Sinds 1 april 2019 zijn er enkele wijzigingen aan de archeologieregelgeving. Veel oude gebouwen en schuren op landbouwbedrijven staan op de inventarislijst van het onroerend erfgoed. In dit nieuwsbericht vertellen we je meer over de precieze indeling en de gevolgen daarvan.

Erfgoedgebouwen op je bedrijf?

Beschermd, vastgesteld of geïnventariseerd?

Onroerend erfgoed omvat archeologisch erfgoed, bouwkundig erfgoed en landschappelijk erfgoed. Het statuut van het erfgoed bepaalt welke rechten en plichten je hebt als eigenaar, beheerder of lokaal bestuur, maar ook welke financiële ondersteuning je kan aanvragen voor onderhoud, restauratie of herbestemming van het erfgoed.

De inventarislijst van het onroerend erfgoed kan je raadplegen via het Geoportaal of op deze website van de Vlaamse overheid. LET OP: Niet alles op de inventarislijst kan op dezelfde manier benaderd worden. Het onroerend erfgoed op de lijst is opgedeeld in drie verschillende statuten, met elk eigen juridische gevolgen: geïnventariseerd, vastgesteld of beschermd onroerend erfgoed.

Geïnventariseerd onroerend erfgoed

Elk object wordt wetenschappelijk onderzocht en bekeken via objectieve criteria. Als het object voldoet aan die criteria, dan wordt het opgenomen in een wetenschappelijke inventaris en spreken we over "geïnventariseerd erfgoed". Dat betekent dat het object goed beschreven en gedocumenteerd is. Er zijn geen rechten en/of plichten aan verbonden (geen juridische gevolgen).

Beschermd onroerend erfgoed

Als een object een belangrijke erfgoedwaarde heeft, dan kan het beschermd worden. Er zijn vier vormen van bescherming:

  • beschermd monument,
  • beschermd cultuurhistorisch landschap,
  • beschermd stads- of dorpsgezicht en
  • beschermde archeologische site.

De beschermingsprocedure verloopt in twee stappen: een voorlopige en een definitieve bescherming. Als het object het statuut "beschermd" heeft, dan gelden verschillende juridische voorwaarden om het behoud ervan te garanderen.

Voor beschermde landbouwgebouwen op je bedrijf kan je veel informatie halen uit volgende informatiebrochure: “Afwegingskader voor actieve landbouwbedrijven in beschermd erfgoed” en de diensten van het agentschap Onroerend erfgoed.

Vastgesteld onroerend erfgoed

De objecten op de wetenschappelijke inventarissen kunnen door de bevoegde minister geheel of gedeeltelijk vastgesteld worden. Die procedure gaat gepaard met een openbaar onderzoek. Er gelden dan juridische gevolgen die minder uitgebreid zijn dan bij een bescherming. Je kan voor het behoud en beheer van vastgesteld erfgoed onder bepaalde voorwaarden financiële ondersteuning krijgen van de Vlaamse overheid.

De vastgestelde inventaris bestaat uit vijf verschillende inventarissen, waarvan er enkele interessant zijn voor vergunningen van landbouwers: inventaris van het bouwkundig erfgoed en inventaris van houtige beplantingen met erfgoedwaarde.

  • Bouwkundig erfgoed

Wil je een gebouw slopen of verbouwen dat als bouwkundig erfgoed op de inventarislijst staat, dan zal er een vergunning nodig zijn bij de vergunningverlenende overheid. Je moet de beslissing motiveren en aantonen hoe je de erfgoedwaarden in acht genomen hebt. Deze leidraad van het agentschap Onroerende ergoed kan helpen om de vergunningverlenende overheid te ondersteunen in haar beoordeling van sloopaanvragen.  

Voor gebouwen die op de vastgestelde lijst staan kan je gemakkelijker een functiewijziging aanvragen. Zo is het mogelijk om voor een leegstaande schuur of hoeve een niet-landbouwfunctie te verkrijgen, ook al zijn die gebouwen dan zonevreemd omdat ze in agrarisch gebied liggen. Voor woningen uit de vastgestelde lijst kan je een afwijking vragen van de normen voor de energieprestatie en het binnenklimaat.

  • Houtige beplanting

Bomen en struiken die oud, groot of zeldzaam zijn of een historische betekenis hebben, vallen onder de inventaris van houtige beplanting. Als je die bomen of struiken wil weghalen of kappen, moet je een vergunning aanvragen bij de vergunningverlenende overheid.

Daarnaast moet je sowieso een vergunning aanvragen als de boomstam een omtrek heeft die groter is dan 1 meter, gemeten op 1 meter hoogte. Maar je informeert best ook altijd even naar de gemeentelijke kapverordening.



Heb je vragen?

Neem dan contact op met

Gekoppelde thema's & sectoren: Bedrijfsintegratie | Landbouw In Zijn Omgeving | -- Algemeen --