Alle varkensbedrijven zijn uniek. Er bestaan geen twee dezelfde. Maar hoe verschillend ze ook zijn, de bedrijfsleider weet pas wat hij kan verbeteren als hij voldoende kan meten en registreren wat er op zijn bedrijf gebeurt. Daarbij moet hij objectieve informatie krijgen om de bedrijfsvoering bij te sturen. Met het LEADER-project “KENNISvijvERs Varkenshouderij” ondersteunen Inagro en Vives de varkenshouders in Midden West-Vlaanderen op diverse manieren om de kengetallen van hun eigen bedrijf te leren registreren, die correct te interpreteren en bij te sturen. Daarnaast brengen ze ook bedrijven samen om te luisteren en te leren van elkaar.

Als je gewichten wil meten, doe dat dan consequent!
Maak gebruik van een weegtrechter
Voeders bepalen 60 tot 70 % van de kostprijs van het vleesvarken, dus lijkt het logisch dat de varkenshouder ten minste weet hoeveel voeder hij nodig heeft per dier of per kg vlees. In de praktijk blijft er op dat vlak echter een groot gebrek aan kennis.
 
Dankzij het project "KENNISvijvERs Varkenshouderij" kunnen West-Vlaamse varkenshouders hulp inroepen van Vives en Inagro. "Een van de instrumenten waarmee we wegen en meten in het project, is de weegtrechter", vertelt Joachim Kerckhove van Vives Roeselare. "Die biedt de mogelijkheid om eens op kleinschalig vlak te proeven van de begrippen voederopname en voederconversie." De mobiele bevestigingssteun in inox zorgt ervoor dat er geen al te grote infrastructuurveranderingen moeten gebeuren in de stal. De trechter kost een kleine 150 euro; met weger en bevestigingssteun erbij 300 euro.
 
"Het principe van het toestel is heel eenvoudig: een trechter, opgehangen aan een hangweger, vangt het voeder op", gaat Joachim verder. "De varkenshouder noteert dagelijks het gewicht van het voer en opent de schuif, zodat het voeder in de bestaande voederbak valt. Als hij de dagelijkse voedergift invoert in een rekenprogramma (of rekenmachine), kan de varkenshouder op een heel eenvoudige manier de voederopname en voederconversie berekenen."
Een voorwaarde om de voederconversie te bepalen, is dat de dieren ook gewogen worden. Omdat het over een steekproef gaat - een of enkele hokken - valt dat meestal op te lossen met bestaande weegtoestellen op het bedrijf. Voor het slachtgewicht kan een toevoeging aan het klopnummer ook info bezorgen, uiteraard met medewerking van het slachthuis.
 
Voor kleine proeven of consequent gebruik?
Van het twintigtal weegtrechters dat Vives en Ingaro op de bedrijven plaatsten, wordt zeker de helft gebruikt om “gewoon eens te weten hoe het zit”. Zo zijn heel weinig bedrijven in de mogelijkheid om de voedergiften te bepalen bij biggenbatterijen. Uit de teruggekregen resultaten blijkt dat de gemiddelde voederopname en voederconversie bij biggen van 6,5 tot 22 kg respectievelijk 22,38 kg en 1,43 bedragen.

Daarnaast kunnen de varkenshouders de weegtrechters ook gebruiken om kleine proeven te doen. "Een varkenshouder wil bijvoorbeeld weten wat zijn resultaten zijn bij het gebruik van CCM", verduidelijkt Joachim. "Voor zijn eerste vleesvarkensronde komt hij uit op 3,17 kg voeder per kg vleesaanzet. Hij wil ook nagaan of eindbeergenetica een verschil betekent voor zijn vleesvarkensparameters. Op basis van de cijfers (VC 2,56 en 2,51) van de eerste ronde is dat niet het geval, maar de proef wordt verdergezet."
 
Een ander bedrijf wil de dagelijkse voederopname volgen. Zo kan de varkenshouder fouten opsporen, zoals problemen met de afstelling van de bak of ziekte-insleep. "Belangrijk is dan wel dat de varkenshouder dagelijks op hetzelfde moment registreert", aldus Joachim. Mits een tussentijdse weging is het zelfs mogelijk om te meten hoeveel het vleesvarken op het einde van de afmestperiode eet per kg vleesaanzet om zo het optimale slachtmoment te bepalen. "Volgens het bedrijf waar we de proef deden, zijn voederproeven zeker haalbaar. Maar om te kunnen vergelijken, zijn er meerdere weegtrechters nodig."
 
Registreer en leer meer over je bedrijf!
Door op een eenvoudige manier registratie te doen van gegevens, kunnen varkenshouders een aantal dingen leren over hun bedrijf. Joachim: "In het begin wordt met veel enthousiasme gestart, maar volhouden is de boodschap. Het toestel controleren, het gewicht noteren en het voeder lossen duren samen maar anderhalve minuut, maar moeten wel dagelijks gebeuren. Eens overslaan (bijvoorbeeld omdat een waterleiding dringend hersteld moet worden) is geen optie. Enkel als je volhoudt wordt registratie onderdeel van de normale werking van het bedrijf."
 
"Een aantal bedrijven lukt er moeilijk in om consequent te blijven noteren, vindt dat het systeem iets te onnauwkeurig werkt, of ziet geen gaatje in de agenda om de gegevens om te zetten naar bruikbare info", gaat Joachim verder. "Een aantal andere bedrijven zijn heel tevreden en blijven de trechters met veel plezier gebruiken om bij te leren."
 
 
Varkenshouders die willen weten hoe ze proefjes moeten opzetten en interpreteren, kunnen zich inschrijven voor de vierde trefdag van de Varkensacademie op 24 november. De informatie komt ook aan bod op de slotkennisdag van het LEADER-project op 19 december.
Gekoppelde thema's & sectoren: Varkenshouderij