Te veel nitraten in drainagewater doen de MAP-meetpunten rood kleuren en dat hebben we liever niet. Maar op sommige plaatsen blijft de waterkwaliteit ondermaats, ondanks de doorgedreven optimale bemesting. In een LA-project zoeken we naar de ‘Best Beschikbare Techniek’ (BBT) om nitraten te verwijderen uit drainagewater. Zo willen we meer MAP-meetpunten groen krijgen. We bekijken ook hoe een dergelijk systeem gefinancierd kan worden.

Nieuwe techniek zuivert nitraten uit drainagewater

Relatief eenvoudig principe om water te zuiveren
Ter hoogte van de plaats waar het drainagewater in de gracht stroomt, wordt een denitrificatiereactor geplaatst. Die reactor zet nitraten met behulp van bacteriën en een koolstofbron op een biologische manier om in voornamelijk stikstofgas. De energie die daarvoor nodig is, wordt geleverd door fotovoltaïsche zonnepanelen, geschakeld aan een lithiumbatterij. Het van nitraat gezuiverde water komt nadien terug in de gracht. De modulaire installatie is zo ontworpen dat er relatief weinig onderhoud en nazicht nodig is.

 
Leren uit ervaringen om nieuwe installaties te bouwen  
Een eerste installatie werd in 2017 geplaatst aan een drainagebuis in Buggenhout (Oost-Vlaanderen). Het drainageseizoen begon in dat jaar vrij laat en het grote debiet zorgde dat de batterij snel ontlaadde. Daardoor kon niet al het water behandeld worden. (In totaal werd 450 m³ behandeld.) De eerste ervaringen wijzen er dus op dat een grotere dimensionering wenselijk is.
 
Daarnaast bleek wel dat het systeem technisch goed werk levert. Als de weersomstandigheden gunstig zijn (warmere temperaturen), stijgt de biologische activiteit in de reactoren. De effluentenconcentraties dalen hier van 45 à 50 mg NO3-/l naar 10 à 20 mg NO3-/l. Deze inzichten vormen de basis voor de uitwerking van een vernieuwd ontwerp en de bouw van twee andere installaties.
 
Binnenkort twee nieuwe installaties, waarvan één in Staden
Het is de bedoeling om in het voorjaar van 2019 twee nieuwe installaties op te zetten: één in Antwerpen en één in Staden (West-Vlaanderen), het hart van de West-Vlaamse groentestreek. Inagro staat in voor de plaatsing in Staden. Prei, bloemkool en aardappel worden er veel geteeld, teelten met een risico op nitraatuitspoeling tijdens het ‘drainageseizoen’.
 
We installeren de piloot in West-Vlaanderen bij een groenteteler die de voornoemde risicoteelten in rotatie heeft. Als de pilootinstallatie er daar in slaagt om de nitraatdruk van drainagewater structureel te verlagen, dan kan dit ook de nitraatdruk aan het betrokken MAP-meetpunt verbeteren.

In de loop van 2019 zullen we demomomenten organiseren, zodat je de installatie zelf kunnen bezichtigen.
 
Oplossing zoeken voor financiering
Dergelijke systemen zijn vrij prijzig. Om de financiering rond te krijgen, gaan we na in hoeverre een ‘blauwe dienst’ kan bijdragen. Een blauwe dienst is een vorm van een watergerelateerde dienstverlening die wordt verleend door land- of tuinbouwers die daarvoor een marktconforme vergoeding ontvangen. Dat moet landbouwers en/of waterbeheerders zelf in staat stellen het zuiveringssysteem zelfstandig te beheren en te onderhouden.
 
 
Wordt vervolgd  
Bij de plaatsing van de installatie gaan we dieper in op de werking en nodigen we je uit voor een infomoment in het veld. Hou dus zeker de nieuwsbrief van Inagro in het oog. Of geef je contactgegevens door aan Tom Van Nieuwenhove via tom.vannieuwenhove@inagro.be of 051 27 33 92. Je ontvangt de uitnodiging dan in je mailbox.  
 
 
 
 
combinatielogovlaio2019.png

Dit onderzoek in het kader van het LA-traject ‘Innoverende aanpak voor nitraatreductie in land- en tuinbouwgebieden’ en komt tot stand met steun van het Agentschap Innoveren & Ondernemen. VLAIOnr: 150903