Beweiding in groep als PAS-maatregel voor melkvee
Volgens het stikstofdecreet moet elke melkveehouder tegen eind 2030 een reductie van 25% ammoniakemissie realiseren ten opzichte van de gemiddelde dierbezetting van 2021. Dat kan door het toepassen van ammoniakemissiereducerende technieken, het verminderen van het aantal dierplaatsen of een combinatie van beiden.
Voor melkvee is ondermeer het beweiden in groep een mogelijkheid om procenten te sprokkelen. In dit artikel wordt de kennis weergegeven zoals die op 10/02/2026 gekend is.
Voorwaarden en vereisten bij de PAS-maatregel 'beweiden in groep'
Tijdens het beweiden in groep:
- Mogen geen dieren in de stal of stalafdeling waarvoor de maatregel geldt aanwezig zijn.
- In geval van een dichte vloer, moet deze bij het buitengaan van de dieren onmiddellijk worden vrijgemaakt van mest.
Daarnaast moet de beweiding in een logboek worden bijgehouden. Hierin worden de tijdstippen ingevuld waarbij de koeien de stal verlaten en terug binnenkomen en het totaal aantal uur dat er beweid werd.
- De weide-uren beginnen te lopen van zodra de laatste koe de stal verlaten heeft, en dit tot de eerste koe de stal opnieuw binnenkomt.
- Op het einde van het kalenderjaar moet het totaal aantal uren weidegang genoteerd worden.
- Manuele of digitale regstratie? Sinds de wijziging van de PAS-fiche op 26 november 2025 volstaat een manueel logboek. Maar let op! Is de vergunning afgeleverd of de melding geakteerd vóór 26 november 2025, dan moet vanaf 1400 weide-uren wel met een automatisch digitaal registratiesysteem gewerkt worden.
Hoeveel reductie levert beweiden in groep op?
Bij het beweiden in groep is het aantal uren weidegang bepalend voor de emissiereductie:
- Bij roostervloeren varieert de reductie van 5% tot 20%.
- Bij dichte vloeren liggen de reductiepercentages hoger.
Sinds 26 november 2025 zijn er 15 beweidingsklasses volgens het aantal weide-uren (in plaats van 4 klasses in de startlijst). Het reductiepercentage stijgt per schijf van 150 uur beweiding. Deze onderverdeling maakt het mogelijk om een hoger reductiepercentage te bekomen als er bijvoorbeeld meer dan 700, maar minder dan 1400 uur beweid wordt.
Hoe kunnen de beweidingsuren gehaald worden?
In onderstaande tabellen worden enkele voorbeelden uitgewerkt. Aangezien het aantal beweidingsuren in de vergunning wordt opgenomen, moet dit te allen tijde gerespecteerd worden.
Bij het beweiden in groep kunnen de dieren wel binnengehaald worden, bijvoorbeeld bij een periode van hitte of te natte omstandigheden, maar de einddatum schuift dan dus met dezelfde periode op. Bij een hoger totaal aantal beweidingsuren, is de marge om dieren binnen te halen natuurlijk wel kleiner, want de einddatum komt dan al later op het seizoen te liggen, waardoor beweiding op dat ogenblik misschien niet meer mogelijk is. Bij een hoog aantal uur beweiden moeten de dieren vanzelfsprekend ook meer uren per dag op de weide staan.
Praktische tip: voorzie een separatieruimte waar zieke dieren, dieren die wachten op de dierenarts of dieren voor inseminatie gehouden worden. Op deze manier bevinden ze zich niet in de stalafdeling waarvoor de maatregel van toepassing is want tijdens beweiding mogen geen dieren aanwezig zijn in de stalafdeling waarop de maatregel van toepassing is.
-
Vergunning afgeleverd of melding geakteerd voor 26 november 2025
Tabel 1: Voorbeelden beweiden in groep met melkvee ouder dan 2 jaar bij roostervloer indien vergunning afgeleverd of melding geakteerd vóór 26 november 2025. Bij stallen met een dichte vloer ligt het reductiepercentage hoger. Vanaf 1400 weide-uren is digitale registratie verplicht. De start- en einddatum zijn indicatief en liggen niet vast in de wetgeving.
Reductie Aantal uren beweiden u/dag buiten Aantal dagen Start Einde 5 700 8 87,5 1 juni 27 augustus 700 12 58,3 1 juni 29 juli 700 18 38,9 1 juni 9 juli 10 1400 8 175,0 1 mei 23 oktober 1400 12 116,7 1 juni 25 september 1400 18 77,8 1 juni 17 augustus 15 2100 12 175,0 1 mei 23 oktober 2100 18 116,7 1 juni 25 september 20 2800 12 233,3 1 april 20 november 2800 18 155,6 1 mei 3 oktober -
Vergunning afgeleverd of melding geakteerd vanaf 26 november 2025
Tabel 2: Voorbeelden beweiden in groep met melkvee ouder dan 2 jaar bij roostervloer vanaf 26 november 2025. Bij stallen met een dichte vloer ligt het reductiepercentage hoger. De start- en einddatum zijn indicatief en liggen niet vast in de wetgeving.
