etende koe

Wat is het voersaldo en de voerefficiëntie op mijn bedrijf?

Op deze pagina vind je tips om je voersaldo te verhogen, gebaseerd op een studie aangevuld met onze eigen ervaringen.
Een hoge opname van droge stof is nodig om een hogere meetmelk te produceren en dat resulteert in een hoger voersaldo. Op basis van onderzoek en regelmatigheden stellen we praktische adviezen op om deze percentages te verhogen. 

In een studie in 2019 registreerden we een gemiddelde voerefficiëntie van 1,44. Het voersaldo bedroeg in die periode 6,03 euro per dier per dag, of 18,64 euro per 100 kg meetmelk. Dit werd gerealiseerd bij een financiële melkopbrengst van 10,23 euro per koe per dag, en een droge stofopname van gemiddeld 22,39 kg droge stof per dier per dag. Vanaf de zomer van 2021 werken we op Inagro met een nieuwe rantsoenmodule waarin we deze gegevens continu verzamelen.
(bron: bachelorproef Vanhoutte Jolien) 

Voerefficiëntie

Voerefficiëntie wordt berekend door de kilogrammen meetmelk te delen door de netto droge stof opname bij je melkvee.
Je bekomt je kilo meetmelk door volgende formule toe te passen:
 ((0,337 + (0,11 x vet%) + (0,06 x eiwit%)) x kg melk.  

Elke melkveehouder wil zoveel mogelijk melk produceren per kilogram droge stofopname. Omdat ook het vet- en eiwitgehalte van de melk een rol spelen, wordt de literproductie omgerekend naar kilogram meetmelk van 4% vet en 3,3% eiwit via een specifieke formule. Daarnaast moeten we ook de totale droge stofopname bepalen die nodig is voor deze productie. Dit kan eenvoudig door de hoeveelheid verse stof van elk product te vermenigvuldigen met de droge stofinhoud ervan en alles op te tellen. Uiteindelijk wordt de voerefficiëntie berekend uit de verhouding van de meetmelkproductie en de opgenomen hoeveelheid droge stof, uitgedrukt in kg per dier per dag. Efficiëntere koeien zijn dus bereid om meer meetmelk te produceren uit 1 kg droge stof voeder. Als norm voor de voerefficiëntie is 1,4 tot 1,7 aanbevolen.  

Voersaldo

Het melkgeld is uiteraard de voornaamste inkomstenbron voor een melkveebedrijf en de voerkost maakt ongeveer 40% van die totale melkopbrengst uit. De marge tussen de melkopbrengst en de voerkost wordt weergegeven via het voersaldo. Dit economisch kengetal kan je zowel uitdrukken per koe per dag als per 100 kilogram meetmelk. Omdat de uitbetaalde melkprijs een bedrijfsafhankelijk gegeven is, werd in de studie voor elk bedrijf een standaardprijs van 33 cent per liter gehanteerd, exclusief premies en toeslagen. Die standaardprijs was destijds gangbaar. Anno 2021 is de melkprijs minder gunstig, met een negatieve impact op het voersaldo. 

In een studie in 2019 bedroeg het voersaldo
6,03 euro
per koe per dag.

Hoe optimaliseren?

Een hoge droge stof opname is dus belangrijk. Droge stof opname wordt beïnvloed door volgende factoren: 

  • Melkproductie (1 kg MM/koe/dag meer = 0,2 à 0,4 kg DS/koe/dag meer) 
  • Lichaamsgewicht (100 kg hoger LG = 1,3 kg DS/dier/dag meer) 
  • Leeftijd (vaarzen eten minder dan koeien) 
  • Lactatiestadium (droge stof opname daalt kort voor kalven, en stijgt na kalven) 
  • Genetica (Jersey hebben lagere droge stof opname dan Holstein) 
  • Vettoestand rondom afkalven (vervetting tegen kalven => lagere droge stof opname) 

Krachtvoederkalibratie

De basis voor een goede voerefficiëntie zijn correcte gegevens. Daarom vestigen we nog even de aandacht op het kalibreren van de krachtvoederbox. Een studie van Inagro in 2020 toonde namelijk aan dat de krachtvoedergift (sterk) kan afwijken van de ingestelde hoeveelheid. Er werd een gemiddelde afwijking vastgesteld van 7%. Op 1 melkveebedrijf werd er zelfs 1,7 kg krachtvoeder verstrekt wanneer er gevraagd werd naar 1 kg. Bij de kalibratie van een tweede automaat werd er maar 0,7 kg verstrekt terwijl er opnieuw 1 kg ingesteld was.  

We geven je graag nog wat meer details over onze studie. Tijdens deze kalibratieronde bezochten we ongeveer ‘2.000 koeien’. Deze kregen gemiddeld 3,5 kg KV per dier per dag verstrekt. Bijgevolg: 2000 x 3,5 = 7000 kg krachtvoeder per dag x 7% afwijking =  490 kg krachtvoeder per dag afwijking x 250 euro per ton = 122 euro per dag of 3.660 euro per maand overkoepelend over de deelnemende bedrijven die met deze actie is gecorrigeerd. 

Aangezien het krachtvoeder als snel 40% van de kosten van het rantsoen vormt, wordt aangeraden maandelijks een kalibratie uit te voeren of na verandering van soort krachtvoeder in de silo. Dit neemt weinig tijd in beslag, zeker als je dit met twee personen kan doen. Op enkele bedrijven werd er geen krachtvoeder verstrekt door een verstopte buis of kapotte verdeler, hierbij is de afwijking dus 100% en kan dit leiden tot meer ophaalkoeien en andere problemen. De kalibratie vormt dus ook een controle om na te gaan of de volledige portie wordt verstrekt. Kortom, een kleine moeite die een grote invloed kan hebben op de technische prestaties van uw veestapel alsook op de kostprijs van uw melk. 

Hoe verhoog ik mijn inkomen op mijn melkveebedrijf ?

Wil je je eigen voersaldo verhogen en heb je nog twijfels of nood aan extra verduidelijking? Opteer je voor een individueel BAM-gesprek?