demonstratie irrigatie

Irrigatie 2.0: wanneer waar welk water?

Project info

Project info

Project type

VLAIO-LA

Startdatum

01/10/2018

Einddatum

30/09/2022

Afgelopen jaren toonden onmiskenbaar aan dat periodes van droogte en waterschaarste een grote impact hebben op de land- en tuinbouwsector. Een beredeneerde irrigatiestrategie en efficiënt water(her)gebruik worden daarom een steeds grotere prioriteit.

Een eerste doelstelling binnen het Irrigatie 2.0-project bestond er dan ook in om telers vertrouwd te maken met een beredeneerde watergift in termen van welke percelen er op bedrijfsniveau tijdens droogteperiodes het eerst moeten worden beregend. Gewasgroeimodellen kunnen hierbij een handige hulptool vormen aangezien ze teeltgegevens, satellietbeelden, weersdata en bodemeigenschappen combineren om zowel het watergehalte in de bodem als de groei van het gewas te voorspellen.

In dit project werd daarom het AquaCrop gewasgroeimodel, specifiek ontwikkeld voor irrigatiedoeleinden, gekalibreerd en gevalideerd voor drie droogtegevoelige gewassen: aardappelen, bloemkool en spinazie. Het op punt gestelde AquaCrop model werd daarna voor het brede publiek beschikbaar gesteld via het gratis online platform WatchItGrow (www.wachtitgrow.be). Voor elk perceel dat op een account wordt ingetekend, worden de nodige simulaties automatisch uitgevoerd. Deze output laat vervolgens toe om alle percelen op bedrijfsniveau te rangschikken, rekening houdend met de actuele irrigatiebehoefte.

Een tweede aspect van het project bestond erin om duidelijkheid te scheppen over welke alternatieve waterbronnen (bv. gezuiverd afvalwater) er beschikbaar en geschikt zijn om te beregenen. Om land- en tuinbouwers de weg te helpen vinden naar alternatieve waterbronnen ontwikkelden we de WaterRadar: www.waterradar.be (WaterRadar - YouTube). Deze online tool, eveneens gekoppeld aan WatchItGrow, omvat een inventarisatie/vrij beschikbare databank van de alternatieve waterbronnen in Vlaanderen. Focus ligt momenteel op het gezuiverd afvalwater van voedingsbedrijven en Aquafin.

Met de WaterRadar kan u als teler op een eenvoudige manier nagaan welke alternatieve waterbronnen er in de buurt van uw perceel of landbouwbedrijf aanwezig zijn. Het platform toont onder meer het adres en de contactgegevens van de wateraanbieder, de gemiddeld dagelijkse beschikbare hoeveelheid en het chloridegehalte van het aangeboden water. Het is evenwel mogelijk om dit informatiesysteem in de toekomst verder uit te breiden met extra gegevens betreffende de waterkwaliteit. Alle bedrijven die op heden wettelijk in orde zijn om water aan te bieden voor landbouwtoepassingen, worden op de WaterRadar in het groen aangeduid. Rode bedrijven bieden daarentegen (nog) geen water aan, maar dat kan in de toekomst uiteraard veranderen.

Naast het wateraanbod visualiseert de WaterRadar ook de theoretische irrigatiebehoefte op regionale schaal. Daarvoor worden alle aanwezige teelten op alle percelen in Vlaanderen jaarlijks in kaart gebracht. Per gewas(groep) wordt vervolgens een ruwe, theoretische inschatting gemaakt van de extra irrigatiebehoefte voor het volledige groeiseizoen, bovenop de natuurlijke neerslag. Hierbij wordt uitgegaan van een ‘normaal weerpatroon’. Zo kunnen bedrijven die hun gezuiverd afvalwater willen aanbieden, nagaan hoe groot de potentiële vraag is naar water in hun regio. Vervolgens kunnen lokale projecten opgestart worden die de vraag en het aanbod van water op elkaar afstemmen en zo een duurzaam en circulair waterhergebruik faciliteren.

Daarnaast onderzocht het project het effect van herhaald beregenen met alternatieve waterbronnen op het productierendement en de gewaskwaliteit tijdens de teelt en bij oogst. Ook werd aandacht besteed aan de impact van beregenen met alternatieve waterbronnen op de bodemkwaliteit. Hiervoor werden gedurende drie jaar (2019-2021) proefvelden aangelegd waarbij aardappelen, spinazie en bloemkool telkens onder gecontroleerde omstandigheden werden beregend met verschillende types gezuiverd afvalwater. Concreet focusten we op gezuiverd afvalwater van de diepvriesgroente- en aardappelverwerkende sector en op gezuiverd huishoudelijk afvalwater van Aquafin. De kwaliteit van het aangeleverde water werd nauwgezet opgevolgd via labo-analyses, alsook werd de impact ervan op het gewas (i.e. vermarktbare opbrengst en kwaliteit) en de bodemkwaliteit geëvalueerd.

Uit deze onderzoeksresultaten bleek dat het sporadisch gebruik van gezuiverd afvalwater voor irrigatie van aardappelen en vollegrondsgroenten wel degelijk kansen biedt, maar de EC- en SAR-waarde – die een indicatie geven over het zoutgehalte van het irrigatiewater – blijven een belangrijk aandachtspunt. Jaar na jaar intensief gebruik van gezuiverd afvalwater met een hoge EC (> 4500 µS/cm) en SAR (> 9) kan op termijn resulteren in opbrengstdalingen en verhoogde zoutconcentraties in de bodem, met bodemstructuurdegradatie als gevolg. Zeker bij gezaaide teelten, zoals spinazie, is het extra opletten tijdens de kiemfase. Voorafgaand aan de irrigatiebeurt is het daarom ook aangeraden om de concrete samenstelling van het irrigatiewater te analyseren.

Partners

Financiers

VLAIO

Wekelijks onafhankelijk nieuws en persoonlijke uitnodigingen in je mailbox. Op jouw maat.