Reductie Aantal uren beweiden u/dag buiten Aantal dagen Start Einde 5 700 4 175 1 april 23 september 6 116,7 1 mei 25 augustus 8 87,5 1 mei 27 juni 6,1 850 6 141,7 1 april 20 augustus 8 106,3 1 mei 15 augustus 7,2 1000 6 166,7 1 april 14 september 8 125 1 mei 3 september 8,2 1150 6 191,7 1 april 9 oktober 8 143,8 1 mei 21 september 10 115,0 1 mei 24 augustus 9,3 1300 6 216,7 1 maart 3 oktober 8 162,5 1 april 10 september 10 130 1 mei 8 september 10,4 1450 6 241,7 1 maart 28 oktober 8 181,3 1 april 29 september 10 145 1 mei 23 september 11,4 1600 8 200 15 maart 1 oktober 10 160 1 april 8 september 12 133,3 1 april 12 augustus 12,5 1750 8 218,8 1 maart 5 oktober 10 175 1 april 23 september 12 145,8 1 april 24 augustus 13,6 1900 8 237,5 1 maart 24 oktober 10 190 1 maart 7 september 12 158,3 1 april 6 september 14,7 2050 8 256,3 1 maart 12 november 10 205 1 april 23 oktober 12 107,8 1 april 18 september 15,7 2200 10 220 1 maart 7 oktober 12 183,3 1 maart 31 augustus 14 157,1 1 april 5 september 16,8 2350 10 235 1 maart 22 oktober 12 195,8 1 maart 12 september 14 167,9 1 april 15 september 17,9 2500 10 250 1 maart 6 november 12 208,3 1 maart 25 september 14 178,6 1 maart 26 augustus 18,9 2650 12 220,8 1 maart 7 oktober 14 189,3 1 maart 6 september 16 165,6 1 april 13 september 20 2800 12 200 1 maart 17 september 14 175 1 maart 23 augustus 16 155,6 1 april 3 september
Wat is voldoende huiskavel?
Er moet steeds aan de de mestwetgeving en wetgeving voor dierenwelzijn voldaan zijn. Het beweiden vraagt ook om aangepast (grasland)management. Daarnaast moet de huiskavel voor de maatregel ‘beweiden in groep’ voldoende groot zijn. Om hieraan te voldoen moet de mestwetgeving gerespecteerd worden, er mag namelijk niet meer dan 170 kg dierlijke stikstof per hectare op de weidepercelen komen.
Voorbeeldberekening
Wat betekent dit voor een bedrijf met 100 melkkoeien en een productie van 9500 kg melk per jaar bij 700 uren beweiden?
- Op basis van de tabel normen en richtwaarden 2025 opgesteld door de Vlaamse Landmaatschappij, wordt de uitscheiding in kg N/dier per jaar voor een koe met een productie van 9500 kg melk op 125 kg N vastgelegd.
- Bij 700 uren beweiden wordt 7,99% van deze stikstof uitgescheiden op de weide.
- Dit komt neer op 9,99 kg N/dier/jaar.
- Voor de volledige kudde van 100 melkkoeien bedraagt dit dus 998,86 kg N/jaar.
- Aangezien de norm voor dierlijke mest op grasland 170 kg N/ha bedraagt, is dus minstens 5,88 (=998,86/170) hectare nodig voor deze 100 melkkoeien.
Opgelet: wat als je ook mest injecteert? Indien nog dierlijke mest op de weide geïnjecteerd wordt, moet dit ook in rekening gebracht worden bij de totale norm van 170 kg dierlijke stikstof per hectare en zal dus een grotere oppervlakte nodig zijn!
- Voorbeeld: Op het bedrijf worden de weides in het voorjaar bemest met 15 ton runderdrijfmest per hectare (4,8 kg N/ton). Op deze manier wordt al 72 kg dierlijke mest per hectare aangebracht. Slechts 98 kg dierlijke stikstof kan nog via beweiding op de percelen gebracht worden. Er is in dit geval dus minstens 10,19 (=998,86/98) hectare nodig.
Controle en administratie
Bij controle van de maatregel moeten de verzamelaanvragen van afgelopen 5 jaren en het logboek met de registratie van de weidegang worden voorgelegd.
Controleer dus op welke datum de vergunning werd afgeleverd of de melding werd geakteerd om na te gaan of vanaf 1400 uur weidegang de manuele registratie volstaat of er automatische digitale registratie nodig is.
Weidemelkcertificatie en PAS
Als het bedrijf al een certificaat voor weidemelk heeft, is de stap om via het ‘beweiden in groep’ 5% reductie te halen in kader van PAS niet groot.
Om het weidemelkcertificaat te kunnen bemachtigen moet aan enkele voorwaarden voldaan worden.
- Zo moet minimaal 720 uren beweid worden, waarmee in kader van PAS dus 5% reductie gehaald zou kunnen worden.
- Alle melkgevende koeien in de weide, behalve zieke melkgevende en koeien in de eerste 14 dagen moeten in lactatie.
- Bij robotmelken mag nog 25% van de dieren binnen zitten.
- Er mogen maximaal 10 melkgevende koeien per hectare beweidbare huiskavel aanwezig zijn. Voor een kudde van 100 dieren, zoals in voorgaand voorbeeld betekent dit dus dat er minstens 10 ha nodig is om het weidemelkcertificaat te krijgen. Voor PAS worden geen cijfers van het maximaal aantal dieren per hectare uitgesproken, maar moet dus zoals in het voorbeeld rekening gehouden worden met de mestwetgeving op de huiskavel.
In kader van het PAS moet de stal of stalafdeling waarvoor de maatregel geldt echter volledig vrij zijn van dieren.
Zowel in kader van de certificatie en PAS moet een logboek met de beweiding worden bijgehouden.
Meer informatie
Dit artikel is ontstaan in kader van het Demonstratieproject GePASt beweiden – Naar een klimaat- en milieubewuste beweiding en opgesteld volgens de kennis die op 10/02/2026 ter beschikking is.
