraagt de klimaatconsulent om gegevens klaar te leggen of door te sturen. Dit stelt de consulent in staat om efficiënt te werk te gaan. De benodigde informatie omvat:
- De IVB-uittreksels van zowel zeugen als vleesvarkens (twee uittreksel per groep als het boekjaar niet samenvalt met een kalenderjaar)
- De mestbankaangifte van het boekjaar (twee aangiftes als het boekjaar niet samenvalt met een kalenderjaar) en het voederregister gebruikt voor de berekening van de N-excretie
- De wateraangifte en -factuur van het boekjaar (twee aangiftes als het boekjaar niet samenvalt met een kalenderjaar)
- Het brandstofverbruik
- Het elektriciteitsverbruik van het net en van eigen productie, eventueel via energiefactuur van het boekjaar
- De energiescan (indien uitgevoerd op het bedrijf)
- Veegegevens zoals dieraantallen, aankoop en verkoop, sterfte, geboorten, worpindex, worpgrootte, vervangingspercentage, gewichten, inventarissen
- Mest: volumes mengmest en vaste mest, gehaltes N en P in de mest, kunstmestgebruik voor varkensvoederteelt
- Voederinventaris: voederaankoop en stock (via boekhouding)
Het bezoek duurt ongeveer twee uur. Alle verzamelde gegevens worden daarna ingevoerd in de online klimrektool om de klimaatimpact van jouw bedrijf te berekenen.
Op basis van deze resultaten ontwikkelt de consulent een klimaatkoers die perfect aansluit bij jouw situatie. Hierin worden haalbare en passende klimaatmaatregelen duidelijk uitgewerkt. Tijdens een vervolgbezoek bespreekt de consulent de resultaten en presenteert hij de mogelijke maatregelen. Jij kiest vervolgens zelf welke oplossingen het beste aansluiten bij jouw bedrijf en toekomstplannen.
Meer informatie
